Woensdag 27/05/2020

Wereldbevolkingsrapport VN pleit voor meer vrouwenrechten in Strijd tegen armoede

Rapport: 'De discriminatie van vrouwen is verspilling. Het resulteert in lagere productiviteit en hogere gezondheidskosten'

Vrouwen kunnen de wereld veranderen

De productie in zwart Afrika zou met 20 procent kunnen stijgen mochten vrouwen er meer rechten hebben. Het is maar één voorbeeld uit het Wereldbevolkingsrapport 2005 van de VN dat toont dat investeren in vrouwenrechten geen wollige bijzaak is. 'Meer nog', zegt VN-afgevaardigde Imelda Henkin, 'wereldleiders zullen armoede nooit de wereld uit helpen als ze vrouwendiscriminatie niet wegwerken.'

Brussel

Eigen berichtgeving

Barbara Debusschere

Het klinkt simpel. Wie de helft van de groep achterstelt, houdt de hele groep zwak. Wie daarentegen garandeert dat die ene helft evenveel kan meedoen als de andere, boekt op alle mogelijke terreinen winst. Wie op wereldschaal vrouwen beknot, snijdt dubbel in eigen vingers want vrouwen leveren dubbel werk en hebben meer impact op de toekomstige generaties dan mannen.

"De discriminatie van vrouwen is verspilling. Het resulteert in lagere productiviteit en hogere gezondheidskosten. Het zorgt voor meer doden onder moeders en kinderen, en dwarsboomt de pogingen om armoede uit de wereld te helpen", zo staat in het State of the World Population-rapport 2005 van het United Nations People Fund (UNFPA).

Op wereldschaal is die eenvoudige boodschap echter nog niet doorgedrongen. "De inspanningen zijn te kleinschalig en te traag", zo stelt UNFPA, een maand nadat de wereldleiders hun belofte om tegen 2015 armoede de wereld uit te helpen, hebben herhaald. Het rapport toont dat vrouwendiscriminatie verhindert dat we de Millenniumdoelstellingen halen. "Het gebrek aan scholing, verzorging en politieke en economische participatie van vrouwen verarmt niet alleen hun levens maar ook hun landen", aldus Imelda Henkin.

Een hele rits gitzwarte cijfers illustreren de effecten van vrouwendiscriminatie anno 2005. "De realiteit leert ons echter dat vrouwendiscriminatie wegwerken een even goedkope als doeltreffende manier is om armoede te bestrijden", aldus Henkin.

Jaarlijks gaan 250 miljoen jaar aan productieve levensjaren verloren alleen maar door een gebrek aan reproductieve gezondheidszorg. De grootste doodsoorzaak bij vrouwen tussen 15 en 44 zijn namelijk te voorkomen zwangerschapscomplicaties. Nu sterven daar jaarlijks meer dan een half miljoen vrouwen aan.

Voor 201 miljoen vrouwen, grotendeels in arme landen, is geen contraceptie beschikbaar en dat zorgt in ontwikkelingslanden voor 76 miljoen ongewenste zwangerschappen en 19 miljoen onveilige abortussen per jaar, wat resulteert in 68.000 doden en soms jarenlange aandoeningen.

"Als meer en betere reproductieve gezondheidszorg voorhanden is, stellen vrouwen zwangerschappen uit, gaan ze naar school en op zoek naar werk. Het voorkomt gezondheidsproblemen en dat zorgt voor een verhoogde werkkracht. Daardoor groeien minder kinderen in arme gezinnen op en krijgen meer kinderen meer kansen", zo staat in het rapport.

Gezinsplanning zorgt voor kleinere en dus productievere gezinnen en levert economische en demografische winst op. In Thailand en Egypte blijkt dat iedere dollar die geïnvesteerd is in gezinsplanning 16 dollar kosten voor de sociale diensten bespaart. Liefst een derde van de Oost-Aziatische economische boom wordt toegeschreven aan betere gezinsplanning en reproductieve gezondheidsdiensten voor vrouwen.

Vandaag is twee derde van de bijna 900 miljoen analfabeten in de wereld nog altijd vrouw. Hoewel steeds meer meisjes naar de basisschool gaan, is dat in zwart Afrika minder dan de helft en in Zuid-Azië maar 69 procent.

