Zaterdag 26/11/2022

NieuwsVerkeersveiligheid

Weer vaker vluchtmisdrijf na verkeersongevallen: ‘Zeker in Brussel zijn de cijfers erg verontrustend’

Vorig jaar werden er in België 4.189 letselongevallen met vluchtmisdrijf vastgesteld. 19 daarvan met dodelijk afloop. Beeld Montage DM
Vorig jaar werden er in België 4.189 letselongevallen met vluchtmisdrijf vastgesteld. 19 daarvan met dodelijk afloop.Beeld Montage DM

Na een daling in 2020, duidelijk door corona, steeg het aantal gevallen van vluchtmisdrijf in 2021 in ons land opnieuw tot 4.189. In Brussel werd met 706 gevallen een historisch record bereikt. ‘Wat wij vrezen is dat daar beduidend meer mensen rondrijden die ergens niet mee in orde zijn.’

Douglas De Coninck

“Niet zo goed”, zo beoordeelt Benoit Godart van Vias Institute de nieuwe cijfers. “En dan vooral in Brussel. In de eerste helft van 2021 was de horeca dicht en werd er nog steeds hoofdzakelijk thuis gewerkt. Er was nauwelijks een uitgaansleven, mensen konden of moesten amper ergens naartoe. Toch zien we in het hoofdstedelijk gewest opeens het hoogste aantal gevallen van vluchtmisdrijf ooit.”

Het aantal jaarlijkse gevallen schommelt in België sinds 2012 rond de 4.400, met een eenmalige daling tot 4.199 in 2017 en een heel opvallende daling naar 3.614 in coronajaar 2020. In 2021 steeg het totale aantal gevallen opnieuw tot 4.189, waarvan 2.511 in Vlaanderen en 972 in Wallonië. Tussen 2013 en 2019 klom het aantal gevallen in Brussel van 497 naar 633. Na een terugval door corona (543) piekte het aantal vorig jaar tot 706.

De Vias-statistieken vermelden enkel letselongevallen, zoals de fatale aanrijding van een jogster in het Limburgse Hoepertingen eerder deze week. Vorig jaar deed een identieke situatie, met een dodelijk slachtoffer, zich in ons land 19 keer voor: 10 keer in Vlaanderen, 7 keer in Wallonië en 2 keer in Brussel.

Kosten-batenanalyse

“Het besluit om zich na het veroorzaken van een ongeval uit de voeten te maken wordt volgens daarrond gedane studies genomen in één of twee seconden”, zegt Godart. “De bestuurder heeft niet de tijd om te denken aan de gevolgen van zijn besluit, of aan de aanwezigheid van camera’s die hem of haar kunnen identificeren. In bijna alle gevallen van vluchtmisdrijf, weten we, is de bestuurder ergens niet mee in orde en wil hij of zij te allen prijze een politiecontrole ontlopen. In een kwart van de gevallen is dat alcohol. Wat wij in Brussel vrezen, is dat er - misschien mede door corona - beduidend meer mensen rondrijden die ergens niet mee in orde zijn. Die moeite hebben om het einde van de maand te halen en hun verzekering niet hebben betaald. Of niet naar de keuring zijn geweest.”

Een studie van Vias Institute uit 2019 liet zien dat bij meer dan een op de tien letselongevallen de bestuurder vluchtte, en dat dat cijfer al een decennium lang stabiel bleef. De studie refereerde aan de Europese CARE-database waarin verkeersongevallen in de EU en enkele andere Europese landen zijn opgenomen. In België en in het Verenigd Koninkrijk lagen de cijfers toen het hoogst.

“Dat lijkt er voor ons land met deze nieuwe cijfers dus niet op te verbeteren”, zegt Godart. “Enkele jaren geleden is bij onze politierechtbanken het principe van de gekruiste recidive ingevoerd. Als je tweemaal binnen anderhalf jaar werd betrapt met te veel alcohol achter het stuur en je kwam voor de politierechter, dan kon die je rijbewijs afnemen. Nu kan dat ook gebeuren wegens twee zware inbreuken van verschillende orde, zoals én alcohol én overdreven snelheid binnen het jaar en half. Het gevolg lijkt te zijn dat steeds meer mensen rondrijden zonder rijbewijs.”

Wie z’n rijbewijs ingetrokken ziet worden, kan dat via een herstelexamen opnieuw behalen, maar in 2020 waren - alweer door corona - de examencentra maandenlang dicht. “Mogelijk is ook dat een factor die ertoe bijdraagt dat een groeiend aantal automobilisten er alles aan doet om een controle te ontlopen”, zegt Godart. “De cijfers zijn in elk geval, zeker voor Brussel, erg verontrustend.”

Een Japanse studie uit 2014 liet zien dat plegers van vluchtmisdrijf in een paar seconden voor- en nadelen tegen elkaar afwegen in een snelle kosten-batenanalyse. Vluchten is in de ogen van de bestuurder op dat ogenblik de actie met de best mogelijke uitkomst.

Rijbewijs-slot

Peggy Muyldermans uit Eppegem verloor in 2015 haar dochter Merel (12), nadat ze op de terugweg na school op het fietspad werd aangereden door een man in een BMW die tegen veel te hoge snelheid door de bebouwde kom raasde. Hij pleegde niet enkel vluchtmisdrijf, maar vluchtte meteen ook naar het buitenland. Hij had geen rijbewijs en bleek als prille twintiger al achttien keer veroordeeld voor verkeersinbreuken.

“Het gevoel van machteloosheid is er nog elk dag”, zegt Peggy Muyldermans. “Was die man gestopt en had hij meteen de hulpdiensten verwittigd, dan had Merel misschien nog een kans gemaakt. De man kreeg uiteindelijk vijf jaar gevangenisstraf, maar heeft daar maar een deel van gezeten. Beroep aantekenen kun je als nabestaande niet. Het draait er voor zo’n rechtbank naar de slachtoffers toe enkel om hoeveel schadevergoeding je gaat krijgen - alsof het ons daar om te doen was. Je bent wel je kind kwijt.”

Muyldermans stapte in 2018 in Zemst de lokale politiek in voor CD&V en voert in haar vrije tijd met haar man bijna dagelijks actie voor een humaner verkeersbeleid. “Wat er uiteindelijk moet komen is een elektronisch rijbewijs met een slot in de wagen”, zegt ze. “Zoals het alcoholslot. Heb je geen rijbewijs, dan kun je niet starten. Simpel.”

Volgens Vias Institute lopen er in Zweden al onderzoeken rond een digitaal rijbewijs dat zoiets zou toelaten. “Het lijkt ons een uitstekend idee”, zegt Godart. “Maar de ontwikkeling van zo’n innovatie kost natuurlijk wel tijd.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234