Vrijdag 04/12/2020

AchtergrondTweede golf

West-Vlaanderen ziet coronacijfers plots het hardst stijgen: wat is er aan de hand?

'Brugge en de kuststeden doen het relatief iets beter dan de rest van de provincie.'Beeld Wouter Van Vooren

In geen enkele provincie klimmen de coronacijfers zo snel als in West-Vlaanderen. Heeft dat te maken met grensarbeid? Dagjestoeristen? Studentenverkeer? Niemand kan het zeggen. Intussen geven huisartsen aan dat ze het bijna niet meer gebolwerkt krijgen. ‘Dit is waanzin.’

Om zeven uur ’s ochtends staat de telefoon bij De Piramide al roodgloeiend. Dat houdt aan tot het eerstelijnsgezondheidscentrum om zeven uur ’s avonds weer sluit. “Ik heb onnoembaar veel respect voor de mensen aan ons onthaal", zegt huisarts Stéphanie De Maesschalck. Al doet ze het zelf ook niet bepaald rustig aan. Het is ook voor haar, zoals bij veel collega-artsen, pompen of verzuipen. “Het is waanzin, deze tweede golf. Dit valt helemaal niet te vergelijken met wat we in maart, april en mei hebben meegemaakt. Het is veel, veel zwaarder.” 

De Maesschalck heeft het niet alleen over de hoeveelheid testen die ze bij mensen met covidklachten uitvoert. “Dat is maar een techniekje. Het is vooral het bijkomende werk, dat veel van ons vergt. De administratieve rompslomp, het uitschrijven van attesten, het toelichten van de maatregelen. Dat komt boven op de gewone consultaties, de vragen om een griepprik, de gewone najaarsvirussen en de steeds talrijker wordende psychische klachten. Ja, veel zorgverleners zijn aan het eind van hun Latijn, denk ik. En het is nog maar oktober.”

De Maesschalk spreekt vanuit het donkerrode Menen. De afgelopen veertien dagen zijn daar 402 besmettingen bij gekomen. Daarmee zijn ze de zwaarst getroffen stad in West-Vlaanderen. 

Reproductiegetal: 1,67

De provincie zelf doet het ook niet goed. Het coronavirus blijkt nu nergens anders in ons land zo snel om zich heen te grijpen als daar. In de week van 13 tot 19 oktober steeg het reproductiegetal – de mate waarin zieke personen anderen besmetten – in West-Vlaanderen naar 1,67. Dat wil zeggen dat 100 mensen 167 anderen besmetten. Het geldt als het hoogste r-getal in ons land. In andere provincies schommelt het tussen de 1 en 1,5.

En dat toont zich ook in het aantal besmettingen. In de week van 10 tot 16 oktober werden in West-Vlaanderen 3.724 gevallen vastgesteld, goed voor een stijging met 128 procent in vergelijking met de zeven dagen daarvoor.

Wat is er aan de hand? Op die vraag is er geen voor de hand liggend of eenduidig antwoord, stelt het Agentschap Zorg en Gezondheid, dat met het bronnenonderzoek in Vlaanderen belast is. “Het gaat hier om een algemeen verspreiden van het virus zoals we dat in heel het land zien”, stelt woordvoerder Joris Moonens. Er mogen dan wel een aantal clusters zijn in woon-zorgcentra en sportclubs. “Dit is niet iets wat West-Vlaanderen onderscheidt van andere provincies.”

Ook gouverneur Carl Decaluwé heeft het over een veelheid van factoren. “Er is geen rode raad, zoals in Wingene.” Daar ontdekten ze dat het virus vooral via het sociale weefsel circuleerde. De burgemeester besloot het verenigingsleven en alle evenementen twee weken stil te leggen. “Maar een gelijkaardig iets zien we niet in de rest van de provincie. Het is varen in de mist”, zegt Decaluwé.

In West-Vlaanderen vragen sommigen zich af of het niet aan de communiefeesten kan liggen, die een aantal weken geleden ingehaald werden. “Geen idee”, haalt de gouverneur de schouders op. “We mogen dan een katholieke provincie genoemd worden, ik weet echt niet of zich dat daarin vertaald kan hebben.” De cijfers per leeftijdscategorie tonen in elk geval niet opvallend veel besmettingen bij jonge mensen. Het treft vooral de actieve volwassenen, tussen twintig en vijftig. 

Geen opvallende trends

Bij W13, een intercommunale waarin gemeentes in Zuid-West-Vlaanderen aan lokale contactopsporing doen, kunnen ze evenmin van opvallende trends spreken. Voorzitter en sp.a-schepen Philippe De Coene ziet vooral dat veel mensen in de regio, de helft van de besmette personen, niet weten waar ze besmet zijn geraakt. De andere helft zou corona opgelopen hebben op het werk (20,4 procent), op school (17,7 procent), thuis (15,9 procent) of op café en restaurant (8,8 procent). “De maatregelen van de federale overheid spelen daar eigenlijk perfect op in”, meent hij.

Vraag je het biostatisticus Geert Molenberghs (Universiteit Hasselt/KU Leuven) dan is er weinig verschil met andere gebieden. Hij wijst erop dat het r-getal snel veel hoger kan liggen na een periode waarin het virus weinig circuleerde. “En dat is in West-Vlaanderen toch enige tijd het geval geweest. Tot voor kort hoorde de provincie, samen met Limburg en Oost-Vlaanderen, tot de betere leerlingen in de klas. West- en Oost-Vlaanderen hebben een vergelijkbare incidentie ook.” 

Volgens hem spelen de grenzen de provincie mogelijk parten: het nabijgelegen Nord-Pas-de-Calais in Frankrijk wordt hard getroffen. En ook het Waalse Henegouwen doet het niet goed. “De kans dat vooral dagjestoeristen voor de West-Vlaamse stijging verantwoordelijk zijn, lijkt me klein. Brugge en de kuststeden doen het relatief iets beter.”

Als we volgens Molenberghs ongerust moeten zijn, dan is het volgens hem vooral over Luik. In een week tijd kwamen er meer dan 11.000 besmettingen bij.

Huisarts De Maesschalck vindt het weinig zinvol om te speculeren. Ze heeft een andere prioriteit nu. “Menen is een regio waar veel mensen met een sociale kwetsbaarheid wonen. Los van corona hebben zij het al niet makkelijk. Met een aantal collega’s proberen we elkaar te ondersteunen nu. We willen iedereen zo goed mogelijk kunnen helpen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234