Maandag 01/03/2021

Coronavirus

Werd er gesjoemeld bij aankoop van miljoenen mondmaskers door overheid? Factuur aan mysterieuze firma trekt aandacht van politie

De spierwitte, stoffen mondmaskers van de overheid, geleverd door Avrox. Beeld Photo News
De spierwitte, stoffen mondmaskers van de overheid, geleverd door Avrox.Beeld Photo News

De Belgische overheid kocht in juni miljoenen stoffen mondmaskers bij een onbekende Luxemburgse firma. Die deal ter waarde van 45 miljoen euro wordt vandaag nog steeds onderzocht door de politie. Het Laatste Nieuws dook in het dossier en ontdekte een factuur die nooit eerder aan de oppervlakte kwam en nu veel vragen oproept.

Misschien heeft u ze thuis wel ergens liggen: de spierwitte, stoffen mondmaskers van de overheid. U kon ze gratis afhalen bij de apotheek, maar aan onze regering hebben ze flink wat gekost: 45 miljoen, om precies te zijn. Defensie, dat de opdracht kreeg om de maskers naar ons land te halen, stortte het leeuwendeel van die som (37,5 miljoen) op de bankrekening van de Luxemburgse vennootschap Avrox. Een onbekend bedrijfje dat zijn hoofdzetel heeft op een locatie waar de brievenbus te klein is voor de namen van alle firma's die er gehuisvest zijn. 

Avrox wordt geleid door twee Fransen: een voormalige voetbalmakelaar en een ex-restauranthouder. De belangrijkste aandeelhouder is een Jordaanse miljonair met een adres op Malta, een holding op de Kaaimaneilanden en een firma die filmprojecten financiert in de VS. Dat opmerkelijke trio vond zijn weg naar een zeer lucratieve Belgische overheidsopdracht voor stoffen mondmaskers. Een deal die onze textielsector deed steigeren.

De referentie van de bestelling van één miljoen mondmaskers is afkomstig van een onbekende vennootschap. Van de toenmalige directeur, ene Flavio De Gos Barra, vinden we vandaag enkel een Instagramprofiel terug vol foto's waarop hij poseert in zwembroek. Beeld Instagram
De referentie van de bestelling van één miljoen mondmaskers is afkomstig van een onbekende vennootschap. Van de toenmalige directeur, ene Flavio De Gos Barra, vinden we vandaag enkel een Instagramprofiel terug vol foto's waarop hij poseert in zwembroek.Beeld Instagram

Zaak gesloten

In mei en juni protesteerden enkele Belgische firma’s tegen de gang van zaken en ook in het parlement schoten sommigen met scherp. Onder meer sp.a nam de deal op de korrel, maar vooral N-VA haalde de bazooka boven. De hamvraag: hoe kan een volstrekt onbekende speler in de textielsector zo makkelijk een opdracht van 37,5 miljoen euro binnenhalen? De kritiek werd zo hevig dat de toenmalige chef van Defensie Marc Compernol de N-VA in een interview “gefrustreerd” noemde. 

Begin juli haalde Compernol zijn gram. Het Rekenhof, een onafhankelijke instelling, had de aanbesteding tegen het licht gehouden en vond geen onregelmatigheden. Bij Defensie slaakte men een zucht van opluchting. De teneur? ‘Alles is in orde, de zaak is gesloten! Doorlopen, mensen.’ Wij speurden verder en ontdekten een document dat toch de vraag oproept: is alles wel eerlijk verlopen?

Straf voor nieuwkomer

Toen Defensie de opdracht kreeg om 18 miljoen stoffen mondmaskers naar België te halen, ging het op zoek naar een betrouwbare leverancier. Om het kaf van het koren te scheiden, vroeg men aan elke deelnemer om een referentie op te sturen. Die moest aantonen dat de firma minstens één levering van 100.000 stoffen mondmaskers succesvol had afgewerkt. Kon je dat niet bewijzen, dan viel je automatisch af. Zo’n aanpak is verstandig. En voor Belgische textielbedrijven was ze geen probleem, maar wat met de Luxemburgse firma zonder ervaring? Waar zou die het noodzakelijke bewijs vandaan halen? 

Op 5 mei verklaarde toenmalig minister van Defensie Philippe Goffin (MR) in de Kamer verrassend: “Avrox stuurde ons een referentie voor de levering van één miljoen mondmaskers aan een andere staat.” De firma gaf op die manier alle Belgische concurrenten het nakijken. Avrox had immers niet zomaar een referentie, het had er eentje van een andere overheid. Dat was bijzonder straf voor een nieuwkomer. Wij gingen op zoek naar die indrukwekkende overheidsdeal.

Toen de storm van protest rond Avrox in juni losbarstte, schakelden de zaakvoerders in allerijl een Belgisch communicatiebureau in. Dat regelde voor hen een aantal interviews met Vlaamse en Waalse kranten. In die gesprekken ging men geen vraag uit de weg, behalve één: aan welke overheid heeft Avrox eind maart die levering van één miljoen stoffen maskers gedaan? In Le Soir zeiden de zaakvoerders: "Onze klant wil niet bekendgemaakt worden." Ook tegenover de RTBF weigerden ze in september hun referentie te onthullen. "Contractueel mogen wij niks zeggen." Die houding is opmerkelijk. Waarom zou Avrox niet willen onthullen met welke overheid het heeft samengewerkt?

