Zaterdag 23/01/2021

West End

De zingende wijk van Londen

Voor theaterliefhebbers blijft Londen the place to be voor het theater, van een goede oude Shakespeare tot spectaculaire musicals. Nergens is het theater zo vergroeid met zijn eigen tradities, geschiedenis en ook wel de meest lugubere verhalen. DMM stuurde onze musicalkenner Wilfried Eetezonne om rond te kijken in de coulissen van de West Endwijk en praat met Vlamingen die er werken.

Door Wilfried Eetezonne

Iedereen zal een plek op aarde hebben waar zijn hart een tikje sneller gaat slaan. Op Piccadilly Circus is er voor mij zo'n plek. Het is daar waar je Shaftesbury Avenue in kan kijken en waar je vier theaters naast mekaar kan zien liggen: het Lyric, Apollo, Gielgud en Queen's. Dan weet je dat je op de grens staat met een bijzondere wereld, de poort naar Theatreland, zoals de West Endwijk ook genoemd wordt. Zeker bij valavond als de lichten van de theaters baas worden over de rest van Londen krijg je er kippenvel. Lichtjes die nog vrolijker lijken te twinkelen na het nippen van een dry martini in de American Bar van het Savoy Hotel, altijd een prima begin voor een avondje in de spotlights van het theater.

Jaarlijks trekt Theatreland zo'n twaalf miljoen bezoekers die één van de meer dan veertig theaters bezoeken. Een industrie die goed is voor zo'n 400 miljoen pond per jaar. "Voor mij is het heel simpel", zegt de Brugse bariton Hans Peter Janssens die al zeven jaar - met tussenpozen - in Londen werkt en nog tot juni te zien is als Javert in de musical Les Misérables. "Londen is het mekka van de musical. Samen met Broadway. Maar voor een Vlaams acteur is Londen nu eenmaal praktischer voor audities en afspraken. Ik heb me hier altijd goed gevoeld, door de mentaliteit en de humor."

"Mensen gaan hier ook vaker naar het theater", vindt Tim Driesen die sinds deze week in de Take That-musical Never Forget speelt. "In België ga je een keer naar een voorstelling kijken, hier komen mensen vijf of zes keer terug naar dezelfde show."

Wat Broadway niet heeft en West End wel is zijn geschiedenis. Het allereerste theater in Londen, heette gewoonweg The Theatre en werd buiten de stadsmuren gebouwd in 1576 door James Burbage die er ook manager van was. Zijn zoon Richard Burbage zou de eerste echte steracteur worden, omdat hij zowat alle hoofdrollen creëerde van de stukken van William Shakespeare en ook de manager zou worden van diens bekende The Globe.

The Theatre bestaat niet meer, maar belangrijker is wel het nog bestaande Theatre Royal Drury Lane. Niet alleen is het een van de prachtigste theaters ter wereld, waar de suppoosten vandaag nog steeds in rode en gouden livrei de kaartjes controleren, het is ook de enige plek in Londen waar al zolang theater wordt gespeeld. Sinds 1663 heeft hier een theater gestaan. Het huidige gebouw dateert van 1812 en had de uitdrukkelijke bedoeling om de grootste spektakels te kunnen opvoeren. Dat doet het nog steeds. My Fair Lady, 42nd Street en Miss Saigon zijn maar een paar recente titels. Helaas, speelt er nu de musical Lord of the Rings, een peperdure draak gebaseerd op de boeken van Tolkien, die er nog tot het einde van dit jaar zal spelen om daarna plaats te maken voor Oliver! Jammer, want alleen de monumentale trappenhal die uitkomt in een rotonde en de grote luxueuze foyer met zijn kroonluchters is al de moeite voor een bezoek. De zaal zelf heeft twee koninklijke loges: een voor de koningin, een voor de prins van Wales. Hier heeft zich dan ook de schandalige romance afgespeeld toen koning Charles II de actrice Nell Gwynn op het toneel zag en haar prompt tot maîtresse maakte. Het was ook in dit theater dat na een mislukte aanslag op koning George II voor het eerst 'God save the King' werd gezongen in 1741.

Elk Londens theater heeft zijn eigen spook, maar Drury Lane heeft er maar liefst vier. De beroemdste is de zogenaamde 'Man in Grey', een geest in een grijs achttiende-eeuws kostuum. Hij zou regelmatig gezien worden in rij D van het theater en dat wordt beschouwd als een gunstig teken. Duikt de 'Man in Grey' op tijdens een repetitie, dan wordt de show een succes.

Een minder vriendelijk spook is dat van acteur Charles Macklin dat regelmatig in de orkestbak van het theater zou ronddwalen. In 1735 vermoordde hij een andere acteur in de kleedkamer omdat ze ruzie hadden over een pruik. Hij stak zijn collega een kandelaar door het oog.

