Dinsdag 22/06/2021

Wederopbouw ontketent race naar contracten

Nu president Bush het Congres acht miljard dollar gevraagd heeft voor het herstellen van oorlogsschade in Irak en de buurlanden, haasten bedrijfsleiders zich om contracten in de wacht te slepen. Halliburton, de dienstenleverancier voor de oliesector waarvan vice-president Dick Cheney tot 2000 directievoorzitter was, is alvast een van de winnaars.

Londen / New York

Agentschappen / Eigen berichtgeving

Halliburton heeft begin deze week een contract van het US Army Corps of Engineers ondertekend om brandende oliebronnen te blussen en om ze te herstellen. Geen van beide partijen maakte bekend om hoeveel geld het gaat bij de contracten.

Uit het toekennen van de eerste contracten blijkt alvast dat de Verenigde Staten nu al aan de VN voorbijgaan. Andrew Natsios, de directeur van het VS-agentschap voor Internationale Ontwikkeling, zei deze week dat de eerste offertes voor de wederopbouw uitsluitend naar Amerikaanse bedrijven zijn gegaan, zoals Parsons en Halliburton.

Het agentschap voor Internationale Ontwikkeling wordt een van de voornaamste opdrachtgevers voor de wederopbouw. Van de acht miljard dollar die Bush bestemd heeft voor die wederopbouw, zou 2,4 miljard dollar naar het agentschap gaan. Andere belangrijke opdrachtgevers zijn het Pentagon en het US Army Corps of Engineers, het legeronderdeel dat Halliburton begin deze week aan een contract hielp.

Het herstellen van de oorlogsschade in Irak en de buurlanden wordt een van de grootste wederopbouwprojecten uit de recente geschiedenis. Niemand kan voorlopig echter een goede raming van de werken geven. De Amerikaanse academie voor Kunsten en Wetenschappen situeert het bedrag dat nodig is tussen de 30 en 105 miljard dollar, gespreid over tien jaar. Daarmee doorstaat de wederopbouw van Irak de vergelijking met het Marshall-plan, waarmee de VS Europa overeind hielpen na WO II. Dat kostte toen 13,3 miljard dollar, gespreid over vier jaar. Herberekend naar vandaag kwam dat overeen met 138 miljard dollar, aldus de financiële informatieleverancier Bloomberg.

Het allereerste contract voor de wederopbouw van Irak werd eigenaardig genoeg al op 13 maart ondertekend, een week voor het begin van de oorlog. Toen vroeg het agentschap voor Internationale Ontwikkeling de International Resources Group, een consultancybedrijf uit Washington, om bijstand voor de planning van de wederopbouw. Dat contract had een waarde van 7,1 miljoen dollar.

Een tweede contract dat het agentschap toegewezen heeft, ging naar Stevedoring Services of America. Die maritieme groep mag voor 4,8 miljoen dollar de haven van Umm Qasr gaan beheren.

Over de toewijzing van bouwopdrachten zou het agentschap deze week beslissen. Die opdrachten hebben samen een waarde van 600 miljoen dollar, verspreid over een periode van 21 maanden. Bij de kandidaten duiken ook weer 'huishoudnamen' uit de Amerikaanse olie- en wederopbouwsector op, zoals Bechtel en Halliburton. Ook voor andere taken, zoals het beheer van luchthavens, telecom, logistiek en gezondheidszorg, willen de Amerikanen snel een beslissing nemen. Ook daarbij staan Amerikaanse bedrijven eerste in de rij. Niet-Amerikaanse bedrijven mogen alleen als onderaannemers optreden.

Op de Amerikaanse werkwijze is ook al kritiek gekomen. Zo vraagt de democratische politicus Henry Waxman in een brief aan het Amerikaanse leger "waarom de overheid een contract heeft gesloten van mogelijk tientallen miljoenen dollar met een filiaal van Halliburton zonder een aanbesteding en zelfs zonder zich te wenden tot het Congres". "Het contract heeft geen enkele beperking in tijd en geen enkele beperking qua kostprijs en het lijkt zelfs zo gestructureerd om de ondertekenaar van het contract aan te zetten om de kosten ervan op te drijven", voegt Waxman er nog aan toe. Het contract voorziet namelijk in de terugbetaling van de kosten plus een percentage daarvan erbovenop.

Directeur Natsios verdedigt de aanpak van het Amerikaanse agentschap voor Internationale Ontwikkeling. "Dit is geen ongewone manier om zaken te doen, behalve dan dat we het proces versneld hebben. Dit is een systeem dat eerlijk is en dat werkt." (JS)

Amerikaanse bedrijven staan eerste in de rij

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234