Dinsdag 06/12/2022

Wenende mannen en comateuze vrouwen

film

interview met de spaanse cineast pedro almodóvar over zijn nieuwe film 'hable con ella'

Neen, Hable con ella (Praat met haar) moet niet begrepen worden als een bevel en evenmin als een smeekbede. Volgens Pedro Almodóvar gaat het veeleer om een vriendelijke/vriendschappelijke raadgeving. Het advies van een eenzame man aan een andere man, die zo mogelijk nog eenzamer is, want zonder de troost van het woord. De film had volgens de Spaanse cineast ook La soledad, supongo (De eenzaamheid, vermoed ik) kunnen heten.

Brussel / Eigen berichtgeving

Jan Temmerman

Almodóvar had nog wel andere alternatieven voor deze even ontroerende als grappige film, zoals El hombre que llora (De man die weent), waarmee hij in het persdossier het personage van Marco (rol van Dario Grandinetti) omschrijft, maar hij wist natuurlijk dat die titel al eerder gebruikt was, namelijk door Sally Potter voor haar film The Man Who Cried.

Titels kunnen belangrijk zijn, bijvoorbeeld omdat ze essentiële informatie over de inhoud en/of de toon van een film bevatten, maar in het geval van Almodóvar zijn er altijd wel verschillende alternatieven mogelijk. Enerzijds is dat omdat zijn filmverhalen zich onmogelijk in enkele zinnen, laat staan in een paar woorden laten samenvatten en anderzijds omdat scenarist Almodóvar toch altijd weer veelgelaagde vertellingen construeert, waarin niets zomaar toevallig is en bepaalde 'details' bij nader toezien erg belangrijk blijken te zijn. Ook de toon schuift moeiteloos heen en weer tussen echte ontroering en relativerende humor.

De woorden "La soledad, supongo" (De eenzaamheid, vermoed ik) worden bijvoorbeeld uitgesproken door Benigno, het andere mannelijke hoofdpersonage. Hij zit op dat moment bij een psychiater en die heeft hem net gevraagd wat de reden is van zijn bezoek. Benigno (rol van Javier Camara) zegt dan maar dat het waarschijnlijk de eenzaamheid is, maar de echte reden is dat hij de mooie Alicia (Leonor Watling) naar huis gevolgd is en zij blijkt dus een psychiater als vader te hebben.

Maar laat ons bij het begin beginnen. Het begin van de film, want de vertelling zelf verloopt via allerlei (makkelijk te volgen) sprongen in de tijd. Bij de aanvang van Hable con ella schuift een gordijn open, net zoals Almodóvar zijn vorige film Todo sobre mi madre liet eindigen, en dan krijgen we een stukje uit Café Müller, een dansvoorstelling van Pina Bausch, te zien. In de zaal zitten Marco en Benigno naast elkaar. De ogen van de stoere en struise Marco vullen zich met tranen. Benigno merkt dat op, is duidelijk geïntrigeerd maar durft zijn buurman toch niet aan te spreken.

Even later zien we Benigno als verpleger aan het werk in een ziekenhuis. Terwijl hij een patiënte verzorgt, praat hij honderduit over de dansvoorstelling en over die wenende man naast hem. Dan pas merken we dat de patiënte in kwestie in coma ligt. Later leren we haar kennen als de jonge danseres Alicia, die sinds een verkeersongeval buiten bewustzijn is. Zonder enige hoop om ooit uit die diepe coma te ontwaken. We vernemen eveneens dat Benigno verpleger is geworden omdat hij van jongsaf aan en gedurende vele jaren zijn moeder thuis verzorgd heeft. Neen, die moeder was niet ziek, maar op een dag, toen ze veertig werd en net door haar man in de steek was gelaten, had ze voor zichzelf besloten dat ze liever in bed bleef liggen. Vanuit het raam van hun appartement keek Benigno soms naar de dansschool Decadance aan de overkant, waar hij de mooie Alicia zag oefenen. De danslerares, die ook wel een en ander over eenzaamheid blijkt te weten, wordt vertolkt door Geraldine Chaplin.

Nu zijn moeder al enige tijd overleden is, wordt het leven van Benigno dus opnieuw beheerst door een vrouw in een bed. Hij verzorgt Alicia met veel liefde en toewijding. Omdat hij weet dat ze van dans en stille films houdt, gaat hij regelmatig naar dergelijke voorstellingen kijken en brengt dan uitgebreid verslag uit. Hij lijkt gelukkig met Alicia en zou eigenlijk met haar willen trouwen, want "we begrijpen elkaar beter dan wie ook".

Tussendoor leren we ook Marco beter kennen. Hij is een nogal zwijgzame journalist, die in tegenstelling tot Benigno, wiens leven zich tot dusver grotendeels heeft afgespeeld rond een bed met daarin een vrouw, de wereld rondreist en toeristische gidsen schrijft. Marco is nooit helemaal hersteld van een ongelukkige liefde met Angela, van wie hij passioneel hield, maar zij kon de heroïne niet laten. Tijdens hun reizen hebben ze samen prachtige dingen gezien en zo komt het dus dat bij Marco, telkens wanneer hij met een of andere vorm van schoonheid geconfronteerd wordt, de tranen opwellen, want hij denkt dan aan Angela en aan het feit dat ze nooit meer samen van al dat moois kunnen genieten.

Voor zijn werk wil Marco een reportage maken over de vrouwelijke torero Lydia (rol van Rosario Flores), die op haar beurt van een ongelukkige liefde probeert te bekomen. Hij geeft grif toe dat hij niets van stierengevechten kent, maar dat hij wel wat afweet van wanhopige vrouwen. Maar dan wordt Lydia door een stier overhoop gestoken, zodat ook zij in de coma belandt. Dat is het moment waarop Marco en Benigno elkaar in het ziekenhuis beter leren kennen en waarbij de verpleger met de woorden uit de titel aan de ontroostbare journalist aanraadt tegen de bewusteloze Lydia te blijven praten. Zinloos, vindt Marco. Niet zo, weet Benigno, want "de hersenen van vrouwen zijn mysterieus. Nu nog meer dan anders."

Misschien heeft de lezer de indruk dat het grootste deel van Hable con ella nu al verteld werd, maar dat is natuurlijk slechts schijn. Er gebeuren nog veel en onverwachte dingen met de vier protagonisten en daarnaast bevat de film natuurlijk nog een heleboel bizarre excursies en grappige tussendoortjes, waarin Almodóvar moeiteloos laat blijken dat hij nog steeds in staat is te verrassen en/of te choqueren met zijn oneerbiedige humor, zoals in die terloopse discussie over het seksuele leven van de priesters.

Een subliem intermezzo is natuurlijk ook het (totaal fictieve) zwartwitfilmpje Amante Menguante uit de stillefilmperiode. Daarin zien we namelijk hoe de (door een uit de hand gelopen experiment) 'gekrompen minnaar' een even vrolijke als verbazingwekkende exploratietocht onderneemt op het nu reusachtige lichaam van zijn sensuele geliefde. En zelfs een grijsgedraaide Spaanse smartlap als 'Cucurrucucu Paloma' (hier in de langoureuze versie van Caetano Veloso) krijgt door de serieus-komische aanpak van Almodóvar de uitstraling van een teder liefdeslied, dat bij Marco uiteraard voor natte ogen zorgt.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234