Woensdag 30/09/2020

Werken aan een betere wereld

Leuven, 1516. Het iconische boek Utopia van humanist Thomas More rolt voor het eerst van de persen. Precies 500 jaar later staat er een nieuwe generatie utopisten op die begaan is met het welzijn van de mensheid. Even kennismaken met een paar van hen.

Brusselaar Jeremy Le Van maakt het leven gemakkelijker met een app die je kunt omschrijven als de perfecte secretaresse

Tech-nerds over heel de wereld pogen dag in dag uit ons leven te vergemakkelijken. De in New York gesettelde Jeremy Le Van - spreek uit op z'n Frans - is een van hen. In 2013 ontwierp hij samen met Fransoos Pierre Valade een gratis kalender-app (voor alle bestuurssystemen) die al je stuff bundelt genaamd Sunrise. Denk agenda, mail, Twitter, Facebook, beursberichten, het weer, tv en zo meer geleid door één simpele app. Microsoft ziet er alvast toekomst in en kocht Sunrise op in februari 2015 voor een niet nader beschreven bedrag van honderd+ miljoen dollar.

Sunrise klinkt als een digitale secretaresse. De app geeft zelfs info over de mensen die je in een meeting treft.

"Een secretaresse is exact wat Pierre en ik in gedachten hadden. Iedereen heeft maar 24 uren in een dag. Het is dus belangrijk dat je die tijd juist beheert. Sunrise bundelt alle apps in één plaats, van Facebook tot tv-programma's. Als je bijvoorbeeld de voetbal volgt, dan helpt Sunrise je daarbij.

"De app geeft inderdaad ook info over mensen. Een voorbeeld: je hebt een meeting met mij. Je geeft in: Jeremy Le Van. Vervolgens vertelt Sunrise je wat mijn werkervaring is, hij toont mijn laatste tweets, zoekt uit voor welk bedrijf ik werk, wat voor bedrijf het is en zo meer."

Tijdmanagement is de heilige graal van vandaag.

"Ieder bedrijf dat een app uitbrengt, wil seconden, minuten en liefst uren van jouw tijd inpikken. Om die reden is het ordenen van die apps en het ordenen van je tijd erg belangrijk zodat je tijd wint. In de toekomst zou Sunrise moeten kunnen suggereren: 'Je hebt een uurtje over, misschien wil je wel dit artikel even lezen, of enkele onbeantwoorde mails van je moeder even bekijken.' De app zou ook kunnen voorstellen om een bepaalde vriend nog eens op te zoeken omdat je die al lang niet meer gezien hebt."

Dat lijkt wel op 'Futurama'.

"Voorlopig bevinden apps zich op een telefoon. Maar in de toekomst zullen alle toestellen apps bevatten. Een koelkast zal je laten weten of je nog tomaten moet kopen. Ook zullen alle websites en programma's vervangen worden door apps. Natuurlijk worden apps die alle andere apps ordenen ook zeer belangrijk. Denk maar aan de Google-zoekmachine. Dat is in feite dé app die heel het internet ordent. Het is aan de ontwikkelaars om de nieuwe 'Google-zoekmachine' van de apps te ontwikkelen. Iets wat alle apps organiseert."

Wat is jouw droomvisie van de toekomst?

"Charles Eames zei ooit: 'Uiteindelijk staat alles in verbinding met elkaar- mensen, ideeën, objecten.' In mijn utopie is dat werkelijk zo en leef ik met een blik vooruit zonder om te kijken of alle verbindingen wel werken. Het leven zal een constante ketting van magische momenten zijn.

"Kinderen ervaren het leven ook zo. Zij worden naar de dierentuin gebracht en hoeven niet over de praktische zaken na te denken. Alles gebeurt voor hen, zij hoeven alleen maar te beleven. Dat is wat ik met Sunrise wil bereiken."

De Britse ontwerper Benjamin Hubert wil met zijn studio Layer zaken ontwerpen die echt een impact hebben op het leven van iedereen.

De doelstelling van Benjamin Hubert is kort en duidelijk: van de wereld een betere plek maken en de levenskwaliteit van mensen in moeilijke situaties verbeteren.

Hoe ben je van plan dat te gaan doen?

"Toen ik in 2010 mijn eigen studio startte, werkte ik vooral voor de meubelindustrie. Ik deed dat graag, maar op den duur begon het te knagen. Op meubelbeurzen vroeg ik me vaak af waarom al die ontwerpers zo veel tijd steken in de zoveelste nieuwe stoel. Die ziet er misschien goed uit, maar het zitprobleem losten we vele eeuwen geleden al op.

