Zaterdag 23/10/2021

'Weer verliefd worden was onvermijdelijk'

interview

elvis costello maakt plaat over zijn nieuwe relatie

Hij zong het meer dan 25 jaar geleden al op zijn eerste elpee: 'I still got a long way to go.' Maar dat die weg zo grillig en divers zou zijn, dat had Elvis Costello (49), pseudoniem van Declan MacManus, nooit kunnen vermoeden. Costello is waarschijnlijk de veelzijdigste artiest van de hele new-wavegeneratie, want hij schitterde zowel met rock, pop, soul, country, filmmuziek als hedendaagse klassiek. Zijn nieuwste cd heet North en bevat uitsluitend ingetogen, jazzy ballads.

Brussel

Van onze medewerker

Koen De Meester

Costello schenkt zichzelf lindethee met honing in om zijn stem te sparen voor de livesessie. We hebben het al snel over zijn ideale luisteraar. "Sommigen beweren dat rock-'n-roll de enige echte muziek is die ik maak. Al de rest is blijkbaar iets dat ik op vakantie in elkaar flans. Ik kan die enge visie niet wegvlakken. Ik ben er mij van bewust dat er mensen zijn die maar een deel van mijn werk zien zitten en dus maar om de zoveel tijd bij mij terugkeren. Ik zie mijn 'ideale luisteraar' als iemand die even nieuwsgierig is als ikzelf. Iemand die erop vertrouwt dat mijn nieuwe cd niet gemaakt is uit verveling of om mee uit te pakken."

Veel mensen kennen u alleen maar van 'She' uit de film Notting Hill.

Costello: "Ik had nooit gedacht dat ik nog eens een Charles Aznavour-song zou zingen. Dat was echt vreemd, maar leuk tegelijkertijd, want het werd met een groot orkest opgenomen. Zij die alleen die cover kennen, moeten maar eens naar North gaan luisteren. Er zijn trouwens heel wat mensen die mijn vroegste cd's niet graag horen omdat ze die te rauw vinden."

Toen u begon, verschool u zich achter een pseudoniem en had u het imago van een angry young man. Op uw nieuwste cd klinkt u niet alleen ouder en tevreden, maar draagt u ook geen masker meer.

"Deze plaat is volledig consistent met de rest van mijn werk. Ik probeer niet te klinken als mijn liedjes van jaren terug. Ik streef naar een synthese die uit verschillende stijlen komt, met elementen uit klassiek, jazz en pop. North is zeker geen jazzplaat, want er wordt nergens op geïmproviseerd. Ik heb vroeger ook al liedjes aan de piano gemaakt, zoals 'Shot With His Own Gun', 'Almost Blue' en 'All This Useless Beauty'. Als je alleen maar 'Oliver's Army' kent, zal deze plaat wel een schok zijn. Tekstueel gezien heb echter ik heel veel songs waar met emoties wordt omgegaan, 'Indoor Fireworks' van King Of America bijvoorbeeld. Dat is de plaat die ik met North zou vergelijken, zeker op het vlak van emotie en mededogen."

North vertelt het verhaal van een relatie die stopt en een nieuwe liefde die begint. De parallellen met uw eigen leven - vorig jaar beëindigde u uw relatie met Cait O'Riordan en dit jaar maakt u uw verloving met jazzpianiste Diana Krall bekend - zijn snel getrokken. Vindt u het niet lastig om tijdens interviews uw liefdesleven te bespreken?

"Het valt mee, hoor. Het publiek denkt al snel dat alles letterlijk is, maar ik heb de werkelijkheid gemanipuleerd. Ik heb bepaalde zaken weggelaten omdat ze, zoals ik zing in 'Let Me Tell You About Her', te persoonlijk of niet interessant zijn."

Deze plaat begint heel somber, tot aan 'When It Sings'. Vormt die track het keerpunt?

