Zondag 27/09/2020

Wellicht zijn de Catalanen te naïef geweest

Maddens

enuwslopender kan een politieke thriller niet zijn. De druk op minister-president Puigdemont was de voorbije dagen haast onmenselijk. Er was de druk van de radicale onafhankelijkheidsbeweging die reikhalzend uitkeek naar het moment suprême. Maar tegelijkertijd was er een even grote druk van de internationale gemeenschap. En ook van de burgerlijke vleugel van zijn eigen partij. Die werd steeds zenuwachtiger naarmate meer bedrijven zich terugtrokken uit Catalonië. Het was een door het Spaanse establishment goed georkestreerde campagne. Maar ze miste haar effect niet.

Tegelijkertijd werd de angst voor de Spaanse reactie steeds tastbaarder in Barcelona. Madrid bracht gisteren alles in stelling om keihard op te treden tegen Puigdemont. De Senaat was in sessie, zodat de procedure voor het opheffen van de Catalaanse autonomie meteen kon worden gestart. Het persbureau Bloomberg berichtte dat Spaanse elitetroepen klaarstonden om het parlementsgebouw te bestormen en de Catalaanse regering te arresteren. In de loop van de dag werden strategische plaatsen in heel Catalonië bezet door de Guardia Civil.

De Catalaanse regering zat eigenlijk al op een dubbel spoor sinds het brutale politiegeweld op 1 oktober. Enerzijds was er de verhaallijn dat het referendum voldoende legitimiteit opleverde om snel de onafhankelijkheid uit te roepen. Anderzijds was er de oproep tot dialoog en internationale bemiddeling. De repressie tegen gewone kiezers heeft wereldwijd tot een golf van sympathie geleid voor de Catalaanse zaak. Met een harde onafhankelijkheidsverklaring dreigde men die te verspelen.

Ontgoocheling

Dit complexe samenspel van factoren heeft Puigdemont uiteindelijk doen landen bij een onafhankelijkheidsverklaring met uitstel. Men kan daar enig begrip voor opbrengen. Maar het blijft wel een zwaktebod. De Catalaanse republiek is nog steeds geen feit. De ontgoocheling is groot bij de honderdduizenden independentistas. De kans is reëel dat de links-separatisten van CUP hun steun in de regering opzeggen. Dan komen er nieuwe regionale verkiezingen die niets zullen oplossen. En niemand gelooft dat Madrid de uitgestoken hand van Puigdemont zal aanvaarden.

Wellicht zijn de Catalanen te naïef geweest. Ze hebben geloofd dat ze met een democratische en pacifistische revolutie de Spaanse staat op de knieën konden krijgen. Ze hebben onderschat welke immense tegenkrachten hun droom van een eigen republiek zou oproepen. Voor zowel Spanje als de Europese Unie zijn alle middelen goed om de gevestigde politieke en economische orde te bewaren.

De Catalanen hebben altijd gekozen voor de morele high road. Hun verzet was zuiver geweldloos. Er zijn geen aanslagen gepleegd. Er is nooit agressie geweest tegen Spaansgezinden. Er staan geen gewapende milities klaar om weerwerk te bieden tegen de Spaanse stormtroepen. Gelukkig maar.

Maar anderzijds : waren de Catalanen minder vredelievend, dan zou het onmogelijk zijn voor de Europese Unie om hypocriet de andere kant op te kijken. Het is een ontnuchterende vaststelling.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234