Dinsdag 22/10/2019

Reportage

Welke is het groenst: de echte of de valse kerstboom?

Beeld Tine Schoemaker

Nu het paard van Sinterklaas de hoeven heeft gelicht, mag naar aloude traditie de kerstboom opgetuigd. Sommige Belgen kiezen ieder jaar voor een vers gekapt exemplaar, anderen halen telkens hun valse spar boven om de natuur te sparen. Wie heeft gelijk?

In de populaire Netflix-film A Christmas Prince oreert hoofdpersonage Amber dat de zoektocht naar de perfecte kerstboom vergelijkbaar is met de zoektocht naar perfecte man. Daar is wat van aan. Een begenadigd kerstboomshopper weet dat het ideale exemplaar een tijdje overeind moet kunnen blijven staan, vooral goed bedeeld is in de omvang – de lengte is minder belangrijk –, niet te snel kaal wordt en als het even kan ook nog eens een fris luchtje verspreidt.

Voor de meeste mensen bestaat er geen twijfel over: met kerst zet je een échte boom, eentje met hars en schors en naalden die je de rest van het jaar in kousen en tapijten zult terugvinden. Traditie is een hardnekkig dingetje. Toch wint de plastic kerstboom steeds meer aan populariteit, getuigt de drukte op de afdeling fraai uitgestalde nepperds in het Kontichse tuincentrum Van Uytsel.

Minder gedoe

“Het is minder gedoe hé”, klinkt het bij Carmelieta en Kevin die een 2 meter hoge imitatiespar bewonderen. “Een echte boom heeft soms tegen de kerstdagen al de helft van zijn naalden verloren. Deze gaat ons heel wat poetswerk en gesleep besparen, terwijl je het verschil nauwelijks ziet.” Ook de portemonnee laat van zich horen. “Een echte kerstboom kost al snel 50 euro, terwijl je voor een vals exemplaar vaak het driedubbele neertelt, maar die gaat wel tien jaar of langer mee”, zegt Patrick. “Ik vind het bovendien een beetje sneu, zo’n dode boom in huis halen.”

Dat er niet ieder jaar een boom omgezaagd moet worden zodat jouw woonkamer een seizoensgebonden decoratiestuk heeft, is een veelgebruikt argument om een kunststoffen spar in huis te halen. Het klinkt gek, investeren in plastic om de natuur te sparen, maar de lange houdbaarheid van deze imitatiebomen sust het geweten, terwijl de uitgemergelde exemplaren die in januari bij het huisvuil belanden een doorn in het oog zijn. Het aantal studies die de voorbije jaren de ecologische impact van echte versus valse kerstbomen berekenden bewijst de brandbaarheid van het vraagstuk. 

Beeld Tine Schoemaker

Twintig jaar

Volgens Olivier Honnay, professor conservatiebiologie van de afdeling Ecologie, Evolutie en Biodiversiteitsbehoud van de KU Leuven, is er echter geen discussie. Hij verwijst naar een uitgebreide Canadese studie uit 2009 die de CO2-uitstoot van een kunstkerstboom die herhaaldelijk hergebruikt werd vergeleek met een echte kerstboom die zo’n 150 kilometer van het stadscentrum gekweekt en getransporteerd werd. 

Beeld Tine Schoemaker

“Daaruit blijkt dat je al 20 jaar met je imitatieboom moet doorbrengen eer die zijn voetafdruk goedmaakt”, vertelt Honnay. “Zo’n imitatieboom vereist ten eerste al aardolie om te produceren en bevat moeilijk te recycleren materiaal zoals plastic en staal. Daarnaast worden ze meestal in China geproduceerd, met energie die opgewekt wordt door vervuilende steenkool. Zelfs al doe je twintig jaar met een nepboom, dan nog belandt die uiteindelijk op de afvalberg”, aldus de professor. “En nog even voor de goede orde: je neemt met een echte kerstboom niets af van de natuur: die bomen worden speciaal met kerst voor ogen gekweekt.” 

Kerstboomasiel

Ook de vereniging Natuurpunt zegt dat het beter is om te investeren in een echte spar, dan in een ‘herbruikbare’ nepboom. Liefst van al in een exemplaar met wortelkluit, die je daarna kan hergebruiken, al waarschuwt professor Honnay dat een kerstboom verzorgen in eigen tuin niet zo makkelijk is, vaak omdat er al een deel van de wortel ontbreekt. In Nederland heb je verschillende kerstboomasielen waar je boom achteraf herplant wordt, maar in België zijn die initiatieven nog niet populair. Honnay sust ons geweten dat vooral transport de grootste impact op de milieuvriendelijkheid van de echte boom heeft. “Vraag daarom naar een exemplaar uit de Belgische Ardennen.” 

Bij de Belg blijkt de nordmann al jaren het populairst. “Ik weet uit ervaring dat die niet zo snel hun naalden verliezen, en ze zijn ook mooi van kleur”, zegt Brigitte die de verkoper nog snel een iets volumineuzer exemplaar aanwijst. Ze zegt vooral op de vorm let. “Ik wou dit jaar eigenlijk eens iets anders doen qua decoratie, wat takken versieren of zo, maar de kinderen blijven fan van de klassieke spar.”

“We hebben kerstbomen van Belgische komaf, heel wat zelfs”, zegt David Van Uytsel die op de buitenafdeling van het gelijknamige tuincentrum goedkeurend de vele kerstboomkooplustigen gadeslaat. “Toch merk ik dat de klanten daar niet mee bezig zijn, of er alleszins niet speciaal naar vragen. Ze willen vooral een mooie boom hé.”

Beeld Tine Schoemaker
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234