Maandag 30/11/2020

review

Welverdiend monumentje voor Louis van Gaal

Vlak voor de penaltyserie tegen Costa Rica op het WK van 2014 in Brazilië, bracht de Nederlandse bondscoach Louis van Gaal zijn reservekeeper Tim Krul in het veld. Het bleek een meesterzet.Beeld REUTERS

Tegen alle verwachtingen in werd het Nederlands elftal derde op het WK in 2014. Met weinig attractief voetbal, en dat heeft het team, inclusief de bondscoach, geweten. In het boek De hand van Van Gaal lopen we mee achter de schermen.

Het Nederlands elftal heeft, verrassend genoeg, de eerste drie wedstrijden op het WK 2014 in Brazilië gewonnen als enkele stafleden berustend concluderen dat er bij Oranje maar plaats is voor één ego. ‘En dat is het ego van Louis.’

Zeven weken eerder is onder leiding van Louis van Gaal de voorbereiding op het toernooi begonnen. De staf in Brazilië telt meer dan dertig mensen.

‘Wat ze bindt, is de liefde voor Oranje en hun loyaliteit aan Louis van Gaal. Niemand wil hem teleurstellen en iedereen vraagt zijn aandacht. Een compliment van Van Gaal doet wonderen, een uitbrander van de bondscoach laat zich nog uren voelen.’ Het WK in Brazilië is het WK van Louis van Gaal. En van Arjen Robben, maar toch vooral van Van Gaal, de man die het Nederlands elftal naar de derde plaats leidt en liever rioja drinkt dan merlot, want van merlot krijgt hij hoofdpijn.

Hugo Logtenberg, journalist van NRC Handelsblad, reconstrueert in De hand van Van Gaal nauwgezet en soepel het toernooi dat zoveel mensen, de sportpers voorop, op het verkeerde been zette. De kenners, zelfbenoemd of niet, gaven het vermeend kwaliteits­arme Oranje geen schijn van kans.

Uitbundig zoenen

Ruim twee maanden lang is Van Gaal de onbetwiste leider. Hij is de zelfverzekerde aanvoerder van een sportploeg die hem soms beu is – vooral de zelfbeheersing van Wesley Sneijder wordt op de proef gesteld – maar zich realiseert dat de sleutel naar succes in zijn bezit is.

Van Gaal verslapt niet. ‘Menigeen voelt zich na bijna negen weken als een uitgeknepen citroen.’ Op tegenspraak reageert hij bijna zonder uitzondering geprikkeld. Zijn gevoel voor humor is apart. In de kantine van de KNVB in Zeist vraagt hij aan een corpulente man met een vol dienblad of hij tussen de middag altijd zoveel eet. Met maniakale precisie plaatst Van Gaal de bouwstenen op elkaar. De aanval komt van buiten, van de sportpers – De Telegraaf en het tv-programma Voetbal International met Johan Derksen voorop – die hem de verdedigende speelwijze kwalijk neemt of domweg haat (Derksen).

Grote onthullingen doet Logtenberg niet. De pokerschuld van ‘tienduizenden euro’s’ die assistent-trainer Patrick Kluivert tijdens het WK maakt, blijft een los eindje. Het verhaal van Van Gaal krijgt kleur door details. Hij is de man die het protocol en de waarschuwing van perschef Kees Jansma negeert en koningin Máxima tóch uitbundig zoent. ‘Sorry Kees, ze stond erop te wachten.’

Ineenstorting

Dankzij meer dan vijftig bronnen, inclusief Van Gaal zelf, slaagt Logtenberg erin de ruimte achter de schermen van Oranje te betreden. Hij blijft er nuchter onder en bewaart afstand. Logtenberg is geen sportjournalist, dat scheelt wellicht.

De scherpe kritiek van de media in de zomer van 2014 raakt Van Gaal hard, zo blijkt. ‘Ze hebben geen kennis van zaken, verdiepen zich niet in waarom ik iets doe en schrijven gewoon wat ze willen’, moppert hij. Perschef Jansma krijgt het verwijt dat hij de journalisten er niet van weet te doordringen dat het landsbelang op het spel staat.

Het is daardoor nog opmerkelijker dat de bondscoach de onverwachte opmars van Oranje in Brazilië zonder triomfalisme en borstklopperij besluit. Zijn prestatie krijgt nog meer cachet in de jaren die volgen, met de totale ineenstorting van het Nederlands elftal. Dit monumentje in boekvorm heeft hij dus wel verdiend, Louis van Gaal.

Hugo Logtenberg, 'De hand van Van Gaal', Prometheus, 256 p., 17,50 euro.Beeld RV
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234