Woensdag 05/08/2020

Wetenschap

Weer aanwijzingen dat BMR-vaccin beschermt tegen corona

Een archiefbeeld van het BMR-vaccin tegen bof, mazelen en rode hond. Beeld REUTERS

Opnieuw vinden wetenschappers voorzichtige aanwijzingen dat het vaccin tegen bof, mazelen en rode hond de ernst van Covid-19 kan tegengaan. Dat zou verklaren waarom jongere mensen zo weinig last hebben van het coronavirus, stellen onderzoekers verbonden aan de Amerikaanse ngo World Organization: zij hebben de prik gehad en ouderen vanaf ongeveer 50 niet.

De onderzoekers wijzen onder meer op de raadselachtige waarneming dat er na de corona-uitbraak op het vliegdekschip de USS Roosevelt momenteel maar één bemanningslid in het ziekenhuis ligt, terwijl er 955 positief testten. Uitgaand van de gemiddelden zouden dat er eerder tientallen moeten zijn, becijfert internist Larry Tilley. Zelfs als je rekening houdt met de gemiddeld jongere leeftijd aan boord.

“Dit is niet zomaar een kleine afwijking, dit zit mijlenver naast de norm”, zegt de arts in een persmededeling. De reden zou zijn dat er aan boord van vliegdekschepen een strikt vaccinatiebeleid geldt, aldus de onderzoekers.

Boven de vijftig

Uit gegevens uit diverse landen blijkt bovendien dat de kans op ziekenhuisopname en sterfte sterk stijgt boven de vijftig. Dat is ongeveer de leeftijdsgrens waaronder men als kind de BMR-prik heeft gehad, aldus de World Organization. In België is het eerste vaccin tegen mazelen op de markt sinds 1975. Sinds 1985 worden kinderen gevaccineerd met het combinatievaccin tegen mazelen, bof en rubella op de leeftijd van 15 maanden.

Beeld World Organization Atlanta

Immunologen van de Universiteit van Cambridge wezen twee weken geleden ook al op dat opvallende patroon. De reden zou zijn dat de drie virussen subtiele moleculaire overeenkomsten hebben met het nieuwe coronavirus. Daardoor zou ‘kruisbescherming’ optreden: het vaccin zou ook de gevolgen van Covid dempen.

“Intrigerend”, vindt Cécile van Els, immunoloog bij het Nederlandse RIVM en hoogleraar vaccinologie bij de Universiteit Utrecht. Maar er is nog geen reden om te stellen dat ouderen gebaat zijn bij een BMR-vaccinatie, waarschuwt ze. Zo zijn de moleculaire overeenkomsten tussen het covidvirus en de BMR-virussen erg klein.

“Echte kruisreactiviteit van de antistoffen heeft men in elk geval niet bewezen”, vindt ze. “En ouderen zijn inderdaad wel van voor de BMR-vaccinatie, maar ze hebben ook allerlei andere problemen met de veroudering van hun immuunsysteem.”

Bof en mazelen gehad

Of ouderen die de virusziektes nog hebben doorgemaakt ook meer bescherming tegen corona hebben, is onduidelijk. Denkbaar is dat het vaccin een vorm van bescherming biedt die de ziekte niet geeft, zegt Van Els. “Het immuunsysteem kan bij een doorgemaakte infectie net even anders reageren dan na vaccinatie.”

Het is niet voor het eerst dat onderzoekers wijzen op een mogelijke beschermende werking van een bestaan vaccin. In artsenblad The Lancet zetten wetenschappers onder leiding van de Nijmeegse hoogleraar Mihai Netea zaterdag nogmaals de aanwijzingen op een rij dat het ‘BCG-vaccin’ tegen tuberculose zou beschermen tegen de ergste gevolgen van Covid-19.

Zo blijkt het vaccin ook deels te beschermen tegen de gevolgen van gele koorts en lijken landen waar veel wordt geënt tegen tuberculose minder zwaar getroffen door corona. Dat kan komen doordat het vaccin het aangeboren immuunsysteem, de frontlinie van de afweer, een oppepper geeft. Een aantal ziekenhuizen in Nederland en Australië onderzoekt momenteel of Netea’s idee kan kloppen. 

Vaccin is schaars

Op de achtergrond speelt nog een reden voor de brief in The Lancet. Toen Netea eerder zei dat hij het BCG-vaccin misschien beschermt tegen corona, ontstond er in Nederland prompt een run op dat vaccin. Het is ‘zeer belangrijk’ om dat te voorkomen, schrijft Netea nu, samen met niemand minder dan WHO-topman Tedros Adhanamon Ghebreyesus. Het vaccin is immers schaars, en hard nodig voor de bestrijding van tuberculose.

“Iedereen, zowel aan de academische kant als bij de WHO, heeft hetzelfde mening, namelijk dat we gewoon op de data moeten wachten voordat we conclusies kunnen trekken”, benadrukt Netea desgevraagd per e-mail. “Op dit moment is er alleen nog maar een hypothese.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234