De voordelen zijn nochtans enorm. In Egypte maken vrouwen die hogere scholing genoten vier keer minder kans slachtoffer te worden van genetische mutilatie. In Kenia zouden de winsten van de gewassenoogst 22 procent hoger zijn, mochten vrouwen dezelfde scholing en beslissingsmacht hebben als mannen. Ieder jaar scholing van een moeder zorgt bovendien voor 5 tot 10 procent minder kindersterfte.

Als vrouwen al mogen deelnemen aan het economische en politieke leven, tellen ze vaak niet mee. In ontwikkelingslanden zorgen vrouwen voor 60 tot 80 procent van de voedselproductie, maar meestal mogen ze geen land bezitten en krijgen ze geen loon. Maar in zwart Afrika kan de opbrengst met een vijfde stijgen als vrouwen meer economische rechten zouden krijgen.

En als de moeder de controle heeft over haar eigen inkomen, heeft dat een twintig keer positievere invloed op het overleven van kinderen dan het inkomen van de vader. Ook vrouwen meer laten deelnemen aan de politiek, vermindert de lokale armoede en corruptie, zo blijkt uit het rapport.

Een derde vorm van discriminatie die vrouwenlevens verziekt en armoede in stand houdt, is geweld. Een op de vijf vrouwen wordt verkracht en een op de drie vrouwen ondergaat fysiek of ander misbruik. Bij vrouwen tussen 15 en 44 maakt geweld evenveel dodelijke slachtoffers als kanker.

Vandaag ook is de helft van alle 40 miljoen hiv-patiënten vrouw en in zwart Afrika is tot 80 procent van hen besmet door de echtgenoot. Verder zijn jaarlijks ruim 640.000 vrouwen het slachtoffer van mensenhandel, twee miljoen meisjes zitten in de seksindustrie en in de komende tien jaar zullen 100 miljoen minderjarige meisjes uitgehuwelijkt worden. Vrouwen maken ook 80 procent uit van alle 36 miljoen mensen die op de vlucht zijn.

"Tradities en het mannelijke ideaal veranderen is moeilijk maar essentieel", zegt Henkin hierover. In Egypte, Zambia en India bijvoorbeeld gelooft tussen 70 en 94 procent van de vrouwen zelf dat geslagen worden door hun man gerechtvaardigd is. "Ervaring leert dat religieuze of gemeenschapsleiders inzetten of bij alternatieve tradities aanknopen de beste manier is."

De kosten van al dat geweld tegen vrouwen zijn opnieuw enorm. In Chili kost huiselijk geweld 2 procent van het bnp, in Australië en de VS lopen de medische kosten op tot 6,3 en 12,6 miljard dollar per jaar. Omgekeerd blijkt dat geweld bestrijden goedkoop kan. In Tadzjikstan is 1,3 dollar per inwoner per jaar genoeg om geweld tegen vrouwen af te zwakken. In de VS heeft de uitvoering van een enkele wet tegen geweld al 16,4 miljard dollar winst opgeleverd.

Het totale prijskaartje voor de bestrijding van vrouwendiscriminatie is overigens bescheiden, zo benadrukt UNFPA. Veel voorbeelden van hoe het zou moeten komen uit straatarme landen (zie kader). Henkin: "Om de Millenniumdoelstellingen te halen is minder dan 200 miljard dollar nodig. Als je weet dat jaarlijks een veelvoud daarvan gespendeerd wordt aan legers, weet je dat die doelen halen geen kwestie is van geld maar van politieke wil. Vrouwendiscriminatie bestrijden is een absolute voorwaarde om tegen 2015 armoede terug te dringen én het levert meer op dan het hoeft te kosten."

n Voor 201 miljoen vrouwen is geen contraceptie beschikbaar

n Jaarlijks zijn er 76 miljoen ongewenste zwangerschappen en 19 miljoen onveilige abortussen

n In ontwikkelingslanden zorgen vrouwen voor 60 tot 80 procent van de voedselproductie

n Twee derde van de bijna 900 miljoen analfabeten is vrouw

n Bij vrouwen tussen 15 en 44 maakt geweld evenveel dodelijke slachtoffers als kanker

n Twee miljoen meisjes zitten in de seksindustrie

n In Kenia zouden de winsten van de gewassenoogst 22 procent hoger zijn, mochten vrouwen dezelfde scholing en beslissingsmacht hebben als mannen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234