Dinsdag 24/05/2022

NieuwsBuitenland

Weduwe van Chileense dictator Pinochet (99) sterft daags voor verkiezingen tussen links en extreemrechts

Op het plein in hoofdstad Santiago gingen Chilenen de straat op om het overlijden van de omstreden Lucia Hiriart te vieren. Beeld AFP
Op het plein in hoofdstad Santiago gingen Chilenen de straat op om het overlijden van de omstreden Lucia Hiriart te vieren.Beeld AFP

Lucía Hiriart, de weduwe van de Chileense dictator Augusto Pinochet, is donderdag op 99-jarige leeftijd overleden. ‘Haar leven lang diende ze het Chileense volk’, schreef haar kleindochter Karina Pinochet op Twitter. Hiriart trouwde in 1943 met de militair die in 1973 via een bloedige coup de macht overnam. De dictator heerste tot 1990 en overleed vijftien jaar geleden.

Joost de Vries

Het had weinig gescheeld of de weduwe van de dictator had haar stem kunnen uitbrengen op een van Pinochet's grootste fans. Komende zondag kiezen de Chilenen in de tweede, beslissende verkiezingsronde een nieuwe president. De linkse Gabriel Boric neemt het op tegen de ultrarechtse José Antonio Kast, een man die graag thee zou hebben gedronken met Pinochet en heeft gezegd dat de generaal op hem zou stemmen als hij nog zou hebben geleefd.

Zijn opponent Boric daarentegen is een exponent van een jong en progressief Chili, een generatie die wil afrekenen met de erfenis van de dictator, die nog steeds voelbaar is in het Zuid-Amerikaanse land. Pinochet dwong Chili in een neoliberaal economisch model dat het land zowel welvaart als grote ongelijkheid bracht. De linkse kandidaat belooft een eerlijker Chili.

Verdeeld

Hiriart zal het niet meer meemaken, niet de mogelijke terugkeer van de geest van haar man, noch de mogelijkheid dat het spook na dertig jaar definitief vervaagt. Zo verdeeld als de Chilenen zijn in hun keuze van komende zondag, zo verdeeld zijn de meningen over de vrouw van de dictator. Aanhangers van Pinochet, van wie er ook drie decennia na diens dictatuur nog velen zijn, beschouwden haar als iemand die haar leven gaf aan Chili. ‘De geschiedenis zal de grootsheid van haar werk kunnen waarderen’, schreef haar kleindochter. Als presidentsvrouw richtte ze meerdere stichtingen en goede doelen op. Later werd ze beschuldigd van het achterover drukken van donaties om haar man financieel te steunen tijdens zijn huisarrest in Engeland in de jaren negentig.

Veel andere Chilenen vroegen zich verbolgen af waarom de vrouw van de generaal die zeventien jaar met harde hand regeerde, naar schatting drieduizend mensen de dood in joeg en vele anderen liet martelen, haar oude dag in vrijheid doorbracht. Op het plein in hoofdstad Santiago, dat de afgelopen drie jaar toneel was van grote demonstraties tegen Chili's neoliberale systeem, kwamen donderdag mensen samen om haar overlijden te vieren. ‘Hiriart sterft ongestraft ondanks de diepe pijn en verdeeldheid die ze teweegbracht in ons land’, zo reageerde de linkse presidentskandidaat Boric in een tweet. ‘Mijn respect voor de slachtoffers van de dictatuur waar zij onderdeel van was.’ Zijn tegenstander Kast liet zich donderdag niet uit over het nieuws.

María Lucía Hiriart Rodríguez in 2007. Beeld AFP
María Lucía Hiriart Rodríguez in 2007.Beeld AFP

Grote invloed

María Lucía Hiriart Rodríguez werd in 1922 geboren in de noordelijke havenstad Antofagasta. Ze was dochter van rijke ouders met Baskische en Franse wortels. Haar vader was advocaat en minister. Op haar tiende verhuisde het gezin naar Santiago, waar ze in 1941 de zeven jaar oudere luitenant Augusto Pinochet Ugarte leerde kennen. De rest van zijn leven week ze niet van zijn zijde. Ze zou van grote invloed zijn geweest op zijn politieke beslissingen. Pinochet schreef in zijn memoires hoe zij hem ervan overtuigde niet langer te twijfelen en de macht te grijpen. ‘Op een avond nam mijn vrouw mij mee naar de slaapkamer waar mijn kleinkinderen lagen te slapen en zei: ‘Zij zullen slaven worden, omdat jij niet in staat bent een keuze te maken’.’

In de nadagen van haar leven werd Hiriart meermaals aangeklaagd, onder andere voor belastingfraude en misbruik van publiek geld. Ze stierf zonder veroordeling, volgens haar kleindochter ‘omringd door familieleden en geliefden’.

María Lucía Hiriart Rodríguez samen met haar echtgenoot, voormalig dictator Augusto Pinochet, hier in 1998. Beeld AFP
María Lucía Hiriart Rodríguez samen met haar echtgenoot, voormalig dictator Augusto Pinochet, hier in 1998.Beeld AFP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234