Dinsdag 03/08/2021

Gezondheid

Welke voedingssupplementen zijn uw geld waard?

null Beeld Thinkstock
Beeld Thinkstock

De dagen worden korter, de temperaturen zakken, en daarmee neemt ook onze weerstand af. Dus grijpen velen weer massaal naar voedingssupplementen om zichzelf te beschermen. Maar is dat wel een goed idee?

Voedingssupplementen zijn vaak erg duur. Bovendien is er nauwelijks wetenschappelijk bewijs dat ze nut hebben. Integendeel: de meeste supplementen blijken voor een overgrote meerderheid van de mensen overbodig. Soms kunnen ze zelfs nadelige effecten hebben. The New York Times lijstte op welke voedingssupplementen uw zuurverdiende centen waard zijn. Een overzicht:

Multivitamines

Biocure, Omnibionta, Supradyn, Omnivit: de kans is zeer groot dat een of meer van deze namen u bekend in de oren klinken. Multivitamines zijn namelijk de meest gebruikte supplementen ter wereld, en de populariteit blijft toenemen. Dat ondanks gebrek aan wetenschappelijk bewijs dat ze heilzaam zijn.

Multivitamines bevatten verschillende vitamines en mineralen, maar de samenstelling verschilt. De kans dat u aan al die stoffen een tekort heeft, is vrijwel nihil. De Amerikaanse National Institutes of Health concludeerden recent op basis van een overzichtsstudie dat er geen bewijs bestaat dat multivitamines chronische ziektes voorkomen. In de plaats daarvan adviseren ze een gebalanceerd, gezond dieet met een variëteit aan producten die veel efficiënter zijn dan een capsule.

null Beeld rv
Beeld rv

Vitamine D

Dat betekent echter niet dat u het advies van uw arts moet negeren als hij u een supplement voorschrijft, zoals bijvoorbeeld bij een vitamine D- of calciumtekort. Beide stoffen werken samen voor het behoud van sterke botten en spieren. Voor de opname van calcium is bovendien vitamine D nodig. En dat kan voor sommige bevolkingsgroepen problematisch zijn in de winter.

Het lichaam maakt zelf vitamine D aan door zonlicht op de huid om te zetten. Daarnaast is vitamine D in beperkte mate aanwezig in vissoorten als haring, zalm en makreel en in roomboter, volle zuivel en vet vlees. De vitamines die we uit onze voeding halen, volstaan echter niet. En omdat er in de winter niet alleen minder zon is, maar we doorgaans ook minder buiten komen, is het in sommige gevallen aangeraden om een supplement te nemen.

Volgens de Hoge Gezondheidsraad geldt dat vooral voor ouderen en zwangere vrouwen. Of u een supplement nodig heeft, wijst een bloedonderzoek bij uw huisarts uit.

Calcium

Ook een tekort aan calcium komt regelmatig voor, gezien onze melkconsumptie de afgelopen twintig jaar gestaag gedaald is. Studies hebben uitgewezen dat calciumsupplementen kunnen leiden tot nierstenen en spijsverteringsproblemen. In extreem hoge dosissen kunnen ze volgens een analyse van 15 studies in 2010 zelfs het risico op een hartaanval verhogen.

Om risico's te voorkomen, raden deskundigen aan voldoende calciumrijke voeding te consumeren. Niet alleen melk bevat calcium, maar ook producten als kaas en yoghurt, en bladgroenten.

Vitamine B12

Bij volwassenen boven de 50 wordt de kans op een tekort aan vitamine B12 groter. Ook vegetariërs, en zeker veganisten, lopen gevaar, omdat de vitamine enkel in dierlijke producten zit. Mogelijke bronnen voor vegetariërs zijn kaas, eieren, melk, yoghurt en gistextracten zoals Marmite.

Vitamine B12 is nodig voor gezonde hersenen en de spierfunctie. Ook hier kan een tekort worden vastgesteld met een bloedtest.

Visolie

Visolie wordt vaak als een supplement ingenomen in de hoop hartziekten te voorkomen en de achteruitgang van de hersenen tegen te gaan. De supplementen bevatten omega 3-vetzuren die ook aanwezig zijn in vette vissoorten, zoals zalm. Van die vetzuren is bewezen dat ze belangrijk zijn voor de hersenfunctie en om ontsteking te voorkomen, een belangrijke factor bij hartziekten. Maar of de supplementen dezelfde effecten hebben, is niet aangetoond.

null Beeld Thinkstock
Beeld Thinkstock

Een studie bij meer dan 12.000 patiënten met een verhoogd risico op een hartaanval heeft in 2013 geen enkele bescherming vastgesteld door visoliesupplementen. Een tweede grote studie in datzelfde jaar linkte de supplementen zelfs aan een verhoogd risico op prostaatkanker. Twee keer per week vette vis eten, is dus een betere optie.

Magnesium

Magnesium, een mineraal dat belangrijk is voor de spierfunctie, is nog zo'n supplement dat aan populariteit wint. Mensen die vaak maagzuurremmers nemen, Crohnpatiënten en wie aan een nierziekte lijdt, kunnen een magnesiumtekort ontwikkelen. Ook dit kan vastgesteld worden met een bloedtest.

Magnesiumsupplementen worden ook vaak genomen door mensen die veel last hebben van spierkrampen. Studies hebben echter niet bewezen dat ze die krampen effectief kunnen voorkomen.

Voor sommige personen zijn de supplementen bovendien niet zonder risico. In hoge dosissen kunnen ze diarree veroorzaken en de werking van bepaalde medicijnen, zoals antibiotica en vochtafdrijvende middelen, verstoren. Voor wie op zeker wil spelen: je kan dit mineraal halen uit spinazie, noten, peulvruchten en volkoren granen.

Kurkuma

Een supplement dat de jongste jaren aan terrein wint is kurkuma, een populaire specerij uit de Indiase keuken, die in de traditionele Chinese geneeskunde gebruikt wordt als een medicijn. Studies op dieren hebben uitgewezen dat kurkuma zou helpen tegen ontsteking en kanker. Bij mensen is echter nog te weinig onderzoek gebeurd om te kunnen stellen dat er inderdaad medische voordelen zijn.

Glucosamine en chondroïtine

Ook de heilzame werking van glucosamine en chondroïtine is niet bewezen. Hoewel vele patiënten met artritis beweren dat deze supplementen hun pijn verlichten, stelden studies, behalve een placebo-effect, geen voordelen vast.

Vitamine E en selenium

Van vitamine E en het mineraal selenium wordt beweerd dat ze de kans op prostaatkanker zouden verminderen. In een recent Amerikaans onderzoek bleek echter dat de mannen die vitamine E namen aanzienlijk meer risico liepen op kanker. De groep die selenium innam, had dan weer meer kans op diabetes.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234