Zaterdag 15/08/2020

Opinie

Weten die huisartsen dan niet waar ze mee bezig zijn?

Ann Van den Bruel.Beeld rv

Ann Van den Bruel is professor eerstelijnsgezondheidszorg aan de Universiteit van Oxford.

De collega’s in Nederland publiceerden gisteren een lijst van openstaande vragen in de huisartsgeneeskunde. Vragen over diagnose, behandeling, praktijkorganisatie; de lijst is zeer lang en zeer breed. Er staan relatief alledaagse dingen tussen, zoals bijvoorbeeld het effect van leefstijladvies bij mensen met overgewicht, maar ook meer specifieke zaken, zoals de opvolging van mensen die vroeger kanker hebben gehad of wanneer iemand te verwijzen met symptomen die mogelijk kunnen wijzen op parkinson.

Verrassend misschien. Weten die huisartsen dan niet waar ze mee bezig zijn? Meestal wel, gelukkig, maar voor een belangrijk aantal situaties hebben we voorlopig geen wetenschappelijk onderzoek om ons te leiden en moeten we afgaan op theorie, onze eigen ervaring, traditie of gegevens uit de ziekenhuisgeneeskunde.

Motor voor vooruitgang

Al bijna twintig jaar geleden publiceerde het Nederlandse Huisartsen Genootschap zo'n lijst met lacunes, toen nog enkel gebaseerd op de vragen waarvoor ze bij het maken van hun richtlijnen geen wetenschappelijk bewijs vonden. Nu hebben ze ook de mening van patiënten en huisartsen zelf meegenomen. Voor onderzoekers een ware goudmijn, en voor de patiënt een motor voor vooruitgang. Zo resulteerde deze vorige lijst tot meer genuanceerde aanbevelingen voor de behandeling van oorinfecties bij kinderen: overweeg antibiotica bij een loopoor of heel jonge kinderen tot 2 jaar.

Ook mijn eigen onderzoek naar een betere diagnose van ernstige infecties bij kinderen kwam tot stand als rechtstreeks gevolg van de vorige lijst. Vaak reageerden mensen verrast dat dit in de 21ste eeuw nog moest onderzocht worden, ook en misschien vooral artsen zelf. Toch heeft mijn onderzoek aangetoond dat we voor sommige onderwerpen eigen onderzoek moeten doen en ons niet kunnen baseren op wat er uit de ziekenhuiswereld komt. Zo vonden we dat koorts van 40 graden of meer een belangrijk alarmteken is voor ernstige infecties bij kinderen die zich aanbieden bij de huisarts, maar niet in het ziekenhuis. Want in het ziekenhuis komen meer ernstig zieke kinderen samen en maakt hoge koorts niet nog verder onderscheid tussen ernstig en niet-ernstig.

Lacunes in onze wetenschappelijke kennis zijn echter niet specifiek voor de huisartsgeneeskunde. Ook in andere domeinen blijven vragen open of blijken ingeburgerde praktijken toch niet veel op te leveren als ze dan toch wetenschappelijk tegen het licht worden gehouden. Zo zijn kijkoperaties in de knie voor mensen met langdurige pijn door artrose niet beter dan oefentherapie – overtuigend samengevat in een overzichtsartikel in 2017. En drie maanden geleden werd de eerste rigoureuze studie over stents in hartslagaders bij mensen met een niet-acute vernauwing gepubliceerd: stents bleken niet effectiever dan medicatie. Allebei ingrepen die al decennialang frequent worden toegepast en nu pas lang verwachte wetenschappelijke onderbouwing krijgen.

Lof voor Nederland

Het oplijsten van lacunes in ons medisch handelen is confronterend. Er is nog zo veel dat we niet of onvoldoende goed weten. Dat maakt ons allemaal ongemakkelijk. Maar de Nederlandse collega’s verdienen lof dat ze hier systematisch werk van maken. Misschien nog belangrijker is dat er in Nederland ook geld wordt vrijgemaakt om deze vragen te behandelen, via het Fonds voor Alledaagse Ziekten. 

Tijd om ook bij ons meer aandacht te geven aan dat deel van de geneeskunde waar de meeste medische problemen worden aangepakt?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234