Donderdag 21/11/2019

Gezondheidszorg

Weren farmabedrijven en ziekenhuizen ‘witte producten’ van de markt?

Beeld ANP

De Belgische Mededingingsautoriteit neemt farmabedrijven én ziekenhuizen in het vizier. Leiden wanpraktijken ertoe dat biosimilaire geneesmiddelen, zeg maar ‘witte producten’, moeilijk voet aan grond krijgen in ons land?

De Belgische Mededingingsautoriteit (BMA) maakte dinsdag bekend dat het binnengevallen is bij bedrijven uit de farmaceutische sector, waaronder de Zwitserse reus Roche. Het onderzoek spitst zich toe op de markt van zogenaamde biosimilars, biologische geneesmiddelen zoals insulines of behandelingen tegen reuma die op de markt kunnen komen wanneer het patent van het originele product is verstreken.

De farmabedrijven zouden ervan verdacht worden de concurrentie op de markt van die ‘witte producten’ tegen te werken, een praktijk waarbij ook de ziekenhuizen in het vizier komen. Zij zouden een voorkeur blijven hebben voor de originele producten of originators. De opname van biosimilars is in de Belgische ziekenhuizen niet toevallig een pak lager dan in landen als Frankrijk, Duitsland en Italië.

Volgens Frank Hulstaert, senior onderzoeker bij het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE), lag dat in eerste instantie aan onze ziekenhuisfinanciering. “In België mag een ziekenhuis de korting die bedongen wordt op een product volledig houden.” Het concrete voorbeeld dat Hulstaert geeft: als een originator van 1.000 euro met een korting van 75 procent komt (750 euro voor het ziekenhuis dus), kan een biosimilar die korting nooit tegemoetkomen. “Dat is geen gezond principe.” 

Maar ondertussen zijn de prijzen van originator en biosimilar meer gelijkgetrokken en speelt dit veel minder. Ook het wantrouwen bij artsen dat vroeger speelde omtrent de kwaliteit van biosimilars zou verdwenen zijn. “Al kan het zeker zijn dat firma’s dat nog steeds promoten, en zo op een informele manier druk uitoefenen”, zegt gezondheidseconoom Philippe Van Wilder (ULB). Zo zouden bedrijven vaak zowel originator als biosimilar produceren, en dan een betere service voorzien voor de eerste. 

De voorkeur van ziekenhuizen voor de originele geneesmiddelen roept ook vragen op bij de Belgische Mededingingsautoriteit. De Vlaamse koepelorganisatie Zorgnet-Icuro zegt dat de ziekenhuizen een brief hebben gekregen van de mededingingsautoriteit, “met de vraag om informatie over bepaalde producten aan te leveren”, zegt Marc Geboers, directeur algemene ziekenhuizen bij de koepelorganisatie. “Er wordt informatie gevraagd over de aankoop van bepaalde medicijnen.”

Zwarte cijfers

Wordt er echter ook op formelere manier druk uitgeoefend? Een recente publicatie van de Nederlandse mededingingsautoriteit geeft aan dat ziekenhuizen afgedreigd worden door de farmabedrijven om niet over te schakelen op biosimilars. Dat een deel van de patiënten – soms vanuit praktische overwegingen – aan het origineel vastzit, kan dan als hefboom ingezet worden: kiest het ziekenhuis voor biosimilars, dan ben je de korting op het origineel kwijt.

De Belgische ziekenhuizen zijn natuurlijk financieel kwetsbaar. Dat toont ook de nieuwe MAHA-studie van Belfius: 32 procent in België is verlieslatend. “Raak je aan die kortingen, dan kan een ziekenhuis snel in de rode of zelfs zwarte cijfers gaan. Dat is ook de reden waarom geen enkele minister daar echt aan durft te tornen”, zegt Hulstaert. “De overheid zou nochtans harde maatregelen kunnen treffen. Voorschrijfquota bijvoorbeeld, zoals bij generieke geneesmiddelen.”

Hoewel de situatie op korte termijn wellicht weinig financiële impact heeft op ons zorgstelsel – aangezien de prijzen vrijwel gelijkgesteld zijn – zouden er op lange termijn wel problemen kunnen komen, zegt Van Wilder. “Vanuit de sector wordt daar sterk op gehamerd: als de opname zo laag blijft, hypothekeert dat de afzetmarkt in ons land.” En zonder competitie wordt de prijs natuurlijk niet gedrukt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234