"Ach, de spoken", weet ook Bjorn Dobbelaere, die een jaar lang het orkest van The Phantom of the Opera dirigeerde in Her Majesty's Theatre, waar de geest van Herbert Beerbohm Tree, de stichter van de beroemde Royal Academy of Dramatic Art en de grootvader van acteur Oliver Reed, zou ronddwalen. "Zelf ben ik hem nooit tegengekomen, maar we laten dag en nacht een lamp branden op het podium voor hem. Het publiek kan dat zien, want de lamp blijft branden tot vlak voor het begin van de voorstelling."

Het Londense theater is doorspekt met bijgeloof, mocht ook Tim Driesen ondervinden. "Ik was per ongeluk aan het fluiten backstage in een theater, wat naar het schijnt ongeluk brengt. Ik werd daar echt op aangesproken. Het was not done."

Trouwens, wie denkt dat Arnold Schwarzenegger recht heeft op een van de beroemdste oneliners uit de filmgeschiedenis heeft het mis. Toen acteur William Terriss werd neergestoken door een jaloerse collega aan de dienstingang van het Adelphi Theatre in 1897 prevelde hij zijn laatste woorden: "I'll be back." Hij hield woord en kan nog steeds gezien worden in het duistere steegje Bullen Court.

Zo heeft elk theater zijn verhaal. Niet ver van Drury Lane is er bijvoorbeeld het Lyceum Theatre, waar nu The Lion King speelt. Maar wie van de Disneyfans weet dat hier Bram Stoker werkte als stage manager en tussendoor schreef aan het boek Dracula? Stoker vond trouwens dat zijn directeur Henry Irving de ideale acteur was om de rol van de vampier te spelen. Hij zou de rol nooit spelen, maar Henry Irving werd wel dé Shakespeare-acteur van zijn generatie en de allereerste acteur die geridderd werd.

Sir Henry Irving was dan ook de eerste acteur die het beroep professionaliseerde en zorgde voor een zeker respect voor de acteur. Dat was nodig. In de achttiende en negentiende eeuw kon je als acteur je collega's gerust vermoorden en niet veroordeeld worden. Zo laag stond je als acteur op de sociale ladder. Tot het midden van de negentiende eeuw was de West End en vooral haar hart Covent Garden een nest vol hoeren, gokkers, dieven, dronkaards en artiesten. Covent Garden werd 'het plein van Venus' genoemd omwille van zijn ondeugden. Nu kan je er nog in allerlei toeristenvallen trappen met zijn kraampjes en straatartiesten. Maar wie de drukte in alle rust wil bekijken, kan dat het beste doen vanop het terras van de foyer van The Royal Opera House dat uitkijkt op de piazza, wat zeker op een zomeravond de moeite is.

Nog een oase van rust in het komen en gaan van Covent Garden is de tuin achter Saint Paul's Church, een ideale plek om een meegebrachte lunch op te eten voor je naar een matinee trekt in de buurt. Saint Paul's Church is dan ook sinds 1662 het kerkje voor acteurs - regelmatig worden hier nog herdenkingsdiensten gehouden voor bekende namen - en voor poppenspelers van Punch and Judy, zeg maar onze Jan Klaassen en Katrijn. Elk jaar wordt er trouwens een speciale mis gegeven voor Jan Klaassen, waar alle poppenspelers op aanwezig zijn. Binnen is het kerkje sober, want anglicaans, maar er hangen nog wel gedenkplaten voor beroemde namen zoals Charles Chaplin of Vivien 'Scarlett O'Hara' Leigh. n

Food & drinks

Wie celebrity's wil spotten heeft veel kans in The Ivy, het showbizzrestaurant van Londen waar acteurs hun managers of producenten ontmoeten. Het is een prachtig art-decorestaurant, met een statige bediening, maar te duur voor hetgeen je op je bord krijgt. Niettemin, tijdens ons laatste bezoek zagen we er toch maar mooi Robert Lindsay, de hoofdrol uit de komische reeks My Family op BBC en Canvas. Hoe beleven onze Vlamingen de Londense restaurants in de West End? "Qua eten is The Ivy compleet overroepen", vindt Hans Peter Janssens. "Maar mijn favoriet is L' Escargot, een Franse keuken en zeer lekker. Voor veel bieren, ook Belgische, moet je naar Porter House dat veel regionale ales schenkt. Het eten heeft er een degelijke prijs-kwaliteitsverhouding. Of een steak met pepersaus en een slaatje bij Gaucho's. Zeer lekker, maar wel duur."

