Zaterdag 10/04/2021

Western op zijn Hollands

Acht jaar werkte de Nederlandse regisseur Martin Koolhoven aan Brimstone. Een gruwelwestern waar een vrouw de hoofdrol speelt en de Australische steracteur Guy Pearce als sadistische dominee de show steelt.

"Goed, er worden tongen afgesneden. En er is die man met zijn eigen darmen om zijn nek geknoopt. Maar dat is dus het gevolg van geweld. Dat het mes hem opensneed heb je niet gezien." Wie kritiek uit op het geweld in Brimstone krijgt dra Martin Koolhoven (47) op zijn pad. Ja, er zitten best gruwelijke zaken in zijn film. Maar te veel? "Ik laat al niet zoveel zien."

Brimstone ligt Koolhoven na aan het hart. Acht jaar werkte hij er fulltime aan, een parcours dat bemoeilijkt werd door wegvallende financiers en afhakende acteurs. Maar uiteindelijk kreeg hij het budget van 12 miljoen euro toch rond en strikte hij met Guy Pearce (49) en Dakota Fanning (22) twee klinkende namen voor de hoofdrollen.

En dat voor een film die allesbehalve evident is. Brimstone vertelt het verhaal van een in gebarentaal communicerende tongloze jonge moeder (Fanning) van Hollandse komaf in 19de-eeuws ruraal Amerika. Zij schrikt zich rot als ze de nieuwe dominee (Pearce) ontwaart: ze kent de sadist!

Koolhoven liet zich voor Brimstone inspireren door de spaghettiwesterns waar hij van houdt. "Goede spaghettiwesterns voelden ook Italiaans, zelfs al behandelden ze Amerikaanse zaken. Ik vond dat ik iets soortgelijks moest doen, maar met mijn Nederlandse achtergrond. Zo kwam ik op het calvinisme."

Dat een vrouw de hoofdrol speelt in een western is uitzonderlijk, stelt Koolhoven. "Het idee van een western is toch iets machoachtigs. Over wetteloosheid, een soort mythische vrijheid. Maar voor zeker de helft van de populatie gold dat niet. Want die was vrouw. En vrouwen waren niet vrij."

Personificatie van het kwaad

In Brimstone is Guy Pearce de slechterik van dienst. De Australische acteur, bekend van onder meer Memento, L.A. Confidential en The King's Speech, had zijn zinnen op de film gezet zodra hij het script had gelezen. Hij ontmoette Koolhoven eind 2014 voor het eerst in Londen, samen met producent en zakenpartner Els Vandevorst. "Ik wist wel dat ze geïnteresseerd in me waren, maar dat hoeft niet altijd iets te betekenen", zegt Pearce via Skype. "Soms zijn ze ook geïnteresseerd in tien andere acteurs. Ik weet nog dat ik Martin inprentte: ik wil dit écht doen, I fucking love this character. Maar toen hij vertrok dacht ik: hmm, geen idee of hij me gaat vragen. Het voelde alsof ik auditie deed, niet andersom."

Voorafgaand aan de opnamen van Brimstone besprak Pearce met Koolhoven de geschiedenis van 19de-eeuwse Nederlandse, streng-christelijke migranten in Amerika. "Religie is iets fascinerends: dat we uitzien naar iets hogers om ons te leiden, op zoek zijn naar antwoorden... Het kan steun bieden of mensen inspireren om compassie te voelen, wat prachtig is. Het kan ook uitmonden in afschuwelijk geweld waarvoor mensen een zogenaamde rechtvaardiging vinden in religie, zoals bij IS. De dominee in Brimstone maakt uit de Bijbel op dat als zijn echtgenote hem niet geeft wat hij wil, het hem is toegestaan dat bij zijn kinderen te halen. Dat is iets ... brr."

Nog voor in de openingsscène Pearces dominee in beeld komt, wordt zijn boosaardige karakter al duidelijk: dreigende voetstappen, omineuze ademhaling. Hoe doe je dat, de personificatie van het kwaad acteren?

"Je moet voorzichtig zijn. Het schiet makkelijk door. In de film heb ik al dat grote litteken in mijn gezicht. En dan moet je nog rekening houden met de kracht van montage, van een close-up, de lenzen, het geluid - dat valt allemaal samen bij film. Martin zei dat de dominee bijna mythisch moest lijken. Hij moest absoluut afgrijselijk zijn en schijnbaar onstuitbaar."

Wat een timing

Pearce zit thuis, in Melbourne. Ontspannen achterover leunend, flesje water onder handbereik. Hij cirkelt zijn laptop even rond, de camera registreert de omgeving; zijn studio, met veel gitaren. "Te veel gitaren", zegt de acteur, die in 2014 zijn eerste album uitbracht, Broken Bones, en als muzikant lof oogstte in de Australische en Britse pers.

Pearce moest verstek geven voor de Nederlandse première, nadat hij ook al de wereldpremière, afgelopen september in Venetië, moest missen. Net als Carice van Houten, die een bijrol heeft als vrouw van de dominee. "Omwille van persoonlijke redenen die het gevolg waren van deze film", grijnst Pearce. Monte, Pearces en Van Houtens zoon, werd kort voor de Venetiaanse première geboren. "Martin zei: 'Ik ben heel blij dat jullie samen zijn, maar Jezus, wat een timing.'"

Hoe was dat, werken met Carice? "Uiteraard verrukkelijk! Even los van het feit dat ik verliefd op haar werd, is ze innemend, grappig en amusant, ze zit vol zelfspot. En ze is uitzonderlijk mooi, zoals jullie ook allemaal weten. Ze is krachtig, als het moet, maar soms ook verlegen: een bijna elfachtige verschijning."

Gered dankzij Kit

Pal voor de opnamen stapten hoofdrolspeler Mia Wasikowska en ook Robert Pattinson uit Brimstone. Volgens Koolhoven en Vandevorst waren ze failliet gegaan als Guy Pearce niet op het vliegtuig was gestapt voor de eerste draaidagen in Berlijn.

"Ik weet niet of ik de film heb gered", zegt Pearce daarover. "Ik ken Mia's redenen niet, ik geloof dat het om iets persoonlijks ging. Maar er was een aantal goede mogelijke vervangers, en ik dacht: het lukt vast wel. Met Dakota was ik natuurlijk blij. Het klinkt neerbuigend om te zeggen, maar wat een extreem getalenteerde vrouw.

"Toen ik aankwam in Duitsland voor de opnamen, sms'te ik Rob Pattinson: zie je snel. Hij antwoordde: 'I'm out, I'm done.' Helaas was ik degene die dat nieuws moest doorgeven aan Martin en Els. Toen raakten ze in paniek. Je kunt ook niet zomaar even wat mensen vervangen bij zo'n film. Er zijn genoeg geweldige acteurs beschikbaar, maar het moeten wel acteurs zijn met wie ook de financiers blij zijn. Het was vrijdag en we zouden maandag beginnen. Gelukkig was Kit Harington vrij." De steracteur uit Game of Thrones sprong terstond op het vliegtuig. "Dus als iemand Brimstone redde, dan was het Kit. Niet ik."

Brimstone speelt vanaf vandaag in de bioscoop.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234