Zondag 27/11/2022

Discriminatie

Werkgevers weigerachtig tegenover praktijktesten tegen discriminatie

null Beeld PHOTO_NEWS
Beeld PHOTO_NEWS

Werkgeversorganisaties Voka en Unizo zijn er geen voorstander van het systeem van praktijktesten specifiek voor de arbeidsmarkt in te voeren. Discriminatie is een breed maatschappelijk probleem en moet op een geïntegreerde manier aangepakt worden, zo klonk het vandaag in het Vlaams Parlement.

Onlangs deed een onderzoek van het Minderhedenforum stof opwaaien. Uit dat onderzoek bleek dat 165 van 251 onderzochte poetsbedrijven in Vlaanderen gevolg verleenden aan de vraag van een klant naar een Vlaamse poetshulp. Het onderzoek leverde een pittige maatschappelijke en politiek discussie op, met name over de (on)zin van het invoeren van praktijktests of 'mystery calls'.

Terwijl minister van Werk Philippe Muyters werkt aan een actieplan en de eventuele mogelijkheid van praktijktesten juridisch aftoetst, worden in het Vlaams Parlement hoorzittingen gehouden over de kwestie. Vandaag kwamen onder meer de werkgevers aan bod.

Volgens Unizo en Voka mag het probleem van discriminatie van de arbeidsmarkt niet geïsoleerd bekeken worden. "Het debat over allochtonen mag niet verengd worden tot de arbeidsmarkt of tot discriminatie en racisme", klonk het. Volgens Unizo en Voka zijn er juridisch ook al voldoende middelen om in te grijpen wanneer er gevallen van discriminatie zijn. Het idee van praktijktesten door de Vlaamse overheid botst bij Unizo en Voka op juridische en praktische bezwaren. "Wij vrezen een soort van steekvlampolitiek", aldus Caroline Deiteren van Unizo.

"Niet zoals een flitscamera"

Meerderheidspartij CD&V toonde zich ontgoocheld over de houding van de werkgevers. Parlementslid Sonja Claes sprak van een "defensieve houding". Meerderheidscollega Jan Hofkens (N-VA) was het daar niet mee eens. "De houding van de werkgevers is niet defensief, eerder voluntaristisch. Men wil het probleem echt wel aanpakken", aldus Hofkens.

Hofkens wil het idee van praktijktesten zo snel mogelijk afvoeren. "Praktijktesten werken niet zoals een flitscamera. Een flitscamera werkt met binaire vaststelling. Je rijdt een kilometer te snel en wordt geflitst. Bij discriminatie ligt dat veel complexer."

Oppositiepartijen Groen en sp.a zijn het daar helemaal niet mee eens. Volgens sp.a worden alle juridische bezwaren ondervangen in het voorstel van decreet dat Yasmine Kherbache heeft ingediend. Sp.a'er Bart Van Malderen gaat verder op het flitspaal-beeld: "De beste flitspaal is er een die wel werkt, maar niet flitst omdat de mensen hun gedrag hebben aangepast."

"Als de pakkans nul is..."

Jozef De Witte, directeur van het Interfederaal Gelijkekansencentrum, heeft opgeroepen de naleving van de eigen antidiscriminatieregelgeving te controleren. "Wie a zegt, moet ook b zeggen. Als je een decreet hebt, moet je ook testen of het werkt. Anders kan je jezelf niet au sérieux nemen", zo zei De Witte in de hoorzitting rond discriminatie op de arbeidsmarkt in het Vlaams parlement. "Als de pakkans 0 is, waarom zou men zich dan aan de antidiscriminatiewetgeving houden", voegde De Witte er nog aan toe.

De Witte pakte uit met een felle oproep aan het Vlaams parlement om zijn verantwoordelijkheid te nemen. Vlaanderen beschikt over regelgeving rond antidiscriminatie en evenredige arbeidsdeelname. "Maar als je zo'n decreet hebt, moet je toch ook kunnen meten of het werkt? Je kan het niet maken om die verantwoordelijkheid uit te besteden aan de sector of aan de slachtoffers. Dat is een vorm van vaandelvlucht", aldus De Witte.

Volgens De Witte moet het parlement dus werk maken van een instrument om de regelgeving te testen. "Het maakt me niet uit hoe, of dat nu gebeurt via mystery callings of praktijktesten of op een andere manier. Het belangrijkste is dat het gebeurt en dat u ervoor zorgt dat we bij een nieuwe rondvraag binnen drie jaar niet opnieuw zien dat er volop gediscrimineerd wordt, bijvoorbeeld in de dienstenchequesector."

Dat sectoren met eigen controle- of meldingsystemen komen, is volgens De Witte des te beter. "Maar dat neemt de verantwoordelijkheid van de overheid niet weg."

Dat er bij gevallen van discriminatie op de arbeidsmarkt soms wordt verwezen naar de wensen van de klant, mag volgens De Witte ook geen enkel excuus zijn. Hij maakt de vergelijking met iemand die een taxi neemt en aan de chauffeur vraagt om 180 km/u te rijden om tijdig op zijn bestemming te geraken. "Als die taxichauffeur vervolgens door de politie gepakt wordt op overdreven snelheid, kan die zich er toch ook niet van afmaken door te zeggen dat zijn klant gevraagd heeft om te snel te rijden? De verkeerswetgeving stopt niet op vraag van de klant."

undefined

Minderhedenforum: "Een fiasco"

Het handhavingsbeleid tegen discriminatie is "een fiasco", zegt het Minderhedenforum. "Amper 1,1 procent van alle inspecties van de Vlaamse inspectiediensten hadden betrekking op discriminatie. Sinds 2002 heeft geen enkele van die inspecties aanleiding gegeven tot een strafrechtelijke vervolging", aldus Mohamed Lahlali van het Minderhedenforum in de hoorzitting.

Het Minderhedenforum pakte uit met een stapel cijfers van de Vlaamse inspectiediensten waaruit volgens hen blijkt dat die inspecties in amper 1,1 procent van de gevallen betrekking hebben op discriminatie. Bovendien krijgen vastgestelde inbreuken zelden of nooit een juridisch staartje. Zo waren er de voorbije twee jaar tien pv's (op een totaal van ruim negenhonderd) voor inbreuken op de antidiscriminatieregels. "En sinds 2002 leidde geen enkele inbreuk op de regels tot een strafrechtelijke vervolging", aldus Mohamed Lahlali, stafmedewerker arbeidsmarktbeleid bij het Minderhedenforum.

Volgens directeur Wouter Van Bellingen bewijzen de cijfers "dat controle en sanctie de zwakste schakels zijn in de handhavingsketen".

Het Minderhedenforum roept op tot de invoering van praktijktesten maar ziet daarvoor een "gebrek aan politieke wil". Van Bellingen: "Ongepast en hallucinant want bewijslast is in discriminatiezaken moeilijk te verzamelen. De mogelijkheid om praktijktesten te gebruiken, verandert dit. Zo krijgt de inspectie meer bevoegdheden en meer slagkracht."

Volgens het Minderhedenforum wordt er ook met twee maten en twee gewichten gemeten. "Om sociale fraude de kop in te drukken, haalt de overheid alles uit de kast. Om discriminatie aan banden te leggen in bijvoorbeeld de dienstenchequesector blijven sommige politici krampachtig vasthouden aan zelfregulering."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234