Donderdag 28/01/2021

'Weinig festivals nemen zo veel risico's als wij'

Robert Swarts schuimde jarenlang Google Maps af op zoek naar een mooie locatie. Voor de rest van de wereld kwam Best Kept Secret zomaar uit het niets: een nieuw, fijn festival met een prachtaffiche. En voor de vijfde editie speelt zowaar Radiohead het verjaardagslied.

Vijf jaar geleden dook in de festivalkalender plots Best Kept Secret op. Een nieuw festival dat niemand kende, maar wel met Arctic Monkeys, Portishead en Sigur Rós op de affiche. Een ideetje van een handvol concertorganisatoren en bandmanagers, en wat een schot in de roos. Ook dit jaar is het full house, en met de headliner waar festivaldirecteur Robert Swarts al jaren luidop van droomt.

"Radiohead is voor ons het summum. Voor de bands die hier spelen zijn ze toch een van de invloedrijkste acts. Ook ons publiek zet Radiohead al jaren met ruime voorsprong bovenaan op het wensenlijstje. En Arcade Fire op twee. Dat leek ons wat hoog gegrepen, maar nu hebben we ze toch allebei, fantastisch."

Wat zegt dat over Best Kept Secret?

Robert Swarts: "Dat het ons na vijf jaar, als alles mee zit en met een portie geluk, lukt om zo'n artiesten op ons podium te krijgen. Want voor Radiohead is het ook een belangrijke keuze: dit is hun enige optreden in Nederland, dus ze willen hun fans bereiken. De echte muziekliefhebbers lopen hier rond, en dat merken de artiesten en hun entourages ook stilaan op."

Zien bands jullie festival inmiddels als een kwaliteitslabel?

"Ik weet niet of we al zo ver staan. We voelen ons piepjong en hebben nog veel te bewijzen. Maar het laatste wat we willen, is bij het establishment horen. Stilaan hebben we wel de naam een vooruitstrevend festival te zijn."

Herinner je je nog het moment waarop het festival is geboren?

"Toen we de Beekse Bergen bij Tilburg bezochten en naast het water meteen het hoofdpodium konden zien staan. We liepen al lang met plannen rond: in Engeland, Scandinavië en de VS zagen we hoe festivals anders georganiseerd werden, en dat misten we hier. Maar de locatie is het moeilijkst. We wilden een sfeerbepalende plek waar we lang konden blijven: niet simpel in een volgebouwd land. Dus dat was gewoon met Google Maps heel Nederland afschuimen, vier jaar lang. Maar op de Beekse Bergen was het meteen goed en toen ging het snel."

Welke leemte wilden jullie vullen?

"We proberen een scherp, vernieuwend festival te organiseren."

Andere organisatoren doet dat niet?

"Weinig festivals nemen zoveel risico's als wij. We durven heel erg op niches inzetten. En we geven bands veel ruimte. Swans is niet de makkelijkste muziek, maar bij ons mocht de band anderhalf uur spelen. Zoveel tijd hadden ze nog nooit gekregen maar dat heb je nodig om zo'n groep helemaal tot zijn recht te laten komen. En we hebben een publiek dat mee wil in die trip. Net dan gebeuren bijzondere dingen. Dus als Radiohead bij ons 2,5 uur wil spelen: sure!"

Jullie kwamen uit het niets met een prachtaffiche, verkochten meteen uit en achteraf was iedereen enthousiast.

"Ongelooflijk. Arctic Monkeys bevestigde snel, en toen wisten we: er is geen weg terug. En snel daarna vielen Portishead en Sigur Rós op hun plek. Dan heb je een heel serieuze affiche. De aankondiging was spannend. Wisten wij veel of er interesse was."

Kregen jullie Arctic Monkeys te pakken dankzij de Duitse festivalorganisator Scorpio, jullie aandeelhouder?

"Leg maar eens uit aan die band dat hun enige optreden hier een nieuw, onbekend festival is. Dan helpt het als onze Duitse partner zegt: 'Dat komt helemaal goed.' Scorpio is zowat onze grote broer in de speeltuin. We hebben veel te danken aan Arctic Monkeys, dat was dapper van hen."

Een mooie locatie, lekker eten, een intieme sfeer: dat lijkt vandaag evident op een festival, maar dat was het vijf jaar geleden niet.

"Ik denk dat we daar aan de kar getrokken hebben. Zeker met de keuze voor kleine, creatieve cateraars die vers koken. Onmogelijk op die schaal, zei iedereen toen. En ik kan je wel vertellen dat het enorm moeilijk is om met bijna honderd kleine cateraars te praten, in plaats van een paar grote spelers die snel kunnen bedienen. Maar dat is een pragmatische redenering en dat willen we niet."

Heeft die evolutie iets te maken met het feit dat festivalgangers ouder worden? Best Kept Secret is het ultieme festival voor dertigers die het iets rustiger en comfortabeler willen.

"Nochtans hebben we ook veel jonge bezoekers, vooral uit België, die Best Kept Secret omarmen als het festival van hun generatie. Het is iets nieuws en jongs en daar willen ze deel van uitmaken."

Hebben massafestivals hun beste tijd gehad?

"Die grote festivals zijn laagdrempeliger en bedienen duidelijk een publiek. Prima, die diversiteit. Maar er is wel veel interesse is in middelgrote of nichefestivals zoals het onze."

