Dinsdag 22/06/2021

Turkije

"We zien de lichten van het eiland", sms'te het gezin nog voor het verdronk

Een van de aangespoelde lichamen van het gezin Maden. Beeld RV
Een van de aangespoelde lichamen van het gezin Maden.Beeld RV

Deze week spoelden voor de kust van Lesbos de lichamen aan van twee kinderen en hun vader. De moeder en een dochter zijn nog vermist. De familie Maden was op de vlucht voor het Turkse regime, nadat ze een jaar lang ondergedoken geleefd hadden.

"We zien de lichten van het eiland." Uit het laatste bericht aan de achtergebleven familieleden in Turkije leek het dat het gezin Maden het Griekse eiland Lesbos bijna had bereikt. Maar sindsdien was er geen teken van leven meer. Enkele dagen geleden spoelden dan de lichamen aan van twee kinderen, een jongen van 7 en een meisje van 13 jaar oud.

Ook een man spoelde aan. In zijn zak vonden reddingswerkers de identiteitspapieren van Huseyin Maden, een 40-jarige fysicaleerkracht. Zijn echtgenote Nur Maden (36) is een kleuterleidster en is nog steeds vermist, net als de jongste dochter Bahar Maden (10). Vermoedelijk zijn ook zij verdronken.

Na de mislukte coup in Turkije op 15 juli 2016 verschenen de namen van de twee ouders in een nooddecreet. Sindsdien zijn ze openlijk ervan verdacht aanhangers te zijn van Fethullah Gülen, die in ballingschap is in de Verenigde Staten en door het Erdogan-regime beschouwd wordt als het brein achter de staatsgreep.

Als gevolg van dat nooddecreet verloren beide leerkrachten hun job en besloten ze onder te duiken. Sinds de coup zijn tienduizenden ambtenaren, leerkrachten en journalisten gevangengenomen of hun job kwijtgeraakt.

Paria in eigen land

"Ik begrijp dat gezin volledig", zegt Mevlüt Akgüngör van Fedactio, een koepel van socioculturele verenigingen in België die gelieerd is met de Gülen-beweging. "Iedereen die aan Gülen gelinkt is, is sinds de staatsgreep plots een paria in eigen land. Voor die mensen is Turkije een uitzichtloze hel, zonder jobmogelijkheden en met het risico om elke dag opgepakt te worden."

Na een jaar zonder inkomsten en zonder school voor hun kinderen probeerde het gezin Maden te vluchten. Enkele familieleden waren daarvan op de hoogte. Volgens een Turkse journaliste in Griekenland, die in contact staat met de familie, kon het gezin niet meer op een wettelijke manier het land uit.

Nur Maden, met haar drie kinderen Feridun (7), Bahar (10) en Nadire (13) op een toeristische uitstap. Beeld rv
Nur Maden, met haar drie kinderen Feridun (7), Bahar (10) en Nadire (13) op een toeristische uitstap.Beeld rv

"Wie op een zwarte lijst staat, geraakt het land legaal niet meer uit, want de douane neemt de paspoorten dan in beslag", zegt Tuba Güven. Güven werkte vroeger voor staatszender TRT, maar vluchtte na de coup naar Griekenland, samen met haar echtgenoot Cevheri Güven. Cevheri was ook journalist, voor het magazine Nokta, en werd bij verstek veroordeeld tot 22 jaar gevangenis voor het 'aanzetten tot een gewapende opstand tegen de Turkse regering'. Het journalistenkoppel vluchtte via een mensensmokkelaar naar Griekenland.

"De familie Maden had blijkbaar het geld niet voor mensensmokkelaars", zegt Tuba Güven. "Die vragen 5.000 euro per persoon. In de plaats daarvan heeft de vader een bootje gekocht en op 1 november zijn ze zo vertrokken."

De Turkse journaliste Tuba Güven is gevlucht naar Griekenland. Beeld RV
De Turkse journaliste Tuba Güven is gevlucht naar Griekenland.Beeld RV

De vader zou zich in de weken voor het vertrek hebben voorbereid met enkele vaarlessen. Toch moet het bootje, niet lang na die laatste sms, gezonken zijn.

"Boontje komt om zijn loontje"

Het is de eerste keer dat een gezin verdrinkt op de vlucht voor het Turkse regime. Hun dood lokt hevige reacties uit van mensenrechtenactivisten. Volgens hen is de familie het slachtoffer van een heksenjacht van het steeds autoritairdere regime van president Erdogan. De regering zegt dat haar veiligheidsmaatregelen nodig zijn om het land te beschermen.

Het debat in Turkije is sinds de mislukte staatsgreep sterk gepolariseerd en dat is ook merkbaar in de Turkse gemeenschap in België. Vlak na de staatsgreep kwam het tot rellen in Beringen. Mevlüt Akgüngör had op zijn Facebook-profiel een artikel gedeeld over de tragische dood van het gezin en kreeg daar enkele harde reacties op. Zo schreef iemand: "Boontje komt om zijn loontje".

"Hoe laaghartig kun je zijn", zegt Akgüngör. "Het gaat hier om de dood van burgers en onschuldige kinderen. Helaas denken veel mensen er zo over. Ze wensen Gülenisten het slechtste toe."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234