"In die song begin ik te denken dat ik het verlies zou kunnen accepteren. Het keerpunt begint eigenlijk in de laatste regels van 'Fallen', de song er net voor. Die gaat over het besef dat weer verliefd worden onvermijdelijk is. Tezelfdertijd staat er in 'When It Sings' de wel heel trieste zin: 'Maybe this is the lovesong that I refused to write her when I loved her like I used to.' Ik geef echt mijn eigen falen toe. Je kunt immers niet door het leven gaan zonder jezelf in vraag te stellen. In dat liedje zit er duidelijk een conflict tussen pril optimisme en sombere zelfkritiek. Daarna komen er twee haast jubelende en lichte liedjes, terwijl je naar het einde twee songs krijgt vol met goede voornemens en de hoop dat deze nieuwe relatie goed zal uitpakken."

De eerste song, 'You Left Me In the Dark', bevat het idee van het eindeloze. Is dat 'eeuwige liefde'?

"De plaat gaat helemaal over liefde, maar 'You Left Me In the Dark' handelt over een sterfgeval. Ik weet dat de tekst ook op liefdesverdriet kan slaan. Wanneer we iemand verliezen, kunnen we dat nooit aanvaarden. Het is ook zo dat als je verliefd bent je nooit aan het einde van de relatie denkt. Een van de redenen dat deze plaat North heet, is omdat 'noord' het tegengestelde is van 'zuid'. Ken je de uitdrukking 'that's gone south'? Dat betekent dat iets stuk is. Grappig is dat sommigen bij een heel ander verhaal uitkomen. Dat gebeurt vaak. Zo zag laatst iemand de afsluiter 'I'm In the Mood Again' als een song over 11 september, omdat ik erin zing over het Empire State Building en New York. Die visie was voor mij nieuw."

Vindt u dat dan erg?

"Natuurlijk niet. Ik moet zo'n aanvaardbare interpretatie toelaten. Het liedje wordt er niet door verminkt. Er heeft ook niemand gezegd dat ik een leugenaar ben. Het is gewoon hun interpretatie."

Over interpreteren gesproken: een van uw songs, 'I Want You', was hier altijd al heel populair, maar wat vindt u ervan dat het liedje heel vaak als openingsdans gebruikt werd bij trouwfeesten?

"Alleen het begin toch? Nee!!! (lacht heel luid) Dat is ongelooflijk. Laatst raakte ik op een feestje aan de praat met een actrice. Zij speelde mee in de film I Want You en vertelde me dat ze die song héél romantisch vond. Ik heb niets gezegd, maar gedacht dat ze wel erg vreemde ideeën heeft over romantiek."

Hebt u de uitvoering van The Juliet Letters door Patrick Riguelle en het Rubio Kwartet gehoord?

"Ik heb er alleen over gelezen. Dat kwartet is ook gespecialiseerd in Sjostakovitsj, net als het Brodsky Quartet. Er zijn al een paar dingen met The Juliet Letters gebeurd. Er is onder andere een toneelstuk van gemaakt en er zijn een paar balletversies van opgevoerd. Het Brodsky Quartet speelt mee op deze plaat en we willen in de toekomst weer een volledige plaat opnemen. Maandag (vandaag, KoDM) treed ik samen met hen op voor de BBC-radio. Op hun nieuwe plaat zing ik trouwens twee liedjes. Heel veel van de samenwerkingen van de laatste tien jaar komen voort uit mijn betrokkenheid bij het Meltdown-festival, die met John Harle en The Fairfield Four bijvoorbeeld. Er waren zelfs vergevorderde plannen om met Jeff Buckley te werken, maar toen stierf hij, spijtig genoeg."

Blijft Steve Nieve uw pianist? Uw verloofde kan immers ook goed piano spelen.

"Ik denk niet dat ik haar kan betalen. Ik ben enorm tevreden over Steves pianospel op deze plaat. Het was echt essentieel dat hij zo sober mogelijk werkte. Hij speelt met zo'n grote concentratie en techniek."

U werkte met zowel Burt Bacharach als Paul McCartney. Aan wie hebt u de beste herinneringen?

"Ze vallen niet vergelijken. Met Paul was het bijvoorbeeld enorm spontaan. We zaten samen met onze gitaren en begonnen te zingen, heel levendig. Terwijl het bij Burt exact werken was, muziek noot voor noot bekijken. Maar het waren twee onwaarschijnlijke ervaringen en beiden zijn heel aangename mensen. De kick kwam er in de eerste plaats doordat je met een groot muzikant werkt die toevallig ook nog legendarisch is."

