Zaterdag 28/03/2020

Archief

Wees niet averechts, rij rechts!

Beeld ANP

Onnodig linksrijden: voor de wegpolitie is het thema niet prioritair, maar volgens mobiliteitsverenigingen Touring en VAB, zorgt het fenomeen wel voor enorm veel frustratie in het verkeer. Ook voor onze journaliste Sofie Mulders vormde die 'persoonlijke ergernis' in november vorig jaar al de aanleiding voor een openlijke aanklacht.

***

Geheime afspraken over de staatshervorming? Wacht tot u leest welk idee er in ónze kluis lag: een oproep aan minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA) om dringend een campagne te lanceren zodat de Vlaming weer zijn plaats leert kennen op de snelweg. Rechts dus, en niet in het midden.

Het idee stond al een tijd in een Atomaschriftje. Echt waar. Hulde dus aan Jan Jambon, die deze week de ideale kapstok leverde om het eindelijk in de krant te krijgen.

Eerst een woord vooraf: dit stuk is niet gebaseerd op onderzoek of cijfers. Omdat die er niet zijn. Niet bij het Vlaams Verkeerscentrum, noch bij het Agentschap Wegen en Verkeer, het BIVV, of de federale wegpolitie.

Het is dus louter een persoonlijke ergernis die aan de basis van dit stuk ligt. Maar als bumpervaders en ploetermoeders hun individuele besoignes mogen uitschreeuwen in de krant, dan mogen rechtsrijders dat ook. En vergis u niet, net als de frustratie over de combinatie tussen carrière en gezin kent ook de frustratie over middenvakrijders een breed maatschappelijk draagvlak, als we vrienden en collega's mogen geloven. Bovendien is het een onderwerp waarover flink wat klachten binnenlopen bij het Agentschap Wegen en Verkeer, zegt woordvoerder Ilse Luypaerts.

Sinds de redactie van De Morgen een jaar geleden Brussel-stad heeft ingewisseld voor het landelijke Kobbegem, en pendelen met de trein onmogelijk is geworden, kunnen wij daarover meespreken. Elke dag vanuit het oosten (het Hageland) naar de westelijke kant van Brussel tuffen en vice versa; er zijn prettigere manieren om uw ochtenden en avonden te spenderen, dat kunnen we u verzekeren.

Maar behalve de files en het uitermate saaie decor (met uitzondering van die ene ontroerende bomenrij naast de E40 ter hoogte van Leuven), zijn het vooral de middenvakrijders die het leven onderweg grondig kunnen verpesten en in gevaar brengen.

WK Alpineskiën

Want stel: iemand rijdt tegen een snelheid van 100 op het middenvak, terwijl het rechterbaanvak er zo leeg bij ligt als een bowlingbaan op sluitingsdag. U rijdt rechts, zoals het hoort, aan 120 kilometer per uur. Dan zijn er twee opties. Eén: u steekt rechts voorbij. Maar dan begaat u een fikse overtreding, én brengt u meerdere levens in gevaar. Twee: u manoeuvreert zichzelf van het rechter- naar het linkerrijvak, brengt op die manier een slalomactie tot stand waarop de wereldkampioen alpine-skiën jaloers zou zijn, en kunt zo op een legale manier uw route voortzetten. Maar of dat dan zoveel veiliger is, valt sterk te betwijfelen.

Nochtans zou het veel simpeler kunnen zijn. Die middenvakrijder mag daar namelijk gewoon niet zijn. In het midden rijden terwijl er rechts voldoende plaats is, is een verkeersovertreding, zegt de Wegcode. Maar hoe bepaal je wanneer er voldoende plaats is? En hoe ga je dat controleren?

De kans dat je ook daadwerkelijk op de bon gaat voor zo'n overtreding is dus erg klein. Voor de volledigheid moeten we daaraan toevoegen dat dit uiteraard niet geldt voor drukke momenten op de snelweg. Dan is het veiliger om niet te veel te wisselen van rijvak, en dus zelfs op de middenrijstrook te blijven rijden.

