Donderdag 08/12/2022

Pensioen

Werkloze krijgt meer pensioen dan zelfstandige

Genieten van de oude dag aan de kust. Hangt er maar van af welk statuut je had tijdens de actieve loopbaan. Beeld Bas Bogaerts
Genieten van de oude dag aan de kust. Hangt er maar van af welk statuut je had tijdens de actieve loopbaan.Beeld Bas Bogaerts

Twee dames, elk met een loopbaan van 40 jaar, krijgen een ander pensioen. De ene was grotendeels zelfstandig maar krijgt minder dan de andere die grotendeels werkloos was. Geen uitzondering, zo blijkt.

Lieven Desmet

Dat de verschillen in pensioenen in België grondig verschillen, is geen nieuw gegeven. De regering is met de pensioenhervorming dan ook volop bezig om de ongelijkheid terug te schroeven. Dat er nog veel werk aan de winkel is, bewijst het volgende relaas.

Virginie (61) en Caroline (59), vriendinnen uit Henegouwen klopten aan bij de pensioendienst voor een berekening van hun wettelijk pensioen. Groot was hun verbazing dat Virginie, die het gros van haar loopbaan als zelfstandige heeft gewerkt zo'n 220 euro minder zal ontvangen dan haar vriendin, die grotendeels werkloos was. Het gevolg van de kronkels in de pensioenberekening.

'Pensioen van 925 euro'

De specifieke loopbaan van de dames illustreert dat goed. Virginie, begon haar loopbaan in Frankrijk. Die eerste job ruilde ze na 2 jaar in voor een baan als winkelbediende. Na dertien jaar werd ze zelfstandige. Eerst als filiaalhouder van een bank, daarna als gerante in een pralinezaak. Die totale loopbaan van veertig jaar werken levert haar een pensioen op van 925 euro. De twee jaar in Frankrijk zit daar niet in meegerekend, al zal dat niet het grote verschil maken. Haar 25-jarige zelfstandige activiteit heeft ze als gerante doorgemaakt, waardoor ze dus op het einde van de rit geen bloeiende handelszaak van de hand kan doen. "Maar voor haar pensioenberekening zelf maakt dat geen verschil", legt Caroline Deiteren adviseur sociale zaken van Unizo uit. "Haar pensioen is opgebouwd door de kwartaalbijdragen die ze gedurende die 25 jaar heeft gedaan. Plus de rechten die ze als werkneemster heeft opgebouwd."

De andere dame werkte 6 jaar als opvoedster, gaf haar baan op omwille van familiale reden, en kreeg gedurende 33 jaar een werkloosheidsuitkering. Als zij volgend jaar op haar zestigste haar pensioen aanvraagt, zal ze een maandbedrag van 1134 euro ontvangen. "Die jaren werkloosheid worden voor de pensioenberekening omgezet in zogenaamde gelijkgestelde perioden. En tellen dus mee voor de opbouw van pensioenrechten", aldus Deiteren.

Die gelijkstelling is inmiddels aangepast door de huidige en de vorige regering tot het minimum. Dat betekent dat er sindsdien geen gelijkstelling meer is aan het laatst verdiende loon, maar een gelijkstelling aan het minimale jaarrecht.

"Toch blijven er grote verschillen tussen werknemers en zelfstandigen," aldus Deiteren. "Men zegt wel eens dat het pensioen ongeveer 60 procent bedraagt van het inkomen. Maar voor zelfstandigen is dat bedrag lager, omdat ze historisch gezien minder sociale bijdragen betaalden dan wat werd afgehouden van het brutoloon van de werknemers. Dat is vandaag niet altijd meer het geval", zegt Deiteren. "Het gemiddelde pensioen van een zelfstandige bedraagt intussen wel slechts 850 euro, voor een loontrekkende is dat zo'n 1.200 euro."

.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234