Vrijdag 21/01/2022

Welkom op de feest-lift

'Wat u in mijn kraaienpootjes spuit, zit ook in de bommen van mijn man', zegt Rita (34), vrouw van een F16-pilote. Ze kirt en propt nog een zalmbroodje weg. Samen met de andere dames laat ze zich optrekken met het antirimpelgif Botox. Vijf procent van de klanten op de Nederlandse botox-party's is Belg. 'Ben ik glad rond de kerst, dokter?'

Anne de Graaf

Eindhoven, woensdagavond acht uur. De Velthuiskliniek aan de Karel V-singel lijkt meer op een hotellobby dan op een ziekenhuis. Er speelt new age-muziek, en dan, o toeval, 'Forever Young' van Alphaville. Tussen de dames kringelt een wolk parfum omhoog. De aanwezigen zijn niet ziek, ze zijn een eind in de dertig en zien er redelijk gelukkig uit. Ze tateren en eten zalmrolletjes.

De bijeenkomst heeft iets van een Tupperware-feestje. Zonder opbergdozen, maar met des te meer plastieken chemie. Deze dames is het immers te doen om de eigen verpakking: kraaienpoten, fronsrimpels en marjonettenlijntjes ('vouwen' tussen neusvleugels en mondhoeken). Ze kwamen om zich te laten inspuiten met Botox. Het is de populairste antirimpelkuur van het moment.

Botox is een cult. Het werkt tijdelijk tegen de rimpels (tussen 3 en 6 maanden), maar het werkt. De werkzame stof is vervaardigd uit gezuiverde botulinetoxine, het goedje dat soms ook wordt aangetroffen in blikvoeding en de zo gevreesde botuline-vergiftiging kan veroorzaken. Botox wordt bovendien ook gebruikt in de bacteriologische oorlogsvoering: de Verenigde Naties vermoeden dat Saddam Hoessein er nog enkele kratten van in zijn kelder heeft staan.

In minieme mate toegediend blijkt Botox echter wel veilig. Het gif wordt immers al veel langer therapeutisch toegepast, onder meer om spasmen te temperen. Regelrecht geïnjecteerd in de spierzenuw blokkeert Botox immers de frons, waarna de rimpel en ook de ongewilde samentrekking langzaam vervaagt.

Botox is sinds 1996 ook beschikbaar voor het grote publiek. Een zone-behandeling (voorhoofd, fronsrimpel, kraaienpoten) kost ongeveer 250 euro. Die drempel is niet te hoog. Kuren kunnen in de Velthuiskliniek afgerekend worden met de kredietkaart. Wie een abonnement wil, krijgt korting: een klantenkaart tegen de rimpels. Van solden is voorlopig geen sprake.

Volgens de directie van de Velthuiskliniek is Botox zo populair dat sommige patiënten zelfs geld lenen voor een hernieuwing van de kuur. Per maand krijgen in Eindhoven gemiddeld honderd klanten, waaronder enkele heren, een behandeling. "Vijf procent van hen is Belg", zegt dokter Peter Velthuis. In België is Botox alleen nog maar verkrijgbaar in kabinetten van plastische chirurgen.

Het product werd in België gelegaliseerd als antirimpelkuur, nadat meer dan 1,6 miljoen Amerikanen er zich na goedkeuring door de Food and Drug Administration (FDA) mee lieten gladstrijken. Onderzoek zou onder meer hebben uitgewezen dat het middel geen nefaste invloed heeft op de foetus, omdat het molecuul te groot is om door door het placenta te geraken. Ook de hersenen zouden onmogelijk aangetast kunnen worden, indien het spul onverhoopt in de bloedbaan zou terechtkomen.

Dat Botox relatief ongevaarlijk is, hebben ook filmsterren begrepen. Nadat Cher het spul met succes liet inspuiten, gingen ook Madonna en Sharon Stone, Catherine Zeta-Jones en Céline Dion aan de Botox. Ze kregen daarop kritiek dat overmatige injecties hun gezichten verstarden tot madame Tussaud-tronies maar dat mocht de pret niet drukken. "Een kuur kost evenveel als de duurste pot huidcrème", redeneren ze. "Gladspuiten dus."

In de Velthuiskliniek is het klimaat gematigder. Dermatoloog Peter Velthuis heeft de Botox-feestjes op medische leest geschoeid en hij wil dat zo houden. De Nederlandse beroepsorganisatie van artsen zou de Amerikaanse excessen overigens niet toelaten. In de States is immers aan elk schoonheidsinstituut wel een spuiter verbonden. Ambulante artsen gaan bij de dames langs met kant-en-klare koffertjes vol Botox-spuitjes. Een uur spuiten op het ene adres, en dan, hupsakee, op naar de volgende Botox-party. De mobiele antirimpelbusiness is goed voor een jaarlijkse omzet van honderden miljoenen dollars.

Botox kent zo'n succes dat in Hollywood al hele wijken zijn gladgespoten. De pers noemt de buurt Botox-wood of No wrinkles Land. In de staat Illinois loopt een correctionele rechtszaak wegens piraterij op een Botox-party. De 47-jarige Patrice Fodermeyer 'enterde' een Botox-feestje om er tijdens de kuur ook Tupperware-dozen en Avon-cosmetica te slijten.

"Wij willen die uitwassen juist vermijden", zegt Velthuis in zijn speech, intussen op spreadsheet mogelijke complicaties verklarend. De dames klinken, ze scheppen nog een stukje groententaart op. Tot plots een vrouw met een lodderoog wordt vertoond. Botox kan - zij het uitzonderlijk - ook een Jack Nicholson-wenkbrauw tot gevolg hebben, en heel af en toe ook hoofdpijn. "Maar dat komt alleen voor als Botox verkeerd wordt ingebracht", relativeert Velthuis. "Ik wil wel dat jullie wel beseffen wat je doet. Vandaar dat we hier geen champagne en cocaïne serveren. Maar als dat een garantie is, dames: ik heb me ook laten inspuiten."

