Vrijdag 23/10/2020

WO II

Werd Anne Frank wel verraden, of werd het Achterhuis bij toeval ontdekt?

Portret van Anne Frank op 13-jarige leeftijd genomen op 1 januari 1942. Beeld Anne Frank Stichting

Al zeventig jaar lang is het uitgangspunt dat Anne Frank en haar medeonderduikers in het Achterhuis werden verraden. Maar wat als het anders ging? Historicus Gertjan Broek (Anne Frank Stichting) komt vandaag met een nieuw scenario: misschien werd ze wel bij toeval ontdekt.

Een van de agenten die Anne en haar zeven medeonderduikers op 4 augustus uit hun schuilplaats plukte, was Gezinus Gringhuis. Ten tijde van de inval in 1944 was deze Nederlandse NSB'er belast met economische delicten en niet met het opsporen van Joodse onderduikers. Dat blijkt uit nieuw bronnenmateriaal waar historicus Broek op stuitte.

Dit gegeven en nog meer opmerkelijkheden op de dag van de arrestatie (waarom duurde de inval zo lang, hoe konden twee helpers ongezien wegkomen en waarom kwam het voertuig pas later?), brachten Broek de afgelopen anderhalf jaar op een alternatief denkspoor. 

De dramatische afloop van de arrestatie is bekend. Nadat het gezin en de andere onderduikers (Hermann en Auguste van Pels en hun zoon Peter en tandarts Fritz Pfeffer) uit de schuilplaats aan de Amsterdamse Prinsengracht waren gehaald, werden Anne, zus Margot en hun ouders Otto en Edith via doorgangskamp Westerbork naar Auschwitz gedeporteerd.

Geen bewijs 

Anne overleed een half jaar later (februari 1945) op vijftienjarige leeftijd in concentratiekamp Bergen-Belsen. Door haar dagboeken werd haar levensverhaal wereldwijd hét verhaal van de Tweede Wereldoorlog.

Broek: "Misschien kwamen de agenten wel helemaal niet zoeken naar onderduikers, maar werden deze bij toeval ontdekt. Ik zeg niet dat Anne niet is verraden, maar tot op heden is er ook geen bewijs dat ze wél verraden is."

Naar een antwoord op de vraag waarom de agenten die dag het pand binnenvielen, is het tot op heden gissen. Ook Broek levert geen sluitende bewijzen, zoals hij zelf onderstreept en ook Anne Frank-kenner David Barnouw stelt, die jarenlang bij het NIOD werkte en meerdere boeken over het onderwerp schreef. Maar in de wereld van het Anne Frank-onderzoek is elke snipper informatie meer dan de moeite waard.

"Het gebeurde geregeld dat verstopte mensen werden gevonden als rechercheurs van de Sicherheitsdienst op zoek ware naar spullen of fraude." Lees de volledige theorie morgen in onze krant of vandaag al in de pluszone van deze website. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234