Maar ook om elf uur 's avonds blijft de gemiddelde snelwegrijder gezellig in het midden rijden, ook al blijft er aan zijn rechterkant kilometers lange leegheid wachten.

Verschillende normen

Waarom in godsnaam doen die mensen dat? Professor sociale psychologie Alain Van Hiel (UGent) heeft daar een interessante uitleg voor. Het heeft allemaal te maken met conformiteit, zegt hij.

"'Conformist' is in onze westerse maatschappij bijna een scheldwoord geworden, omdat het gelijkstaat aan iemand die slaafs doet wat de anderen doen. Maar conformiteit is nodig om ietwat vreedzaam en gestructureerd samen te leven.

"Als u in een auditorium les volgt, gaat u niet ineens beginnen te dansen op de banken. Als u in de wachtrij staat, gaat u niet plots voorbijsteken. Doet u dat toch, dan zijn de anderen boos en gefrustreerd omdat u als enige de regels niet volgt. Het feit dat u zich blauw ergert aan iemand die op de middenstrook rijdt terwijl er voldoende plaats is aan de rechterkant, betekent dat er zich een conflict afspeelt tussen uw norm en de norm die de andere chauffeur heeft.

"U heeft het gevoel dat de andere chauffeur de norm met de voeten treedt, terwijl het voor die chauffeur misschien louter een gewoonte is om in het midden te rijden, zoals hij doet wanneer er druk verkeer is."

Aangezien er duidelijk meer dan één chauffeur is die geregeld in het midden rijdt, is het dus de vraag of je niet stilaan van een nieuwe norm kunt spreken, zegt Van Hiel. "En daar zit het probleem: als er verschillende normen bestaan, weet niemand nog wat het beste is: rechts rijden of in het midden rijden. Het zou dus inderdaad geen slecht idee zijn als iemand weer eens duidelijk vertelt wat de norm is bij rijden op de snelweg."

Vergelijk het met ritsen, legt Van Hiel uit. "Nog niet zo lang geleden werd iemand die op de linkerrijstrook tot aan het gaatje reed, om dan in te voegen, beschouwd als een asociale, egoïstische chauffeur. Maar blijkbaar is dat wel de meest efficiënte manier om de wegcapaciteit maximaal te benutten. Dankzij campagnes over ritsen zou iedereen dat nu moeten weten. Met andere woorden: de overheid heeft duidelijk uitgelegd wat het gewenste gedrag is inzake invoegen."

Hendrik Conscience

Bij deze dus een dringende oproep aan u, Ben Weyts, als minister van Mobiliteit. Want wij zijn het kotsbeu. Wij willen verandering. Lanceer dus alstublieft met onmiddellijke ingang een campagne om de Vlaming weer rechts te leren rijden.

Aangezien het BIVV het wellicht erg druk heeft met andere campagnes nu het eindejaar in zicht is, bieden wij graag gratis en voor niks onze diensten aan. We hebben zelfs al enkele suggesties voor slogans die op grote borden langs de snelweg kunnen staan, helemaal in de huisstijl van de andere campagnes, zo denken we:

'Rechts rijden is uzelf en de weg bevrijden'

'Laat ons bidden, vermijd het midden'

'Wees niet averechts, rij rechts!'

'In het midden rijden is niemand verblijden'

Kunt u daar iets mee? Of misschien moeten we het simpel houden - zonder poeha, zonder franjes, zoals het Vlaamse volk per slot van rekening is. 'Een goede Vlaming rijdt rechts', wat vindt u daarvan? Soit, sleutelt u gerust nog wat aan die ideeën. In elk geval hoeft zo'n campagne niet overdreven veel tijd of creativiteit te kosten, zoveel zal duidelijk zijn.

Ten slotte nog dit, minister Weyts. Als u het niet voor ons doet (wat we zouden kunnen begrijpen), doe het dan voor uzelf. U weet toch wat men altijd over Hendrik Conscience zegt? Stel u voor dat u dan de geschiedenis zou ingaan als 'De man die zijn volk rechts leerde rijden'. Als u nu niet overstag gaat, weten wij het ook niet meer.

Dit stuk verscheen in De Morgen van 29 november 2014.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234