"Goed eten kan alleen maar in België", vindt Bjorn Dobbelaere. "Je kan veel beter naar Saint-Alban's. Als ik al eens een goede steak met frieten wil, ga ik gewoon naar Angus Steak House." Tim Driesen zweert dan weer bij de dim sums van het nabijgelegen China Town, waarin we hem geen ongelijk kunnen geven. Maar sta aan de toog van pubs als The Round House, The White Horse, The French House, of The Captains Cabin, om maar enkele acteurspubs te noemen en spits de oren en je zal wel iemand bezig horen over een auditie die niet goed is afgelopen.

"Acteurs wonen vaak een uur buiten Londen en na de voorstelling gaan de meesten snel naar huis", zegt Hans Peter. "Als je acht shows per week moet doen, is dat ook evident. Na de voorstelling nog een pint gaan pakken zoals in België gebeurt dus minder."

Wie werkt op de West End, zo vertellen de Vlamingen, krijgt wel automatisch korting of gratis lidmaatschap van nachtclubs zoals Ronnie's Bar, The Phoenix of Lone Wednesday wat volgens Bjorn Dobbelaere een uitstekende jazzclub is. "De eigenaars hopen natuurlijk op die manier ook bekende acteurs over de vloer te krijgen en dat levert dan weer media-aandacht op", vertelt Driesen. Dat lijkt een beetje op de tekst die boven de dienstingang van het Palace en het Prince Edward Theatre hangt: "Through this door have passed and will pass some of the greatest stars of the British Theatre." Hopelijk voor u is dat ook het geval als u in de zaal zit.

INFO De websites www.whatsonstage.com en www.officiallondontheatre.co.uk zijn goede startpunten voor Theatreland.

Londen is net om de hoek, want met Eurostar reis je al in 1u51 naar hartje Londen. In Londen arriveer je in Saint Pancras International, de nieuwe thuishaven van Eurostar in het bruisende hart van Londen. Heen en terug in standaard koop je een ticket vanaf 80 euro. Het traject van en naar elk Belgisch treinstation zit inbegrepen bij je ticket. Info & reservatie op eurostar.com, op het nummer 02/528.28.28, in alle NMBS-stations met verkoop van internationale tickets en bij de erkende reisagent.

Dress Circle

al dertig jaar dé showbizzwinkel in de wereld

Eén winkel in Londen is al jaren het vaste adres voor iedereen die een beetje gek is van musicals: Dress Circle in Monmouth Street. Cd's, dvd's, boeken, programmaboekjes, T-shirts, merchandise, magazines, posters,... "We zien onszelf als een soort clubhuis van de West End", zegt general manager Melanie Tranter. Dit jaar viert Dress Circle zijn dertigste verjaardag. "De winkel is heel klein begonnen. Eigenlijk als een stalletje in het Drury Lane Hotel. Meer en meer kwamen mensen vragen naar cd's die ze niet vonden in reguliere platenzaken. Nu dertig jaar later zijn we nog de enige onafhankelijke platenzaak in Groot-Brittannië", gaat Tranter verder. "Als je de Koreaanse versie wil van The Phantom of the Opera of de Russische versie van de Abba-musical Mamma Mia!, zullen we je zeker kunnen helpen. Ons winkeltje is een werk van liefde."

Niet enkel musicalfans komen er over de vloer. "Heel wat acteurs komen hier een geschikte song voor een auditie zoeken. We geven ze dan raad over nieuwe songs en ook wat geschikt zou kunnen zijn voor hun stem. En heel wat beroemde componisten springen binnen als ze in Londen zijn zoals Stephen Sondheim (West Side Story en Sweeney Todd, we) of Jerry Herman (Hello Dolly, we)."

Wat hun best verkopende product is? "Het lijkt bizar maar dat blijft de muziekdoos met het aapje van The Phantom of the Opera. Dat is al jaren een hit en ook nu weer is het uitverkocht. Tegenwoordig zien we wel dat de nostalgische musicals uit de jaren dertig en veertig minder populair zijn en er is een nieuw theaterpubliek aangeboord door de BBC-realityshows als How do you solve a problem like Maria? (een talentenjacht waarmee gezocht werd naar een hoofdrol voor The Sound of Music). Het houdt de buurt levendig. Zelf kijken we uit naar de musicalversie van Gone with the wind die er dit jaar aankomt."

Dat de winkel geliefd is in de theaterbuurt werd vijf jaar geleden duidelijk toen er brand uitbrak en de winkel beschadigd werd. De West End reageerde met een benefiet om de winkel te redden. "We zijn een deel geworden van de theatergeschiedenis en dat gaan we deze zomer vieren. Hoe en wat, houden we nog even geheim."

INFO Dress Circle, 57-59 Monmouth Street, www.dresscircle.co.uk

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234