Dinsdag 24/11/2020
Johan Van Overtveldt versus Kris Peeters. Aan pistoolhelden geen gebrek in de Wetstraat, stelt Devos vast. Die lijkt soms op de plek waar een van de beroemdste vuurgevechten uit het Wilde Westen plaatshad.Beeld BELGA

Passie van Devos

Wees straks niet verbaasd als kiezers ook hier nog eens een stamp tegen het systeem geven

De politieke actualiteit volgens Carl Devos.

Het simpele algoritme van Wetstraat-analyses produceert met groot intellectueel gemak onderstaande beschouwing.

In zijn blog verwijt Eric Van Rompuy N-VA populisme, hij stelt dat N-VA met dubbele tong spreekt, haar beloofde verandering niet realiseert en dat begrotingsdiscipline haar laatste zorg is. De CD&V-top laat zijn aanvallen toe. Daar zijn ze niet vergeten dat de N-VA-top naliet om hun algemeen secretaris Louis Ide terecht te wijzen toen hij eind juli op Twitter Merkel linkte aan de IS-moord op een Noord-Franse priester. Schieten mag dus. Aan pistoolhelden geen gebrek. Pief.

Carl Devos.Beeld Koen Broos

Op dezelfde dag als de aanval van Van Rompuy had Michel, die in De zevende dag de drie fiscale hervormingsdossiers kwam ontkoppelen, nog een ei te pellen met CD&V, die zijn beleidsverklaring had verknoeid. De averij aan de as MR-CD&V ligt boven de waterlijn. Enkele dagen later herstelde hij die koppeling in de Kamer en gaf hij Van Overtveldt een tik, omdat hij solo een niet door de regering gevalideerde versie van zijn hervorming van de vennootschapsbelasting liet berekenen. Poef.

Maar Van Overtveldt bereikte zijn doel: media berichtten dat zijn hervorming wél budgetneutraal kon zijn, hij kan dus wel rekenen. De kleine letters leerden dat de voorwaarden - onder andere schrapping van de notionele intrestaftrek - alvast niet politiek neutraal waren. Reactie van Kris Peeters: "Ik betreur dat de chaos en onzekerheid nu maximaal zijn."

Diezelfde Peeters toonde afgelopen weekend in De Tijd dat zelfs als de hervorming van de vennootschapsbelasting 1.000 procent budgetneutraal is, CD&V er haar meerwaardebelasting aan blijft koppelen. Omdat ze die ook met andere argumenten staaft. Peeters had nog munitie bij: "Zonder zo'n meerwaardebelasting dreigt de hervorming uit te draaien op een fiasco." Chaos, onzekerheid, fiasco... een tapijtbombardement om vertrouwen in een hervorming te kelderen. Paf.

Hetzelfde schietgrage cynisme kleurde reacties op de slimme beslissing om Kris Peeters in de Antwerpse verkiezingsstrijd te gooien. Off the record klinkt in de Wetstraat, onze lokale OK Corral, alom dat dit de samenwerking in de regering nog moeilijker kan maken, meteen gevolgd door de niet eens retorische vraag of dat eigenlijk nog mogelijk is. De snuffelronde voor 2018 verscherpt nu al de reflex om de ander het scoren te bemoeilijken.

Om helemaal somber te worden, was er de scherpe Europese kritiek op het recente Belgische begrotingswerk, nochtans algemeen aanzien als de laatste kans om de behoorlijk slechte cijfers stevig op orde te zetten. Zeker met de toenemende kieskoorts is onze boekhouding niet future-proof. We zijn niet klaar voor wat komen zal, van geen kanten.

Nachtmerrie

Het algoritme dat deze afgezaagde Wetstraat-analyses oplevert mag even af. Laat ons onder het laagje politique politicienne kijken.

Vlaamse schulden groeien, de Vlaamse ambitie om in 2020 schuldenvrij te zijn is onhaalbaar, toch is de Vlaamse begroting niet het grootste zorgenkind. Ondanks de vaststelling dat Vlaanderen - in 2008 officieel bijna schuldenvrij - vandaag 24,4 miljard schuld heeft, die in 2022 zal stijgen naar 35 miljard, op een huidige begroting van ruim 40 miljard. De nieuwe Vlaamse schuldnorm is belangrijk, er is goede (voor investeringen) en slechte (voor lopende uitgaven) schuld maar beide verhogen de Belgische schuld.

Hoewel de koopkracht daalde en werkloosheid steeg in vergelijking met voor de diepe crisis, is België vandaag weer even rijk zijn als voor 2008. Het herstel verliep hier iets sneller dan in de eurozone, maar onze toekomstige groei kan tegenvallen. Zorgwekkend is de vertraging van de productiviteitsgroei en ons onvermogen om 'nieuwkomers' in onze groeiende bevolking - ongeveer 600.000 inwoners in de voorbije acht jaar - op de arbeidsmarkt in te schakelen. Sommige economen vrezen zelfs een 'secular stagnation', een lange periode van trage economische groei. Een nachtmerrie, aangezien ons hele maatschappelijk model gebaseerd is op groei. In elk geval is veel technologische innovatie nodig om dat te vermijden.

Het soepele begrotingsbeleid dat ons in de diepste miserie beschermde, is niet vol te houden en verhoogt de besparings- en vooral hervormingsdruk. Die laatste is belangrijker, omdat een soberheidsbeleid groei kan smoren, zoals Nederland leerde, maar hervormingen zijn nodig om klaar te zijn voor de toekomst, zoals Nederland leerde. Ondanks het heersende gevoel en alle protest leert de evolutie van de primaire overheidsuitgaven dat er eigenlijk nog niet veel echt bespaard is. Het leverde in elk geval geen nominale en structurele verbetering van de begroting op. Dus ja, 'show me the money'. In wat groei en banen zeker, maar die volstaan geenszins. Zoals ook de taxshift - wegens ondergefinancierd beter 'tax cut' - niet volstaat. We hervormen veel te traag. De lagerentewinst is op.

De Belgische begroting stevent dit jaar af op een tekort van bijna 13 miljard, in 2007 was ze in evenwicht. Bovendien stelt bijna elke specialist dat de rentestijging begonnen is. Met zo'n gigantische schuld (107 procent bbp) betalen we straks weer steeds meer voor de aflossing, geld dat dus niet voor iets anders gebruikt kan worden, niet naar groeiende vergrijzingskosten zal gaan, in een land dat al achteraan in de rij van overheidsinvesteringen hangt.

Mij interesseert het stilaan geen zak meer wie of welke partij daar nu al dan niet in welke mate verantwoordelijk voor is. De tijd en energie die ze daar in OK Corral voor overhebben, mag gerust in een oplossing gestoken worden. Stop met treuzelen en kibbelen, fix it! Of wees anders niet verbaasd als kiezers ook hier nog eens een stamp tegen het systeem geven.

Het goede nieuws (men weet wat er moet gebeuren, cfr. al die plannen) kan het nog altijd halen van het slechte (maar men kan of durft het niet te beslissen). Hoe dan ook, de tijd van cowboys is voorbij.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234