"Er zijn zo veel andere - en grotere - problemen waar je als ontwerper beter je tijd in steekt. Ik vind het zelfs je verantwoordelijkheid als designer. Folietjes vind ik echt niet meer kunnen nu de wereld al zo vol spullen zit. Daarom begon ik dik twee jaar geleden mijn studio geleidelijk om te vormen: minder meubels en meer projecten die écht een impact hebben op het leven van alleman."

Geen stoelen, dus.

"Nog zo'n 20 procent van onze projecten draaien rond mooie spullen zoals meubels en woonaccessoires; 80 procent van onze tijd zijn we bezig met projecten voor non-profitorganisaties en grote firma's buiten de meubelbranche genre Nike, Samsung en Braun. Zo hopen we de toekomst vorm te geven."

Klinkt veelbelovend.

"Meer dan met design, zijn we nu bezig met problemen op te lossen. Van rolstoelgebruikers, mensen die ver wonen van drinkbaar water of ngo's die geld willen inzamelen. Soms kan een product de oplossing bieden, maar vaak ook iets heel anders zoals een app, een service of zelfs een reeks instructies. Daarom werken in mijn studio naast designers ook ingenieurs en webontwikkelaars.

"Een mooi voorbeeld van een van onze projecten is Worldbeing: een wearable en een app die continu je ecologische voetafdruk meet. Zo word je als drager aangemoedigd duurzamer te leven. En voor Maggie's - opvanghuizen voor kankerpatiënten en hun naasten - tekenden we een nieuwe collectebus. Die oogt veel aantrekkelijker dan het standaardmodel en brengt dus meer geld op.

"Natuurlijk, dit is een klein ding, maar het is een eerste stap. Mijn grote droom - een project voor Unicef - wordt langzaam werkelijkheid. Binnenkort zitten we met hen samen om te kijken wat zij nodig hebben en hoe wij hen daarin kunnen helpen."

Je mag je met recht een utopist noemen.

"Ik beschouw me eerder als een realist. Ik zie om me heen zo veel problemen. Al ben ik ook een optimist. Ik ben ervan overtuigd dat designers, ingenieurs en creatievelingen mee kunnen helpen om ze op te lossen."

Hoe ziet jouw ideale wereld eruit?

"Eentje zonder grenzen. Een wereld waar je vrijuit kunt spreken, waar je zonder problemen overal naartoe kunt reizen en waar alle grondstoffen gedeeld zijn. Dat mag een totale utopie zijn. Maar als we de aarde willen redden, zullen een aantal van die dingen toch moeten gebeuren."

De Brit Tom Cridland wil kleren produceren die decennialang meegaan en die bovendien verrassend goed betaalbaar zijn

Moest er een wedstrijd van grootste vervuiler op aarde bestaan, dan zou de mode-industrie met een zilveren medaille naar huis keren, net achter de olie-industrie. De massieve productie van de weinig ecologische fast fashion is daar de oorzaak van. In Engeland duikt nu een 25-jarige knaap op die dat systeem door elkaar wilt schudden. Zijn naam: Tom Cridland. Zijn credo: 'the 30 year sweatshirt', oftewel een trui zo degelijk gemaakt dat hij gegarandeerd 30 jaar uitzit. De jongeman startte zijn zaak Tom Cridland geheel op eigen houtje en wist al ambassadeurs te scoren als Elton John, Daniel Craig, Ben Stiller en Leonardo DiCaprio.

Gaan je truien écht 30 jaar mee?

"Dat klinkt heel lang, maar uiteindelijk zijn er veel mensen die een kledingstuk in de kast hebben liggen van die leeftijd. Het probleem is dat men nu niet meer dezelfde kwaliteit produceert als drie decennia geleden. Ik heb naaisters betrokken die in de jaren 60 en 70 stevige kleding stikten. Die 30 jaar garantie is dus geen gimmick en perfect haalbaar. Ook moet je van mij geen trendy stukken verwachten. Ik verkoop basics, geen One Direction-T-shirts."

Opmerkelijk is dat je kleding betaalbaar is. Duurzame kleding kost meestal veel.

"Het meeste bespaar ik door direct aan de klant te verkopen - online - en niet via de detailhandel. Die schakel maakt kleding namelijk erg duur. Harrods vroeg me voor een samenwerking en ik heb geweigerd. Een sweatshirt dat ik voor 65 pond (87 euro) verkoop, zou daar 190 pond (254 euro) kosten. 2,8 keer de prijs is gangbaar voor een winkel. Dat probleem heb je niet met een onlineshop."

Je hebt niet alleen een probleem met fast fashion, ook de pr-agentschappen van de mode-industrie vind je een bende nietsnutten.

