Vrijdag 18/10/2019

Westerse sancties helpen Russische wapenfabrikant

De Russische wapenfabrikant Kalasjnikov boekte vorig jaar een omzetstijging van liefst 123 procent. Dat ondanks de Westerse sancties tegen Rusland na de annexatie van de Krim en de inval in Oekraïne. Het iconische bedrijf is intussen meer dan het mythische AK-47.

De fabrikant wilde in 2014 net een vestiging openen in Amerika, een groot afzetgebied. Dat plan kon meteen opgedoekt worden. Het Westerse antwoord op de annexatie door Rusland van de Krim en de militaire tussenkomst in Oekraïne, dwong de iconische wapenfabrikant echter niet op de knieën. Ironisch genoeg genereerde het embargo het omgekeerde effect. Kalasjnikov moest noodgedwongen andere horizonnen verkennen en vond die in Azië en Afrika. Overheden aldaar hapten toe om hun militaire arsenaal te verbeteren en landen als Pakistan, de Filipijnen en Indonesië tekenden lucratieve contracten. "De sancties zorgden ervoor dat we meer dan ooit een militair bedrijf werden", zegt Alexey Krivoruchko, de CEO van het Kalasjnikov Concern aan TheWall Street Journal.

Reus op lemen voeten

En dat zorgde voor een stevige omzetgroei. In 2016 met ruim 123 procent, goed voor 320 miljoen dollar. Ook voor het lopende jaar zal het bedrijf recordcijfers optekenen, gelooft Krivoruchko. Dat heeft veel, zoniet alles te maken met de nieuwe wind die door de fabriekshallen in Izhevsk waait. Het dorpje, op zo'n 965 kilometer ten oosten van Moskou, is al sinds de 19de eeuw het hart van de Russische wapenindustrie. Maar na verloop van jaren kwam er grote sleet te zitten op de industrie. Vijf jaar geleden bleek Kalasjnikov een ingeslapen reus op lemen voeten.

Een herstructurering en gedeeltelijke privatisering drong zich op. De overheidsholding Rostec verkocht 49 procent aan privé-investeerders rond Alexey Krivoruchko, voor omgerekend zo'n 36 miljoen euro. Dan kwam ook de verplichting om nog eens 12 miljard roebel te investeren, zo'n 176 miljoen euro, hoewel je 'privé-investeerders' hier wel met enige voorzichtigheid moet benaderen. Andrei Bokarev, een van de partners van Krivoruchko, staat heel dicht bij Sergei Shoigu, de Russische minister van Defensie. De banden met het Kremlin zijn nauw, heet het.

Onder Krivoruchko werd de fabriek gemoderniseerd, trok het nieuwe managers aan en werd zowel in nieuwe producten, als technologieën, als in marketing geïnvesteerd. Het hoogtepunt van die marketing vind je op de luchthaven Sheremetyevo in Moskou. Daar opende de Russische wapenfabrikant vorige zomer een vlaggenschipwinkel. Men verkoopt er merkkledij, merchandising en replica's van wapens. Het kadert in de strategie van Kalasjnikov om zijn merknaam op de gewone consumentenmarkt verder te versterken. Zo zijn er verder ook plannen om drones te bouwen en kleinere handwapens.

AK-47 is niet meer

De mythische AK-47 - het basiswapen waarmee alles begon - wordt niet langer geproduceerd. Het staat symbool voor de koude oorlog, terroristen en misdadigers. "Omdat het zo'n simpel en duurzaam wapen is", zegt Nils Duquet, senior onderzoeker van het Vlaams Vredesinstituut. Al zijn de kalasjnikovs die wij kennen van terroristen eigenlijk namaak. "In communistisch Rusland bestond zoiets als eigendomsrechten niet. Met als gevolg dat iedereen kalasjnikovs ging nabouwen. De wapens die vandaag op de zwarte markt worden verhandeld in Europa zijn haast alle van Joegoslavische makelij en hebben eigenlijk niks met de huidige kalasjnikov te maken."

Al stelt Duquet zich wél vragen bij de geslaagde omwenteling van de fabrikant. "De exportcontrole vanuit Rusland stelt niks voor. De nieuwe afzetmarkten als Indonesië of de Filipijnen hebben geen al te beste trackrecord inzake mensenrechten. We weten totaal niet bij wie die wapens terechtkomen." Toch noemt hij het handelsembargo noodzakelijk als politiek signaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234