Velthuis' voorhoofd glimt als een afgepeld hard ei. Hij fronst, een bewijs dat Botox de gelaatsuitdrukking niet helemaal uitwist. Een collectieve zucht van verlichting weerklinkt: de voorbode van nieuw enthousiasme en een nieuwe koffieronde. Velthuis: "Het duurt drie dagen tot een week voor Botox werkt, en de resultaten blijven drie tot zes maanden zichtbaar. Nadien moet u natuurlijk wel even terugkomen als u het effect wenst te verlengen. Maar wie weerkeert, krijgt wel een voordeeltarief."

Evelien (32), huisvrouw, veert op. Ze plant de wijsvinger beschuldigend op een plooi(tje) tussen de wenkbrauwen. "Mijn misnoegdheidsstreepje gáát eraan, dat zweer ik je. Niemand ziet 'm, maar ik wel. Het vervelende is: hoe meer ik me aan deze fronsrimpel erger, hoe ergerlijker hij wordt. Vóór Kerstmis moet mijn fronsje verdwenen zijn. Kan dat dokter, tegen kerst?"

De dames weten inderdaad waar ze mee bezig zijn. "Ik heb voor het eerst van Botox gehoord in de States", vertelt Rita (34), vrouw van een F16-piloot in Eindhoven. "Mijn man zei: 'Ben je stapelgek geworden? Dat spul zit ook in onze bommen. En jij spuit dat in je gezicht!' Ik ben toen op internet gaan zoeken, en nu staat mijn besluit vast. Ik wil Botox, vanavond nog. Laatst kwam ik een vriend tegen die zei dat ik echt op mijn moeder begon te lijken. 'Zelfde lachrimpeltjes, net als je ma. Leuk'. Rimpels? Leuk? Ma? Niet voor lang, dacht ik. Ik haal Botox." De vrouw leunt achterover in de patiëntenstoel. Ze wil van haar kraaienpoten af. Ze beseft dat ze te veel in de zon heeft gelegen, te veel heeft gerookt ook. Botox is de tol die je betaalt om het scheefgetrokken zaakje weer recht te trekken. Velthuis vist een injectienaald uit een aseptische verpakking, zuigt in een strakke beweging de ampul leeg en prikt. Rita mag de de verpleegster knijpen als het pijn doet, maar ze blijft stil.

Zes prikjes aan weerszijden van de slapen, en dan is het voorbij. Rita: "Was dat het nou? Pffft... ontharen doet meer pijn." Rita's terugkeer verjaagt de laatste twijfels uit de lobby. Ook Elsje, de angsthaas van de groep, is nu over de streep getrokken. Helaas blijkt dat haar probleem niet echt behandelbaar is met Botox. Velthuis wil de plooitjes rond haar mond liever opvullen met New Fill, de 'vuller' waarop de Nederlandse televisiediva Vanessa aanvankelijk een patent had. Botox is voor haar minder aangewezen omdat Rita de lippen nog moet kunnen tuiten.

"Dus jij gaat aan de New Fill, Elsje?" Het nieuwe product ontketent een woelig vragenvuur. "Is dit misschien beter dan Botox, dokter? Blijft het? En krijg je er dan geen marmottenkoontjes van? Toch niet als Vanessa, die heeft zo'n platte smoel gekregen?" De dames polsen honderduit.

Velthuis: "Het spul van Vanessa heeft zijn verdienste, het bevordert de natuurlijke aanmaak van melkzuur, waardoor de rimpel vanzelf volloopt. Maar het heeft wel zijn beperkingen. Soms leidt het ertoe dat zich naast de oude een nieuwe rimpel vormt, dat het probleem zich gewoon verplaatst. In het geval van Rita is het wel de beste oplossing."

Eindhoven, kwart voor tien. Zeven patiënten en bijna twee uur verder is iedereen (behalve Elsje) met Botox ingespoten. De vrouwen voelen niks, hooguit wat getintel. Vorsend bestuderen ze elkanders kraaienpoten, marjonettenlijnen en fronsrimpel. Twee dames beloven elkaar te bellen rond kerst. "Leuk, dan delen we samen ons geheim", giert Leen. "Mijn man weet nergens van, ik heb dit met het huishoudgeld betaald. Als het meevalt, doe ik er rond nieuwjaar ook het fronsje bij. Liever dat dan een pot crème."

De kassa rinkelt, euro's rollen, maar de oprichter van de kliniek ontkent dat hij snel rijk wordt van de business. "We zitten hier niet in de States, ik ben aan wetten gebonden. Er werken hier voltijds dertig mensen, onder wie een kwaliteitsmanager. Bovendien is de business niet meer wat hij was. 'De aandelen zijn gezakt, dus even geen Botox, dokter', zei laatst een patiënte. Zo is dat: als het slecht gaat, besparen de mensen het eerst op hun uiterlijk."

"Nou, dat valt wel mee", relativeert Rita, vrouw van de F16-piloot. "Mijn man is met de luchtmacht op missie geweest naar Afghanistan. Hij weet het lekker niet, maar zijn extra vlieguurtjes zitten nu in mijn kraaienpootjes."

Om te weten hoe succesvol een Botox-behandeling is, hebben we contact gezocht en gevonden met twee dames die enkele weken geleden in een Belgische kliniek een soortgelijke Botox-behandeling hebben ondergaan. Naar eigen zeggen waren de rimpels verdwenen. Van de gevreesde verstarring was geen sprake. Beide kandidates kunnen nog lachen. Zorgelijk kijken echter blijkt onmogelijk.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234