Zondag 05/12/2021

Weer een neus vol snot

null Beeld UNKNOWN
Beeld UNKNOWN

Het is niet altijd de allergrootste kunst die het meest weet te treffen. Ik heb de voorbije week in een museum rondgelopen, in meer dan één theater gezeten, een cinema bezocht en gedichten gelezen, maar wat het sterkst tot de verbeelding sprak waren twee filmpjes van om en bij de twee minuten. Frans Hofmeester, Nederlands filmmaker en fotograaf, filmde elke week zijn dochter Lotte en zijn zoon Vince in close-up, met hun babydeken als achtergrond. Een deel van die fragmenten monteerde hij aan mekaar, en zo zie je op 165 seconden een baby in een meisje van twaalf veranderen, en in het andere geval op 120 seconden in een jongen van negen.

Of het artistiek interessant is, daar valt over te discussiëren. Er had alvast wat mij betreft een pakkender, beter muziekje onder gekund. Maar het idee is wel bijzonder. Al die jaren van een leven voorbij zien flitsen, een minimens een iets grotere mens zien worden, zomaar, voor de lens, dat is nogal wat, vind ik. Terwijl je de gezichten ziet evolueren, verraden kleine details het echte leven. Snot gutst uit neuzen, tranen uit ooghoeken, melk uit mondjes. Tanden komen en gaan. Haar begint kort en schiet later alle kanten op. Neutraal en voorzichtig wordt hip en cool. Ogen verraden plezier en verwondering en teleurstelling en ernst. Net echt.

In al zijn radicaal minimalisme zie je toch meteen verschillen tussen de twee persoonlijkheden. Waar het meisje afwisselend aan praten, tateren en vertellen doet, zie je het jongetje voornamelijk zijn gezicht uitproberen. Met zotte smoelen en als attributen gebruikte handjes, ingezet voor komische doeleinden. Denken en doen gedemonstreerd.

En allebei zie je ze spreken. Dat houdt mij bezig. Wat zouden ze zeggen, die paar minuten per week? En hoe zal dat een inventaris van hun leven blijken, veel meer waarschijnlijk nog dan deze supergroeifoto? Zouden het blije, makkelijke kinderen zijn, of hele gevoelige die last hebben van de dagen? Zouden ze creatief zijn, zoals hun vader, of rationeel en wiskundig aangelegd, helemaal uit zichzelf? Zouden ze lief zijn voor mekaar, of vaker nog aan treiteren doen? Het is fijn dat je dat zelf moet gissen.

We hebben de neiging om ons te laten vertederen door kinderen, zeker door de mooie en de schattige. En het gros van de mensen doet ook nostalgisch over de eigen kindertijd. Ik vind dat je hier voelt dat het ook niet alleen maar was met ballonnen in feestelijke kleuren, taarten met kaarsjes, en uitbundig gezongen liedjes. En dan wordt het interessant, vind ik. Als kunstenaars kinderen uit die eerstegraadsassociatie halen. Als ze in uniformpjes rond een tafel worden gezet, maar lichamen van bodybuilders blijken te hebben, bijvoorbeeld, zoals in de foto's van Kurt Stallaert. Of als ze met licht dedain in de blik sigaretten roken, zoals in de beelden van Frieke Janssens. Als ze monsters worden die we geloven, zoals de jonge acteurs Jasper Newell en Ezra Miller in de film Let's Talk about Kevin. Als ze veel te slim en inventief zijn voor hun leeftijd, zoals de kleine jongen in het boek Extremely Loud and Incredibly Close van Jonathan Safran Foer. Als ze een tikje vals zingen in nummers van Spinvis. Als ze ontregelend deprimerende boodschappen de zaal in sturen in voorstellingen van regisseur Inne Goris. Misschien zegt het iets over mij dat het mij dan intrigeert.

Toegegeven, ik was zelf niet per se het vrolijkste kindje, vrees ik. Een grote mond, dat wel. Met iets te veel streken (onzekerheid camoufleren, dat kost nu eenmaal moeite). Ik herinner mij een scène bij mijn oma. Ik moet een jaar of negen zijn geweest, en zij stond in de soep te roeren toen ze zei: 'Geniet maar van deze jaren, want later zult ge merken dat dit de mooiste van uw leven waren.' Ik weet niet of ik toen echt al besefte hoe droevig dat per definitie klonk uit de mond van een vrouw van in de zestig, maar ik denk in alle oprechtheid van wel. En wat ik bovenal dacht, was: ik ga onthouden dat dat niet waar is, en zoiets later nooit beweren.

Als ik nu kinderen in mijn omgeving zie, begrijp ik heel erg goed waar die gedachte vandaan moet zijn gekomen. Zoveel dat er te huilen valt: weer gevallen, weer gepest, weer lelijke schoenen gekregen, weer een snoepje níet gekregen, weer een slechte toets (mààr een acht), weer naar bed moeten en niet moe zijn, weer niet begrijpen waaróm het niet mag, weer niet zelf mogen kiezen, weer moeten wérken in de klas, weer een vuil woord gezegd en straf moeten schrijven, weer niet mogen meespelen, weer de computer af moeten zetten, weer ruzie gehoord tussen mama en papa en niet helemaal kunnen volgen, weer bang zijn in het donker, weer voelen dat de liefde elders is, weer een neus vol snot.

Opgroeien is moeilijk, groot zijn eveneens. En soms is het ook belachelijk mooi en leuk en lachen. Dat allemaal associeert een mens bij opgeteld vierenhalve minuut op YouTube. Twee kleine mensen samengevat, om zelf van alles bij te denken. Kijkt u lekker helemaal zelf.

Griet Op de Beeck is freelancejournaliste bij deze krant.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234