Vrijdag 03/12/2021

Stress op het werk

Werkt een knuffelbaas echt beter?

null Beeld THINKSTOCK
Beeld THINKSTOCK

Als leidinggevenden moeten kiezen tussen streng en medelevend, kiezen ze vaak voor het eerste. Omdat het leidt tot betere prestaties, denken ze. Onzin, zegt onderzoekster Emma Seppala: softe managers leveren veel meer op.

Zegt u eens eerlijk: heeft u liever een baas die meegaand en empathisch is? Of toch liever eentje die hard en streng is en de boel stevig in de hand houdt? Het is een vraag die managers zelf ook bezig houdt. Meer dan u zou denken. Zeker nu het jaarlijkse evaluatiegesprek eraan komt.

Het antwoord komt mogelijk aangewaaid vanuit de Verenigde Staten. Amerikaans onderzoekster Emma Seppala van Stanford University zegt in haar binnenkort te verschijnen boek 'The Happiness Track' dat het verhogen van druk niets uithaalt. Het enige wat je daarmee bereikt, zegt ze, is meer stress en minder betrokkenheid bij personeel. Een afknapper voor personeel, een afrader voor leidinggevenden.

"Je bereikt meer met medeleven op de werkvloer en een ontspannen houding van leidinggevenden", aldus Seppala. Lange leve de empathische baas dus, hoera voor de manager die schouderklopjes geeft.

Klinkt evident in de oren? Dat is het niet, zegt Seppala, die wetenschapsdirecteur is van het Centrum voor Onderzoek naar Medeleven en Altruïsme aan Stanford University. Te vaak krijgen we volgens haar het idee ingeprent dat succes te maken heeft met ijzeren discipline en messcherpe focus. En dat je het nooit voor elkaar krijgt zonder stress.

null Beeld rv
Beeld rv

Kort door de bocht?

Dat is ook, met enige nuance, de boodschap van businesscoach Karine Vandenberghe. "Er zit veel waarheid in wat Seppala zegt. Heel veel managers slaan vandaag de richting naar meer empathie en medeleven." Evident is dat nochtans niet. Kijk naar voetbaltrainer Louis Van Gaal - bijnaam Louis Van Geniaal: streng en duidelijk, maar ook afstandelijk. Helaas werkt het niet altijd, toont de manier waarop zijn ploeg Manchester United dit seizoen wegzakt. Seppala zal het niet verbazen, Karine Vandenberghe nog veel minder.

"De waarheid is dat er geen zwart-witantwoord is op de vraag welke leiderschapsstijl het beste is", zegt Vandenberghe. "Veel managementboeken benadrukken één punt, maar dat is meestal veel te kort door de bocht. Dat geldt ook voor het boek van Seppala."

"Welke stijl je het best hanteert, hangt vooral af van de situatie. Niet alle werknemers hebben graag een baas die te dicht bij hen staat. Dat heeft vaak te maken met de omstandigheden waarin je werkt. Als je sowieso al veel tijd met je mensen doorbrengt en nauw in contact met elkaar staat, is het vaak beter om afstand te houden. Wie in zo'n situatie te meelevend en emotioneel is, kan op grote weerstand botsen.

"Helemaal anders is het als je op afstand werkt. Dan hebben mensen meer behoefte aan contact en warmte. En de spreekwoordelijke knuffel."

Onzeker

Feit is dat veel leidinggevenden vandaag niet weten hoe ze de puntjes op de i moeten zetten, als daar nood aan is. De onzekerheid knaagt, ook aan de top. "Veel managers zijn daar onzeker over. Ik krijg daar veel vragen over. Ze willen empathisch zijn, maar weten niet hoe ze dat moeten combineren met een kordate aanpak.

"En om het nog wat ingewikkelder te maken: dezelfde leiderschapsstijl kan naargelang de omstandigheden goed of slecht uitdraaien (zie figuur, DSO). Wat de ene dag wilskrachtig heet, is een andere dag agressief. En wat de ene dag visionair is, is de andere dag overhaast."

Hoog tijd voor een knuffelbaas is het dus niet. Wel voor eentje die zo goed mogelijk kan inspelen op de omstandigheden.

Vier stijlen

De persoonlijkheid en werkstijl van managers en werknemers kun je in vier categorieën onderbrengen. Naargelang de omstandigheden werken die beter en slechter.

Rood: resultaatgerichtheid en daadkracht
Geel: creativiteit en emotionele intuïtie
Groen: verbondenheid en waarden
Blauw: rationaliteit en details

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234