Dinsdag 18/05/2021

ReportageAntwerpen

Weinig reactie op preventieve test in Antwerpen: ‘Bij een aantal mensen voel je dat men het religieuze boven het civiele plaatst’

Een aantal mensen kwam zich wel laten testen. 'Er was een oproep van de rabbijn, we zijn meteen op onze fietsen gesprongen.' Beeld Thomas Nolf
Een aantal mensen kwam zich wel laten testen. 'Er was een oproep van de rabbijn, we zijn meteen op onze fietsen gesprongen.'Beeld Thomas Nolf

Antwerps burgemeester Bart De Wever riep 6.000 mensen uit twee Joodse wijken op om zich te laten testen in het testdorp. Geen enkele chassidische Jood liet zich daar zaterdag zien vanwege de sabbat. De politie moest tweemaal een gebedsdienst in een synagoge stilleggen. ‘Als men naar een golf van antisemitisme wil gaan, moet men zo voortdoen’, reageert De Wever fors.

Zondagochtend, Park Spoor Oost. Van de negen teststraten zijn er drie open, twee voor auto’s, een voor fietsers en voetgangers. Als Moshe en Céline Lehrer komen aangefietst, worden ze onmiddellijk ingesloten door camera’s. “Er was een oproep van de rabbijn”, zegt Moshe. “Dus zijn we meteen op onze fietsen gesprongen.” Voorlopig zijn Moshe en Céline uitzonderingen. “Ik denk dat we er deze voormiddag vijf of zes hebben gehad”, zegt een man aan het onthaal. “Terwijl het er duizenden hadden moeten zijn.”

De meeste mensen die zich melden op het oude spoorwegterrein doen dat vanwege een net gedane of geplande buitenlandse verplaatsing. “Ik werk in de zorg”, zegt een dame van achter haar raampje.

Lockdown-gebedsdiensten

Antwerps burgemeester Bart De Wever (N-VA) riep 6.500 mensen uit twee wijken op om zich dit weekend te laten testen op het coronavirus. Het gaat om de buurten rondom het Stadspark en de Lamorinierestraat, waar veel chassidische Joden wonen. De besmettingen liggen er vier keer hoger dan het stadsgemiddelde, maar vanwege de sabbat kwam zaterdag in het testdorp geen enkele Jood opdagen.

Zaterdag moest de Antwerpse politie tot tweemaal toe een gebedsdienst stilleggen in de synagoge aan de Van Spangenstraat. Bij een eerste tussenkomst rond de middag trof de politie 37 volwassenen aan. Toen de politie in de vooravond opnieuw kwam aankloppen, waren er 20 volwassenen aanwezig en enkele kinderen. Tegen alle volwassenen werd een pv opgesteld. In de synagoge werd in december al eens een plechtigheid met 77 aanwezigen stilgelegd.

De Wever dreigde ermee de synagoge te sluiten. “Dat ik de burgemeester zou zijn die nog synagogen sloot in de 21ste eeuw: ik had me mijn burgemeesterschap wel anders voorgesteld”, zei hij op ATV. “Maar daar gaan we nu wel recht op af en dat is dramatisch. Dat is ongelofelijk jammer. De Joodse gemeenschap moet één ding beseffen: zij zitten in hun eigen logica, maar de weerslag daarvan die ik zie in mijn mailbox, dat is griezelig. Als men werkelijk naar een golf van antisemitisme wil gaan, moet men zo voortdoen.”

Collectieve operatie

In het testdorp aan Park Spoor Oost zijn sinds augustus al 60.000 Antwerpenaren getest. De meeste mensen komen per auto. Ze geven hun identiteitskaart af, laten door het autoraampje een staafje in hun neus steken. Het gaat razendsnel. “Een halve minuut per test”, zegt Antwerps schepen voor Gezondheidszorg Fons Duchateau (N-VA). “De mensen in hun beschermende pakken zijn professionals van Ziekenhuis Netwerk Antwerpen, maar ook heel veel studenten uit de opleiding verpleegkunde. Velen doen het als onderdeel van hun stage. Ze zijn enorm gemotiveerd. Ze doen veel meer uren dan ze moeten doen in hun stage.”

Duchateau hoopt alsnog aan 1.500 van de 6.000 beoogde tests te komen. “Ik had meer verwacht, daar ga ik niet flauw over doen”, zei hij zondagmiddag. “Ik hoop op burgerzin. En ik zie nu ook al enkele mensen van de Joodse gemeenschap. Waaraan ligt het? Moeilijk in te schatten. Bij een aantal mensen voel je dat men het religieuze boven het civiele plaatst. Anderzijds zijn het evengoed mensen uit de Joodse gemeenschap die expliciet zeggen: ‘Laat je testen.’ Ook rabbijnen.”

Het Sint-Vincentiusziekenhuis, midden in de Joodse wijk, ligt volgens Duchateau helemaal vol. “En dit is nog maar het begin van wat we zien van de Britse variant. We gaan in de komende weken meer collectieve testings doen voor bepaalde wijken. We doen dit op basis van incidenties en hoeveel hoger die liggen dan het stadsgemiddelde. We houden ook scholen en sportclubs in de gaten en gaan volgende week mobiel testen in zes scholen.”

Sabbatdienst vrijwillig geschrapt

De stad Antwerpen wil Park Spoor Oost straks ook gebruiken voor collectieve vaccinaties. Duchateau ziet de collectieve tests als een soort repetitie. “Wij kunnen proactief testen als stadsbestuur niet opleggen, we kunnen mensen die weigeren op te dagen wel gaan beschouwen als positieve tests”, zegt hij. “Dus: verplicht in quarantaine. Ik hoop dat de hogere overheden daar werk van maken. Ik denk dat dat meer mensen zal motiveren om aan deze tests deel te nemen.”

De synagoge bestuurlijk sluiten hoeft uiteindelijk niet. Het bestuur van de Joodse Belze-gemeenschap besliste zondag om in de synagoge de komende twee weken vrijwillig geen sabbatdienst meer te organiseren. “Door de doorgedreven media-aanwezigheid bij de herhaalde recente politiecontroles is de gemeenschap de mening toegedaan dat de gebedsdiensten op dezelfde wijze werden gepercipieerd als lockdownfeesten”, zo staat in een persbericht. “Dat straalt negatief af op de godsdienstbeleving en de Joodse gemeenschap in het algemeen.”

De gemeenschap zegt dat ze ervan overtuigd was dat de gebedsdiensten wettig verliepen. Gebedsdiensten zijn toegelaten, maar met maximaal vijftien mensen ouder dan twaalf.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234