Zaterdag 31/10/2020

Portret

Weer zit ex-topspeurder Willy Van Mechelen in de gevangenis en weer is het iets met drugs

Ex-rijkswachtbaas Willy Van Mechelen (77) in betere tijden. De misdaadbestrijder werd misdadiger.Beeld RV

Ooit was hij de meest gerespecteerde en gevreesde politieman van Antwerpen. Sinds maandag zit voormalig rijkswachtadjudant Willy Van Mechelen (77) nog maar eens een keer in de gevangenis. Hij zou betrokken zijn geweest bij een inkomend cocaïnetransport van 3.000 kilo.

Ze worden wel eens vergeten in de kosten-batenanalyses over de war on drugs: mensen als Willy Van Mechelen. Ooit pronkte hij tegenover een Nederlandse journalist met een in 1992 bij zijn superieuren bekomen evaluatie: “Dwingt respect af. Kan leiding geven. Is flexibel. Levert kwalitatief hoogstaand werk af.”

Dat kon je nu wel zeggen. Nadat hij eerder via zijn eigen netwerkje de ontvoerder-moordenaar van baron Charles-Victor Bracht had ontmaskerd, kon hij begin 1992 bijna onmiddellijk na de ontvoering van de 11-jarige Anthony De Clerck de daders een voor een benoemen.

Willy Van Mechelen was zo iemand die tot tranen kon worden bewogen door de autodief die hem vertelde dat hij de autoradio enkel had gestolen omdat zijn kinderen onderweg graag wat muziek wilden horen. Hij liet hem vrij. Toen hij hoorde dat een bevriende jobstudente al een maand niet was betaald, viel hij met zijn gewapende eenheid even de winkel binnen. Ze kreeg meteen haar geld.

Van Mechelen was adjudant-chef bij de drugssectie Antwerpse BOB, de opsporingsbrigade van de rijkswacht. Hij kende naar eigen zeggen iedere crimineel van Antwerpen en ver daarbuiten, en iedere crimineel kende hem. Zo hoorde dat in die tijd, toen politiemensen werden beoordeeld op resultaten en veel minder op de methoden die waren ingezet of de collateral damage die daarbij was aangericht.

Na de ontdekking van een lading van 3.000 kilogram cocaïne in haven van Antwerpen, eind vorig jaar, werden maandag op een veertigtal plaatsen in ons land huiszoekingen uitgevoerd, vooral in de provincie Limburg. Maandenlang brachten speurders van de federale gerechtelijke politie van Limburg en Antwerpen onder leiding van de onderzoeksrechter in Tongeren het netwerk in kaart: van organisatoren tot verdelers en witwassers. Onder de arrestanten, een tiental, bevindt zich Lucio Aquino, een van de broers van het gezelschap dat in 2016 terechtstond in Hasselt. Een van de andere arrestanten is de nu 77-jarige Willy Van Mechelen.

Politieoorlog

Voor de voormalige topspeurder begon de ellende op 30 juni 1995. Hij werd die dag aangehouden in de lokalen van de rijkswacht in de Korte Vlierstraat. In die tijd waren er in België nog twee met elkaar rivaliserende opsporingsdiensten, de BOB en de gerechtelijke politie (GP). De Antwerpse GP-commissaris François Kind, een andere legende uit het lokale politiewezen, was het doen en laten van zijn collega in de haven gaan onderzoeken. Hij had ontdekt dat Van Mechelen niet alleen een oogje dichtkneep, maar zich ook actief mengde bij het zogenaamde ‘binnentrekken’ van containers met hasj voor rekening van de Nederlandse drugsmaffia.

Het was oldskool drugsbestrijding: de politie maakt deals met de grote jongens en die verklikte dan af en toe de kleintjes. De praktijken van Van Mechelen kwamen ter sprake in de Nederlandse parlementaire IRT-commissie, waar melding was gemaakt van de getuigenis van drugscrimineel Martin Swennen. Kort hierna werd Swennen doodgeschoten in een café in Amsterdam.

Madani Bouhouche (l.) en Robert Beijer, twee ex-rijkswachters met wie Van Mechelen een tijdlang goed bevriend was en die hem voorgingen op het pad van de misdaad.Beeld BELGA

“Met tien man kwamen ze mij arresteren”, zo beschreef Van Mechelen zijn arrestatie in zijn boek Topspeurder achter tralies in 1997: “Ik heb ook gangsters gearresteerd. Maar dat deed ik dan met twee man. Zonder show en zonder machtsvertoon. Met de klop op de schouder: ‘Hoe is het vriend? Laat die handen maar op de toog.’”

Jerommeke

Willy Van Mechelen, in zijn topdagen vaak vergeleken met stripheld Jerommeke, ruilde eind jaren zestig de paracommando’s in voor de rijkswacht, ging aan de slag bij de net opgerichte anti-banditisme-eenheid groep Diane en daarna bij de drugssectie. Het waren de jaren van de door de Amerikaanse president Richard Nixon afgekeken war on drugs. Waarbij de politie zelf drugs ging verhandelen in naam van de goede zaak. Nederland kende zijn IRT-affaire, België zijn schandaal met het Nationaal Drugsbureau (NDB), waarbij drugskartels de politie gingen aansturen in plaats van omgekeerd.

Willy Van Mechelen was een tijdlang goed bevriend met Robert Beijer en Madani Bouhouche, twee ex-rijkswachters die na het NDB-schandaal waren uitgerangeerd. Zij gingen hem voor in de transformatie van verbitterde misdaadbestrijder naar misdadiger.

Toen Willy Van Mechelen zich in 2002 na een jarenlang aanslepende procedure door het Antwerpse hof van beroep hoorde veroordeeld worden tot vijf jaar cel stond zijn besluit gelijk vast: hij ging níét opnieuw in de gevangenis zitten tussen zovelen die hij daar zelf naartoe had gestuurd. Hij dook eerst onder in Angola, bij contacten uit zijn vorig leven, en later in het Nederlandse Dordrecht, waar hij onder de naam van zijn broer leefde. In 2012 werd hij opgespoord door het FAST-team van de federale politie en uitgeleverd. Na twee jaar mocht hij de gevangenis verlaten vanwege hartproblemen.

In 2014 werd Van Mechelen opgepakt met 325.990 euro cash op zak. Het leek er toen op dat ex-topspeurder op zijn oude dag geen andere kant meer op kon dan wat bij te klussen voor het hem zo bekende milieu.

De komende dagen moet blijken wat zijn rol was in de nieuwe drugszaak.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234