Vrijdag 14/08/2020

Analyse

Weggevaagd door de CDU: wat ging er mis bij de FDP?

De afgetreden partijleider van de FDP, Philipp Rössler.Beeld REUTERS

Commentaren omschrijven de liberale FDP, de huidige coalitiegenoot van Merkels unie van CDU en CSU, wel als 'een versleten paard'. De partij behaalde gisteren zo'n dramatische verkiezingsuitslag dat het voor het eerst in zestig jaar geen zitting neemt in het parlement. Wat ging er mis?

Een slechtere uitslag was voor de FDP bijna niet mogelijk: waar de partij vier jaar geleden nog 14,6 procent van de stemmen binnen harkte, behaalde het nu met een luttele 4,7 procent niet eens de kiesdrempel. En dat is voor het eerst sinds de oprichting van de Duitse Bondsrepubliek in 1949. Angela Merkel - die een klinkklare verkiezingszege binnen tikte - zag haar vertrouwde coalitiegenoot in één klap van haar weggerukt worden. Alhoewel: helemaal onverwacht zal het negatieve verkiezingsresultaat van de FDP voor haar niet geweest zijn. De partij staat er al maanden slecht voor in de peilingen. Maar waarom eigenlijk?

Volgens analisten is dit grofweg aan drie zaken te wijten: Merkel wist de successen die de vorige regering - onder leiding van CDU/CSU en de FDP - behaalde allemaal op eigen conto te schrijven. Het was háár verdienste dat het Duitsland voor de wind ging, de FDP had daar weinig aandeel in - althans, dat beeld ontstond bij de kiezer.

Liberalen stapten bovendien in groten getale over naar de CDU omdat ze 'het belangrijk vinden wie er in de frontlinie zit', aldus FDP-parlementariër Otto Fricke gisteren.

Duidelijk profiel
Ook de eurosceptische nieuwkomer Alternatieve für Deutschland, die gisteren nét niet de kiesdrempel behaalde, heeft waarschijnlijk kiezers van de FDP weggekaapt. Zij hebben immers wel een duidelijk profiel ('weg met de euro!') - iets dat je de FDP niet kan nageven.

En dan is er nog een derde punt, dat zich wat vagelijk laat omschrijven als 'falen binnen de eigen partij'.

Voormalig staatssecretaris Beerfeltz vatte het debacle tegenover Volkskrant-correspondent Fokke Obbema, die de FDP-partijbijeenkomst gisteren bezocht, als volgt samen: "Geen inhoud, geen profiel en de verkeerde mensen." Een andere medewerker hekelde het "vastklinken van de partij aan de CDU". Iedere andere coalitiepartner was bij voorbaat uitgesloten. En dat terwijl "Merkel haar coalitiepartner geen enkel succes gunt. De afschaffing van de dienstplicht was bijvoorbeeld echt een FDP-idee, maar de CDU claimde het met succes".

Ook het vage coalitieakkoord uit 2009 heeft waarschijnlijk bijgedragen aan de verkiezingsnederlaag van de FDP. De liberalen meenden een belastingverlaging voor zijn kiezers in de wacht te hebben gesleept. Maar Merkel moest daar vervolgens niets van hebben en zette het plan in de ijskast. Het resultaat: een gekrenkte en teleurgestelde FDP-achterban.

'Fundamentele vernieuwing'
De FDP-partijleider, Philipp Rössler, heeft inmiddels eieren voor zijn geld verkozen. Hij kondigde maandag zijn aftreden aan. Waarschijnlijk wordt hij opgevolgd door Christian Lindner. Dit kopstuk van de partij haalde als leider in de deelstaat Noord-Rijnland-Westfalen vorig jaar de kiesdrempel, wat de FDP in veel andere deelstaten niet lukte.

Lindner erkende de verkiezingsnederlaag van gisteren en stelde dat de partij met "haar stijl niet heeft overtuigd en er niet in is geslaagd haar kiezerspotentieel volledig te benutten". Hij pleitte voor een fundamentele vernieuwing van de regeringspartij. "Duitsland heeft een liberale partij nodig, zoals de partij traditiegetrouw was", sprak Lindner.

Christian Lindner, die zich kandidaat heeft gesteld voor het voorzitterschap van de FDP.Beeld AP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234