Woensdag 07/12/2022

NieuwsOorlog in Oekraïne

Welkom in het door Rusland bezette Oekraïne: geen protest, Russische scholen en nieuwe bestuurders

Mensen zitten te wachten om zich te registreren voor een uitkering in de zuidelijke Oekraïense havenstad Marioepol, die sinds kort grotendeels in Russische handen in. Beeld Reuters
Mensen zitten te wachten om zich te registreren voor een uitkering in de zuidelijke Oekraïense havenstad Marioepol, die sinds kort grotendeels in Russische handen in.Beeld Reuters

In de gebieden die ze hebben veroverd in het zuiden van Oekraïne schuiven de Russen lokale bestuurders aan de kant, moeten kinderen naar Russische scholen en drukken ze protesten de kop in. Het is de opmaat naar een volledige inlijving bij Rusland, vrezen bewoners.

Bert Lanting

Zonder het resultaat van onderhandelingen met Kiev af te wachten, zijn de Russen al druk bezig voorbereidingen te treffen voor de inlijving van de bezette gebieden in Oekraïne. In tal van bezette steden zijn de plaatselijke bestuurders aan de kant geschoven, gearresteerd of zelfs verdwenen. Volgens de Oekraïense autoriteiten willen de Russen de veroverde gebieden via een ‘schijnreferendum’ inlijven.

Tekenend voor de situatie is de aankondiging van de bezettingsautoriteiten in Marioepol dat zij op 9 mei, als Rusland jaarlijks de overwinning op Hitler-Duitsland viert, een ‘overwinningsparade’ gaan houden. Met de optocht willen ze laten zien dat zij heer en meester zijn in de Oekraïense stad, die grotendeels in handen is van het Russische leger.

“De inwoners van Marioepol verheugen zich enorm op de parade”, vertelde ‘interim-burgemeester’ Viktoria Kalatsjeva aan het Russische persbureau Tass. De Oekraïense autoriteiten zien de plannen als een diepe belediging voor de inwoners van de grotendeels verwoeste stad, van wie de meesten zijn gevlucht voor de genadeloze Russische beschietingen.

Protesten worden de kop in gedrukt

De nieuwe machthebbers hebben inmiddels scholen opgezet waar de kinderen van achtergebleven inwoners van Marioepol les krijgen volgens een Russisch programma. Oekraïense politieagenten hebben opdracht gekregen zich te melden bij de kantoren van politie van de ‘Volksrepubliek Donetsk’ (DNR), die president Poetin eind februari als onafhankelijke staat erkende.

Aanvankelijk tolereerden de Russische troepen protesten onder de bevolking van steden die ze langs de zuidkust van Oekraïne hebben ingenomen, zoals Berdjansk, Melitopol en Cherson. De Oekraïners organiseerden zelfs burgerwachten in een vergeefse poging de Russische troepen af te houden van het plunderen van winkels en het stelen van auto’s. Maar inmiddels hebben pro-Russische autoriteiten de teugels strak aangetrokken.

Tal van Oekraïense bestuurders zijn opgepakt of ontvoerd, zoals Sergej Prijma, het hoofd van het district Melitopol, een stad westelijk van Marioepol. Prijma werd op 13 maart door zwaarbewapende, gemaskerde mannen uit zijn huis gehaald en wordt sindsdien vermist. Zijn vrouw gaat dagelijks naar het hoofdkwartier van de Russen, maar die beweren dat zij niet weten waar hij is. “Klop met je klacht maar bij Vladimir Vladimirovitsj (Poetin) aan”, kreeg ze te horen.

Kinderen moeten naar scholen met een Russisch lesprogramma

Honderden plaatselijke activisten, leden van het stadsbestuur en journalisten zijn gearresteerd. Soms worden ze pas na weken vrijgelaten, nadat ze een document hebben ondertekend dat ze geen betogingen tegen de Russische bezettingsmacht meer zullen organiseren of onmiddellijk zullen vertrekken. Oekraïense televisie- en radiostations zijn gesloten. De achtergebleven bevolking krijgt alleen nog maar nieuws en propaganda van de Russische staatsmedia voorgeschoteld.

Net als in Marioepol worden volgens inwoners ook in Melitopol ouders onder druk gezet om hun kinderen naar scholen te sturen waar het Russische lesprogramma inmiddels is ingevoerd. “Ze doen net alsof het hier verboden was om Russisch te spreken”, reageerde een Russischtalige inwoner verontwaardigd. Naar verluidt zouden de Russen ook al zijn begonnen de roebel in te voeren als alternatief betaalmiddel.

Inwoners van van de bezette steden klagen dat de nieuwe machthebbers wel allerlei regels opleggen, maar zich niet om de bevolking bekommeren. “De supermarkten zijn volstrekt leeg. Zeventig procent van de bevolking zit zonder werk, ook al doordat de centrale markt is platgebrand en het enige grote winkelcentrum door een raket is getroffen”, zegt een vrouw uit Cherson. Volgens de vrouw, die anoniem wil blijven, is ook de uitbetaling van alle uitkeringen, zoals pensioenen, stopgezet.

Russen maken jacht op ‘verdachte’ personen

Ihor Kolychajev, de Kiev-gezinde burgemeester van Cherson, kreeg dinsdag van de plaatselijke Russische commandant te horen dat iemand anders tot hoofd van het stadsbestuur is benoemd. Maar Kolychajev heeft laten weten dat hij niet bereid is om samen te werken met de zetbaas van de Russen.

De Oekraïense burgemeester haalde zich eerder al de woede van de Russen op de hals omdat hij openlijk kritiek uitte op hun optreden. Volgens Kolychajev hebben de Russen her en der controleposten ingericht waar ze aan de hand van lijsten met namen en nummerborden op zoek zijn naar ‘verdachte’ personen. Daarbij gaat het onder meer om mensen die in 2014 tegen de separatisten hebben gevochten. Volgens hem is de plaatselijke bevolking doodsbang. “Na 17 uur is het doodstil op straat.”

Referendum voor ‘Volksrepubliek Cherson’

Kolychajev keerde zich ook tegen de plannen die de Russen volgens Kiev hebben voor een ‘referendum’ over het uitroepen van de ‘Volksrepubliek Cherson’. Daarmee zou het gebied zich afscheiden van Oekraïne, een eerste stap naar mogelijke inlijving door Rusland. Enkele Russische parlementsleden pleitten onlangs al voor aansluiting van de bezette gebieden bij de Krim, het Oekraïense schiereiland dat Rusland in 2014 annexeerde.

Om te laten zien dat Cherson weer in Russische handen is, hesen leden van de Russische nationale garde vorige week alvast de Sovjetvlag op een plein in de stad. “De rode vlag waaronder in de 20ste eeuw het fascisme werd verslagen, wappert weer boven Cherson”, meldde de Russische staatstelevisie opgetogen.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234