Maandag 01/03/2021

Wetenschap

We wisten het al heel vroeg: mensen gedijen slecht bij inteelt

Bij de neanderthaler was inteelt de regel. Stierf hij daarom uit? Beeld BELGAIMAGE
Bij de neanderthaler was inteelt de regel. Stierf hij daarom uit?Beeld BELGAIMAGE

De mens wist 34.000 jaar geleden blijkbaar al dat inteelt niet gezond was. Hij ging bewust op zoek naar huwelijkspartners in andere groepen. De neanderthaler deed dat niet. Stierf hij daarom uit?

De conclusie klinkt eenvoudig, maar is eigenlijk verbazingwekkend, want hoe achterhaal je de huwelijkspatronen van 340 eeuwen geleden? Een omvangrijke ploeg Europese wetenschappers lukte dat, onder leiding van de Deense geneticus Eske Willerslev, die hoogleraar is in Kopenhagen en in Cambridge.

De onderzoekers maakten gebruik van de menselijke resten die zijn gevonden in Sungir, tweehonderd kilometer ten oosten van Moskou. Sungir is een vermaarde vindplaats van resten uit de jonge jaren van de moderne mens. Op de plek zijn onder meer ook lichamen aangetroffen van mensen die tegelijk of kort na elkaar werden begraven.

Uit die resten hebben de onderzoekers genetisch materiaal, DNA, gehaald, leggen ze in het vakblad Science uit. Analyse van dat DNA wees uit dat die mensen wel samenleefden maar geen verwanten waren, zelfs niet in de tweede graad. Ook de twee kinderen niet die in Sungir samen in één graf zijn aangetroffen.

Dat verbaasde de onderzoekers, want de mens moet destijds in kleine groepen hebben geleefd. Hij is blijkbaar toch in staat geweest zich met anderen dan bloedverwanten voort te planten. Er moet contact zijn geweest tussen verschillende groepen mensen.

Dat zie je ook bij jagers-verzamelaars vandaag, zoals de aboriginals in Australië. Die leven in groepen van enkele tientallen, maar hebben contact met honderdtallen. In het dunbevolkte 'Rusland' van 34.000 jaar geleden kan dat niet eenvoudig zijn geweest. De mens moet flink hebben genetwerkt, wetende dat paren met alleen verwanten het nageslacht kan verzwakken.

In de schaarse resten van neanderthalers die ooit zijn gevonden, zie je dat patroon niet. Inteelt is daar de regel. Dat brengt de wetenschappers tot de speculatie dat Homo sapiens, onze voorouder, door inteelt te vermijden in het voordeel is gekomen ten opzichte van de neanderthaler, de dode tak van de familie. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234