Van Ibiza naar Mauritius

Wij gingen op zoek naar het antwoord en ontdekten iets vreemds. In het dossier dat Avrox overmaakte aan Defensie, zít geen factuur aan een overheid. De referentie van de bestelling van één miljoen maskers is afkomstig van een onbekende vennootschap op het eiland Mauritius: Bright Periods Consulting. Een firma waarvan het onduidelijk is wat haar activiteit is. Bright Periods Consulting is opgericht in september 2015 op Ibiza. Volgens het handelsregister van Mauritius was de toenmalige directeur een zekere Flavio De Gos Barra. Van die directeur vinden we vandaag enkel een Instagram-profiel terug met talloze foto's waarop hij poseert in zwembroek. 

Nergens lijkt het erop dat de man zaken doet in textielproducten, laat staan in mondmaskers. In mei 2018 is de vennootschap verhuisd van Ibiza naar een zakencentrum op Mauritius. Sindsdien wordt ze gerund door een managementvennootschap genaamd Legacy Capital. Dat soort vennootschappen wordt vaak gebruikt als scherm om de echte aandeelhouders te verbergen. Belangrijk om op te merken is dat Mauritius tot 2019 door de EU beschouwd werd als een land met weinig financiële transparantie en een gunstig belastingregime. 

Wij belden naar Mauritius om navraag te doen, maar kwamen nooit verder dan een telefoniste. Zij haakte telkens in, zodra ze hoorde dat we voor een krant werken en weigerde ons aanvankelijk ook een mailadres te geven. Pas na meerdere pogingen kregen we het mailadres van iemand bij Legacy Capital. We vroegen hem: 'Kan u bevestigen dat Bright Periods Consulting eind maart één miljoen stoffen mondmaskers heeft gekocht bij Avrox?' Het is vandaag vier weken geleden dat we die mail verstuurden. We wachten nog steeds op antwoord.

Oké voor Rekenhof

We trokken ook aan de bel bij Defensie. Want was het niet minister Goffin die beweerde dat de referentie van Avrox afkomstig was van een overheid? “Dat klopt”, antwoordde men ons per mail. “Defensie kan bevestigen dat Avrox een referentie heeft geleverd voor de levering van één miljoen maskers aan een andere overheid eind maart.” Toen we Defensie vervolgens vroegen om welke overheid het gaat, was het antwoord: “Die info mogen wij niet meedelen.” Vervolgens confronteerden we Defensie met de vreemde twist in het verhaal: dat de factuur in het dossier van Avrox niet gericht is aan een overheid, maar aan een vennootschap op Mauritius. Heeft men in het parlement per vergissing gezegd dat het om een overheid ging? Of heeft men gelogen? Bij Defensie weigerde men vanaf dat moment alle commentaar. “Het Rekenhof heeft geoordeeld dat alles correct is verlopen.”

Dat klopt niet. Het Rekenhof heeft bijvoorbeeld niet nagekeken of de referenties van de kandidaten authentiek zijn. En tot onze verbazing geeft Defensie toe dat het dat óók niet gedaan heeft. “Dat kon niet worden uitgevoerd.” Vreemd. Want het afleveren van een geldige, betrouwbare referentie was één van de basisvoorwaarden om te kunnen deelnemen aan de overheidsopdracht. Niemand bij Defensie ging  echter na of Avrox de waarheid sprak, toen het een factuur presenteerde voor de levering van één miljoen maskers aan een schimmige firma op Mauritius. Wat de vraag oproept: hoe weet onze overheid dan of die referentie echt is?

Boos ingehaakt

Bij Avrox weigerde men ons te woord te staan. Zaakvoerder Laurent Hericord discussieerde eerst vijf minuten en haakte dan boos in. Hij wou enkel per mail antwoorden: “Wij hebben aan Defensie alle referenties geleverd die nodig waren. Zij hebben alle info ontvangen, maar wij kunnen die niet met u delen.” Op de vraag of Hericord Bright Periods Consulting kent, kwam geen antwoord. Hericord is nochtans bekend met het eiland Mauritius: er is een adres terug te vinden op zijn naam, niet ver van waar Bright Periods Consulting vandaag gevestigd is. We vroegen ook of hij kon verklaren waarom minister Goffin in het parlement sprak over de levering van maskers aan een overheid, terwijl daar in de factuur geen sprake van is, maar ook daar ging hij niet op in.

Avrox en Defensie hullen zich in stilzwijgen. Ze kunnen of willen niet verklaren wat er exact aan de hand is met de mysterieuze referentie. En dat heeft ook de aandacht getrokken van de politie. In juni opende het parket van Brussel een onderzoek naar de deal. De anticorruptiediensten van de federale politie voeren dat onderzoek uit. Vlak voor de kerstvakantie was het nog steeds niet afgerond. Volgens onze info kreeg de politie eind augustus al een tip over de referentie van Avrox. Als die effectief vals zou zijn en gefabriceerd werd om te kunnen meedingen naar de overheidsopdracht, dan is dat valsheid in geschrifte. Vanaf dat moment is er sprake van fraude binnen een openbare aanbesteding. De juridische gevolgen daarvan zouden groot zijn. Aangezien noch Avrox noch Defensie klaarheid wil scheppen, is het aan justitie en politie om het mysterie te ontrafelen. Wordt vervolgd?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234