Donderdag 08/12/2022

Weense kliniek bezint zich over nazi-verleden

Am Steinhof bewaart nog altijd hersenen van honderden door de nazi's vermoorde kinderen

WENEN.

REUTERS

Een Oostenrijks psychiatrisch ziekenhuis waar tijdens de Tweede Wereldoorlog honderden kinderen werden vermoord voor medisch onderzoek, heeft vrijdag voor het eerst dit zwarte hoofdstuk uit zijn geschiedenis aangesneden. De medische wreedheden onder het nazi-bewind waren deze week het onderwerp van een internationaal symposium van wetenschappers en historici, dat symbolisch plaatsvond in de staatsinstelling Am Steinhof.

"Hier zijn kinderen vermoord door de beste wetenschappers in de wereld", zei professor William Seidelman van de universiteit van Toronto. "Dezelfde academische en researchinstellingen die de wereld de moderne geneeskunde hebben geschonken, hebben ook meegewerkt aan het grootste uitroeiingsproject uit de menselijke geschiedenis."

Het was voor het eerst dat een psychiatrische kliniek die rechtsreeks betrokken was bij het euthanasieproject van de nazi's, gastheer speelt voor een conferentie over de kwestie. Am Steinhof maakte in 1996 bekend dat het nog steeds in het bezit is van een verzameling zorgvuldig op formol bewaarde hersenen, afkomstig van zo'n vierhonderd, veelal gehandicapte kinderen en tieners die door de nazi-dokters werden vermoord. Het ziekenhuis was een van de zogenaamde 'neurologische centra voor kinderen en jongeren' uit Hitlers Derde Rijk. Kinderen die gecatalogeerd werden als "ongeschikt voor het leven" kwamen hier om door verwaarlozing, systematische uithongering of door dodelijke injecties.

Alois Kaufmann, een 64-jarige overlevende van Am Steinhof, werd geïnterneerd op 9-jarige leeftijd. Zijn 'gebrek' was dat hij een moeilijke leerling was, een diagnose die ervoor zorgde dat hij drie traumatische jaren in de kliniek werd opgesloten. "Nadat de dokters ons onderzocht hadden, stelden we keer op keer vast dat er jongens verdwenen", zei Kaufmann tijdens de conferentie. "Wij, kinderen, stelden geen vragen."

Na de oorlog werden de overblijfselen van de slachtoffers niet begraven, noch werden hun familieleden op de hoogte gebracht van de werkelijke oorzaak van hun overlijden. "De families werden in het geloof gelaten dat de kinderen een natuurlijke dood waren gestorven", zegt Antje Kosemund, zuster van Irma, een Duits meisje dat op 4-jarige leeftijd in Am Steinhof stierf.

In werkelijkheid werden de anotomische specimens bijgehouden en verder gebruikt als studieonderwerpen. De Weense adjunct-burgemeester Rieder noemde het voortzetten van het onderzoek na 1945 "schandelijk". "Het is shockerend dat vele Oostenrijkse wetenschappers hun latere carrières danken aan de lijken van deze kinderen", zei hij in een toespraak tot de conferentie. Vele dokters die aan het euthanasieprogramma meewerkten, maakten na de oorlog carrière in de geneeskunde en werden nooit gestraft voor hun misdaden.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234