Woensdag 26/02/2020

Welke rector verdedigt meer gendergelijkheid aan de K.U.Leuven?

Sarah BrackeBeeld kos

Welke rector breekt een lans voor meer gendergelijkheid aan de K.U.Leuven? Dat vragen de coördinatoren van Vrouw & Universtiteit van de K.U.Leuven zich af. Het gaat om Sarah Bracke (Sociale Wetenschappen), Anneleen Kenis (Bio-ingenieurs-wetenschappen), Nellie Konijnendijk (Wetenschappen) en Anya Topolski (Filosofie).

De genderproblematiek in de academische wereld is weer volop in de aandacht. Onlangs kwam het schrikbarend lage percentage van vrouwelijke professoren in België in het nieuws. Dat percentage is zo laag dat de minister het nodig vindt in te grijpen en universiteiten te verbinden aan een gender-gelijkheidscharter. Maar het probleem beperkt zich niet tot het niveau van de professoren; op elke trap van de academische ladder valt een groter percentage vrouwen dan mannen af. En dat ligt niet aan de ambitie van vrouwen, zoals te pas en te onpas wordt beweerd, maar wel aan structurele uitsluitingsmechanismen.

Vrouwen worden nog steeds anders beoordeeld dan mannen. Zo toont onderzoek aan dat vrouwen gemiddeld twee keer zoveel publicaties moeten hebben om dezelfde kansen te krijgen als mannen. Opmerkelijk genoeg zorgt alleen het veranderen van de sekse op een CV al voor een significant andere beoordeling en inschaling van salaris. Bovendien bestaan veel beoordelingscommissies nog steeds vooral of uitsluitend uit mannen.

Knelpunten
Een tweede knelpunt zit bij de combinatie arbeid-gezin, waar vrouwen disproportioneel verantwoordelijk voor blijven. We moeten vaststellen dat loopbaanonderbrekingen door zwangerschapsverlof bij sollicitatie-, benoemings- en bevorderingsprocedures nog steeds vaak niet op een correcte manier behandeld worden. Een derde knelpunt zit bij de stiefmoederlijke behandeling, en soms regelrechte afstraffing, van onderzoek dat gender (en andere uitsluitingsmechanismen) centraal stelt. Het resultaat van dit alles is een schrijnende vrouwelijke braindrain.

De K.U.Leuven kiest binnenkort een nieuwe rector en de werkgroep Vrouw & Universiteit houdt de verkiezingen scherp in de gaten, want een nieuwe rector biedt nieuwe kansen voor vrouwen aan de universiteit. Wij willen een rector die gender hoog op de agenda zet aan de K.U.Leuven, iemand die visie en lef toont en concrete doelen durft te stellen. Niet met streefcijfers en aanmoediging, maar met een focus op resultaat. Om de kiezers een duidelijk beeld te geven wat de vier kandidaten hen te bieden hebben, vroegen wij hen stelling te nemen.

Hoopvolle antwoorden
De antwoorden zijn hoopvol. Het voorstel van V&U om effectieve onderzoekstijd mee te nemen in de sollicitatieprocedure en op die manier onderbrekingen voor bijvoorbeeld zorgverlof in aanmerking te nemen (de zogenaamde research calculus), kan op heel wat bijval rekenen. Evenals het toevoegen van een onafhankelijk persoon aan sollicitatiecommissies die getraind is op het herkennen van implicit bias. De 'gendered conference campaign' (waarin mannelijke academici opgeroepen worden om geen uitnodiging te aanvaarden als key-note speaker voor conferenties waarbij de key-note speakers enkel uit mannen bestaat) wordt door alle kandidaten positief benaderd. Ook geven alle kandidaten aan part-time posities te willen ondersteunen. Dat is goed nieuws. We mogen dus verbeteringen verwachten, wie er ook verkozen wordt!

Toch bestaan er ook grote verschillen tussen de kandidaten. Vooral als het gaat over quota en financieringsstromen voor vrouwen. Waar zowel Bart De Moor als Rik Torfs quota voor aangewezen bestuursfuncties en beoordelingscommissies omarmen, geven Tine Baelmans en Karen Maex aan dat streefcijfers genoeg zijn. Ook aparte financieringskanalen voor vrouwen worden door Torfs en De Moor als een serieuze, tijdelijke optie gezien om de genderkloof te dichten, terwijl Baelmans en Maex daar duidelijk minder enthousiast over zijn. Het valt dus op dat beide heren bereid zijn een stap verder te nemen op het vlak van positieve actie (affirmative action) naar vrouwelijke academici toe. Maex lijkt in het algemeen een iets meer structurele benadering aan te hangen dan Baelmans, maar beiden maken zich eerder zorgen over de consequenties van positieve actie voor de reputatie van vrouwen aan de universiteit.

Vlaanderen huppelt achter
Het is een feit dat in Vlaanderen positieve actie geen goede reputatie heeft. Toch zou alleen al dit feit vanuit een internationaal perspectief tot nadenken mogen stemmen. Terwijl Vlaanderen achterop huppelt op het vlak van gendergelijkheid en diversiteit, doen universiteiten wereldwijd die wel op positieve actie hebben ingezet het significant beter. Laten we wel wezen: als we echt iets willen veranderen, hebben we vergaande structurele maatregelen nodig. Aan het huidige tempo zou het nog 73 jaar duren voor de nodige gendergelijkheid is bereikt. Dat de vrouwelijke rectorskandidaten hier op dit moment niet verder in willen gaan, is jammer, maar mag ons niet van de doelstelling afhouden. Hoe het ook zij: wat ons betreft is dit maar het begin van de verkiezingscampagne, als de kandidaten extra engagementen willen opnemen, passen we maar al te graag onze visie aan!

 
Wij willen een rector die gender hoog op de agenda zet aan de KU Leuven, iemand die visie en lef toont en concrete doelen durft te stellen. Niet met streefcijfers en aanmoediging, maar met een focus op resultaat.
Anneleen KenisBeeld kos
Nellie KonijnendijkBeeld kos
Anya TopolskiBeeld kos
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234