Zaterdag 23/10/2021

'We zagen de hele dag houten balken door'

In het assisenproces van Andras en Agnes Pandy kwamen gisteren de eerste getuigen aan het woord. Met enkele dagboekfragmenten wisten zes leden van de voormalige gerechtelijke politie de verdediging van Andras Pandy nog meer in het nauw te brengen. Het viel overigens op hoe de speurders doorzeurden over de capriolen van Pandy tijdens het gerechtelijk onderzoek. 'Hij bepaalde wanneer de verhoren plaatsvonden, wat erin behandeld werd en hoe lang ze duurden.' Getreuzel waarmee de speurders, zo leek het, enkele hiaten in het dossier probeerden te vermijden.

Brussel

Van onze verslaggeefster

Sue Somers

Na de onemanshow die de Hongaarse ex-dominee woensdag ten beste had gegeven (DM 21/2) was het spektakelgehalte in het proces-Pandy een stuk minder groot. Dat veranderde met het aantreden van de eerste getuigen. De zes leden van de voormalige gerechtelijke politie hadden een video meegebracht van een verhoor van Andras Pandy, om aan de jury te verduidelijken hoe moeilijk de man het hen had gemaakt in de loop van het gerechtelijk onderzoek. Echt overtuigend waren de beeldfragmenten niet, grappig wel.

Zo toonde gerechtelijk commissaris Karel Vastesaeger hoe Andras Pandy van de blijde intrede in de verhoorkamer altijd een vast ritueel maakte. Pandy komt binnen, doet zijn jas uit en haalt met veel omhaal een grote, witte zakdoek tevoorschijn. Die vouwt hij plechtig open en drapeert hem over het zitvlak van zijn stoel. Daarna haalt hij een tweede zakdoek uit zijn broekzak en legt die op de eerste zakdoek. Dan pas gaat hij zitten. Uit beleefdheid vraagt de speurder hoe het met hem gaat, waarop Pandy een half uur uitweidt over zijn maagproblemen. En dan die druk op zijn borst!

"Andras Pandy heeft alle verhoren en daarmee zelfs het hele onderzoek gedirigeerd", zei Vastesaeger. "Hij bepaalde wanneer de verhoren plaatsvonden, wat erin behandeld werd en hoe lang ze duurden. Ter informatie van de jury: dat is niet de normale gang van zaken."

Ook onderzoeksrechter Bruno Bulthé, die het gerechtelijk onderzoek geleid heeft en gisteren ook als getuige aan bod kwam, wist van meet af aan dat hij van Pandy geen medewerking zou krijgen. "Hij had altijd gelijk gehad. Als leraar, als vader, als dominee en als echtgenoot. Ik was allesbehalve verrast toen hij bij zijn aanhouding op verdenking van moord zei dat er geen bewijs tegen hem was, en dat hij onschuldig was. 'Geen lijk, geen misdrijf', zei hij. Maar ik beschikte wel over ernstige aanwijzingen."

Zo zijn er tijdens de huiszoekingen in de drie panden van Pandy dagboeken gevonden. De fragmenten die voorafgaan aan de moordpoging op stiefdochter Timea in 1985 blijken erg verhelderend. Pandy schrijft op 15 juni 1985, acht dagen voor de moordpoging, dat Timea meegedeeld heeft dat ze met haar zoon Marc, een kind voortvloeiend uit de incestueuze handelingen van Andras Pandy, naar Vilvoorde zou verhuizen. Uit zijn aantekeningen blijkt dat Pandy tijdens de dagen die daarop volgen, Timea probeert om te praten.

- 17 juni: "Ik praat met Timy en vraag dat ze over de verhuizing nadenkt."

- 20 juni: "Met Agnes naar C1 (clubhuis 1, de omschrijving die Pandy gebruikt voor zijn huis aan de Nijverheidskaai, SS). We ruimen op en maken de plannen."

- 21 juni: "Ik spreek met Timy, maar ze valt niet om te praten."

Volgens de verklaringen die Agnes tegenover de politie heeft afgelegd en die ze tijdens haar verhoor de afgelopen dagen herhaalde, zou haar vader haar twee dagen later opgedragen hebben Timea met een ijzeren staaf op het hoofd te slaan en dat als een ongeval te camoufleren. De moordpoging mislukte echter en Timea zou later naar Vilvoorde en dan via Canada naar Hongarije vluchten, weg van haar tirannieke vader. De moordpogingen die Andras en Agnes daarna op vijf andere gezinsleden ondernamen, lukten wel. Agnes zegt dat ze samen met haar vader de lijken versneed en oploste in Cleanest.

Pandy's dagboeken zijn ook meer dan een handleiding voor de speurders die de verdwijning van zijn tweede vrouw Edit Fintor en haar dochter Andrea bestuderen. Wanneer de speurders weten welke voorbereidingen Andras en Agnes treffen voor elke 'verdwijning' van een gezinslid, lezen de fragmenten helemaal anders.

- 28 juli 1989: "We zagen de hele dag houten balken door." (Voor elke moord strooide Agnes houtzaagsel in de kelder waar de lijken versneden zouden worden, om het bloed op te vangen.)

- 30 juli: "De zaag waarmee we het hout bewerken, is bot geworden."

- 31 juli: "Edit en Andrea zijn er niet meer. In de bus lag een brief waarin ze melden dat ze met vakantie zijn in Duitsland." (Met brieven die hij Agnes liet schrijven probeerde Pandy zijn gezinsleden er altijd van te overtuigen dat de verdwenen personen nog in leven waren.)

- 3 en 16 augustus: "Daguitstap."

"Daguitstapjes die niet zonder belang zijn", stipte getuige Karel Vastesaeger gisteren aan. "Later zou blijken dat Edit en Andrea zogezegd vanuit Duitsland postkaarten en telegrammen stuurden, afgestempeld op 3 en 16 augustus." Vastesaeger keek naar de jury. "Wel heel toevallig allemaal, niet?"

Met het eindeloos uitspitten van dergelijke feiten probeerden de zes speurders de aandacht af te leiden van hun activiteiten na 1992, toen Agnes Pandy naar de politie gestapt was om te getuigen over het seksueel misbruik in haar familie. De GP heeft Andras Pandy daarover ondervraagd maar seponeerde de klacht wegens gebrek aan bewijzen. Pandy had op dat tijdstip nog twee minderjarige kinderen onder zijn hoede. Wellicht zal de verdediging de speurders daarover vandaag het vuur aan de schenen leggen.

'Pandy bepaalde wanneer de verhoren plaatsvonden, wat erin behandeld werd en hoe lang ze duurden'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234