U was erbij toen McCartney na een optreden door prins Charles geëerd werd met een fellowship. Wat hebt u gedaan?

"Ik ben Charles geen hand gaan geven. Ik ken hem niet maar door zijn positie heb ik geen respect voor hem. Je kunt hem ook nooit als mens leren kennen. Ik ben een paar dagen terug op de Engelse radio geweest en mijn copresentator was de voormalige hertogin van York, Sarah Ferguson. Ze is iemand die allerlei onnozele schandalen heeft veroorzaakt maar later is ze naar de VS gegaan en heeft ze geprobeerd om iets betekenisvol op te bouwen. Toen ik haar ontmoette, was ik heel sceptisch. Ze was immers een lid van de koninklijke familie maar ze bleek een mens van vlees en bloed. Dat is nu net de grote leugen over de Britse koninklijke familie: ze bestaat uit gewone mensen, maar dat wil ze niet geweten hebben. Alles aan hen is gekunsteld en vals, ze zijn niet eens Brits maar Duits. Het enige waar ze op kunnen bogen, is dat ze een totaal ander leven leiden. Ze blinken niet echt uit door hun moed of leiderschap. Hendrik VIII daarentegen was misschien een bloeddorstige moordenaar, maar tevens een getalenteerd muzikant. Hij kon ook knap dansen en tennissen."

Er wordt gezegd dat prins Charles kan schilderen, hij heeft een reeks van cd-hoezen van een aquarel voorzien.

"Ik zal hem vragen voor mijn volgende plaat. Dan doet hij eens iets nuttigs."

Deze cd verschijnt op Deutsche Grammophon. Dat was toch ooit het label van Herbert von Karajan?

"Het is nu heel wat beter, hoor. Ze hebben die oude nazi's gedumpt. Dit label heeft natuurlijk een lange geschiedenis en ik moet toegeven dat een van mijn favoriete Bruckner-platen een uitvoering door Karajan is. Spijtig genoeg was zijn relatie met het Derde Rijk niet zo smetteloos. Maar het feit dat ik op DG zit, zegt véél meer over hen dan over mij."

Soms duiken er elders samples op uit uw oude werk. Recent nog gebruikten Audio Bullys een fragmentje van '(I don't want to Go to) Chelsea'. Wat vindt u daarvan?

"Het is wel leuk, zeker als het creatief gedaan is. Ik denk daarbij ook aan Tricky, die 'Pills & Soap' mooi citeerde. Samples gebruiken is pure geluidscollage, zoals uit de kunstmuziek. De redenen om het te doen verschillen, maar de techniek? Dat is wat John Cage en Charles Ives deden in de jaren vijftig. Ik denk bijvoorbeeld ook aan een compositie van Luigi Nono, geschreven voor viool en vijf recorders. Het stuk is gebaseerd op toeval en wordt live gemixt. Dat is iets waar ze in de huidige dj-cultuur hoog mee oplopen. Niets is dus echt volledig nieuw."

Moderne technologie interesseert u duidelijk. Waarom moeten we de titelsong van North downloaden van uw website?

"Het is niet echt de titelsong, eerder een liedje met dezelfde titel. Het hoort wel bij de rest, maar is erg licht van toon. Het is iets voor de echte fans die graag op zoek gaan. Ik vind het internet wel erg bruikbaar, bijvoorbeeld om met mijn verloofde in contact te blijven als zij op tournee is in de VS. Ook om een remix toegestuurd te krijgen, is het handig. Voor de rest vind ik filesharing, bestanden delen, toch maar diefstal, pure piraterij. De platenfirma's zijn natuurlijk zelf de grootste piraten, omdat ze de laatste eeuw zowel het publiek als de artiesten bestolen hebben. Ik vind het zo'n beperkt gebruik van het internet om alleen maar gratis aan de nieuwste plaat van Linkin Park te komen, terwijl er zoveel meer mogelijkheden zijn. Je kunt verdomme zelf iets maken, waarom zou je naar die idioten luisteren?"

'Gelukkig heeft Deutsche Grammophon die oude nazi's gedumpt, maar dat ik op dat label zit, zegt veel meer over hen dan over mij'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234