Hoe komt dat? Er wordt gezegd dat er nog weinig echte headliners zijn, terwijl er een groot aanbod aan sterke maar kleinere groepen is.

"Dat is ook zo, zeker in de niches. Radiohead, dat is het zowat. Arcade Fire en Arctic Monkeys misschien ook. De wereld is aan het veranderen: mensen kopen geen cd's meer, ze stellen zelf playlists samen. De muziekindustrie die supersterren maakt, dat is voorbij. Destijds was iedereen fan van Michael Jackson, dat kun je je bijna niet meer voorstellen. De sector is diverser en kleinschaliger."

Dankzij Spotify? Het is nu heel gemakkelijk om een of andere obscure band uit Canada te volgen.

"Ja, en dat is ook wat Best Kept Secret onderscheidt: niets is leuker dan hier een onbekende groep, die in een zaal honderd tickets verkoopt, voor 3.000 man te zetten. En het werkt. Alt-J in 2013, hun doorbraakjaar: ze speelden toen kleine shows, maar hier stonden ze voor 5.000 man met de show van het jaar. Ze kwamen verward het podium af. Twee jaar later: Alt-J als headliner aan het strand. Dan speel je als festival een rol, en dat is essentieel voor ons bestaansrecht."

Veel mensen zien jullie als een belangrijk festival.

"Omdat we koers durven te houden. Al hebben we getwijfeld: het eerste jaar was een verrassing, maar de twee edities daarna gingen we er niet echt op vooruit. Dan stel je alles in vraag. We hebben doorgezet, maar nog steeds hebben we niet het gevoel dat we er zijn. Maar als je in de frontlinie wilt staan, dan kun je niet achterover leunen."

Festivalorganisatoren worden stilaan zenuwachtig van jullie succes.

"Wij zijn het nieuwe jongetje in de klas. Iedereen vraagt zich af of wij er zo nodig bij moesten. Maar volgens ons is er plaats genoeg en ik kan me niet voorstellen dat sterke festivals zo veel last hebben van ons."

Wat was het hoogtepunt van de afgelopen vijf jaar?

"Dat eerste jaar, toen op vrijdagochtend de camping openging. We wisten wel dat we duizenden tickets hadden verkocht, maar geen idee wie zou opdagen. Tijdens de opbouw staar je naar dat lege terrein en toen we naar dat campinghek liepen was het nog steeds heel stil. Pas toen we erover keken en die duizenden enthousiaste mensen met hun rugzakken zagen staan, dacht ik voor het eerst: 'Oké! Die tickets zijn écht verkocht en die mensen komen écht. Dit gaat gebeuren.' Daar kan ik nog erg van genieten, op vrijdagochtend aan de camping staan."

En het dieptepunt?

"Door slechte weer vorig jaar hebben we het vorig jaar productioneel heel zwaar gehad. Door de regen hadden we problemen met de parkeerplaatsen, dus de mensen stonden veel te lang in de file. En door gedoe met de afwatering stonden er lange rijen aan de toiletten. Niet dramatisch, kun je zeggen, maar dat is precies wat we hier niet willen. Dat doet echt pijn."

Vorig jaar was er ook veel te doen om de sprong in de publieksaantallen: van 17.000 naar 25.000. Is dat de bovengrens?

"Ja, hier wilden we naartoe groeien. We hadden dit jaar makkelijk een paar duizend kaarten meer kunnen verkopen. Maar we moeten durven vast te houden aan die bovengrens, en dat zegt veel over wat Best Kept Secret volgens ons hoort te zijn."

Vorig jaar werd er al wat gemord over de drukte.

"Dat had veel met de regen te maken: dan wordt het druk op de plekken waar mensen droog kunnen staan. We letten er goed op dat we de sfeer bewaren. Maar de laatste dag droogde alle modder op en dan ging het prima. Voor ons is dit een fijne balans. Best Kept Secret is een complexe productie met hoge kosten, dus we hebben die inkomsten nodig."

Jullie hebben je vijfde verjaardag gehaald, het festival is alweer uitverkocht en Radiohead sluit af. Wat nu?

"Overleven. Op innovatie en spanning blijven inzetten. We hebben een eigen identiteit en een loyaal publiek, maar de dag dat we achterover gaan leunen, kunnen we inpakken. Maar grootse plannen hebben we niet. Er zijn nog duizend dingen die beter kunnen, laten we dat lijstje eerst afwerken."

En als Radiohead gespeeld heeft, wie is dan de nieuwe ultieme headliner?

"Oh, er zijn zo veel namen. En als ik er eentje los en ze staan er niet volgend jaar, dan zegt iedereen: 'Bah, het is niet gelukt.'"

Zijn er bands die deze zomer toeren die jullie graag hadden geboekt?

"Zeker. Het lukt vaak niet. Spoon willen we al jaren heel graag maar om een of andere reden lukt het nooit. Dat is geen grote headliner maar wel zo'n sleutelact die wij belangrijk en bepalend vinden. Daar draait het toch om bij ons: de onderste rijen van de affiche. Ons publiek weet ook wel dat we onze handjes mogen kussen met Radiohead. Zo'n naam legt wat druk op de toekomst, maar dit is uitzonderlijk. Count your blessings en geniet ervan."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234