"Dat is sterk uitgedrukt. Wel heb ik gemerkt dat de meeste pr-agentschappen veel geld vragen en amper iets voor hun klanten doen. Daarom ben ik zelf een pr-bureau begonnen. Ik zorg ervoor dat mijn klanten een echt verhaal zelf kunnen brengen, rechttoe rechtaan en zonder bullshit. Op die manier halen zij met hun verhaal de media. Want daar gaat het om: pers en online traffic."

Zijn er nog zaken die je door elkaar wilt schudden in de modewereld?

"Eigenlijk niet, maar wel in de muziekwereld. Op dit moment vind ik dat ambacht en inhoud aan het verdwijnen zijn. Veel draait om inhoudsloze package. Er wordt nog steengoede muziek gemaakt, maar die komt te weinig aan bod. Dat moet veranderen. Over vijftig jaar moeten wij toch ook klassiekers hebben zoals The Rolling Stones?"

Ridder van de inhoud: hoe ziet jouw utopische wereld eruit?

"Er zou meer ingetogen en smaakvolle kleding zijn, gemaakt van mooie stoffen. Fast fashion mag van mij blijven bestaan. Mensen die om de vijf passen van outfit willen veranderen, moeten dat ook kunnen. Alleen zie ik die fast-fashionketens eerlijker produceren en lokaler. En die kleren moeten na het dragen gerecycleerd worden. Ze mogen niet zomaar op een afvalhoop belanden."

De Nederlanders Tim Holland en Robbert Wefers Bettink van brillenlabel Dick Moby dromen van plasticvrije stranden en oceanen

Hét duurzame brillenmerk worden dat iedereen kent, zo omschrijven Tim Holland en Robbert Wefers Bettink hun ambitie. "We dromen van een wereld waarin de plastic afvalberg niet bekeken wordt als een groot probleem, maar als een grote hoop basisgrondstof waar je van alles van kunt maken."

Zoals?

"Kunststof kan alle mogelijke vormen aannemen. Als je het op de juiste manier verzamelt en terugsmelt tot basisingrediënt, kun je het keer op keer hergebruiken.

"Wij maakten die klik een paar jaar geleden op een surftrip in Midden-Amerika. De stranden en de zee waren bezaaid met plastic rotzooi. Als fervente surfers waren we aanvankelijk heel gefrustreerd. Maar toen zagen we plots in dat we de rommel konden gebruiken als bron van grondstoffen waarvan we nieuwe spullen konden maken."

Plastic afval is dus geen probleem, maar een opportuniteit?

"Inderdaad, daar willen we - via onze brillen - de wereld van overtuigen. Wanneer iedereen plastic als waardevolle grondstof beschouwt, gaat er heel veel veranderen. Die denkomslag zien we in de nabije toekomst zeker gebeuren. Dan zullen op veel grotere schaal dan nu kwaliteitsproducten gemaakt worden op een duurzame manier. Dus met een heel beperkte ecologische voetafdruk."

Waarom begonnen jullie met zonnebrillen?

"Zon, zee, strand en plastic: dat was ons oorspronkelijke idee toen we startten met Dick Moby in 2013. Toffe zonnebrillen die de sunny side of plastic tonen. Maar intussen lanceerden we ook onze eerste collectie gewone brillen. Zo bereiken we nog meer mensen met ons duurzame verhaal. En produceren we meer waardoor we meer kunnen investeren in onderzoek naar nieuwe duurzame materialen en processen. En daar profiteren uiteindelijk onze oceanen van.

"Natuurlijk zijn we niet de enigen op oceaanplasticmissie. Een mooi voorbeeld is The Ocean Cleanup van onze landgenoot Boyan Slat. Het is heel goed om de rommel uit de oceanen te halen. Maar wat doe je vervolgens met die berg plastic? Dat is onze nieuwe focus. Daarom reserveren we 10 procent van de omzet voor onderzoek naar nieuwe manieren en processen om meer verschillende soorten kunststof te kunnen recycleren."

Geef eens een voorbeeld.

"Zeker maandelijks doen we tests om van afval acetaat te maken. Dat is het specifieke soort kunststof waarvan wij onze brillen maken. Ons ultieme doel is natuurlijk om acetaat uit oceaanplastic te halen. Dat was ook ons startidee voor Dick Moby. Helaas bleek dat toen onmogelijk. Tot op vandaag is er nog niemand in geslaagd. Maar wij staan al een heel eind in het onderzoek. We weten zeker dat het kan. Maar de exacte termijn is voorlopig nog onzeker.

"Momenteel maken wij onze zwarte brillen van 97 procent gerecycleerd plastic, afval uit de brillenindustrie. De overige 3 procent is inkt. Gekleurde brillen maken we van bio-acetaat: een hoogwaardig plastic dat biologisch afbreekbaar is. Al raden we niemand aan om ze ook daadwerkelijk in de zee te gooien."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234