Donderdag 28/05/2020

'We willen operauit het pluchetillen'

Voorsilly walkshebben ze nu even geen tijd, daarvoor is het op The Ministry of Operatic Affairs te druk. Het reizende operagezelschap van dirigent Bart Van Reyn en regisseur Korneel Hamers maakt met minimale middelen grootse opera.

Middagbreak. Beide ministers schrokken hun boterhammen op tijdens het interview en schieten zich daarna in hun kilt - jawel - voor de fotoshoot. Er is nog veel werk aan de winkel. Toch staat hunDon Giovannier goed voor, op enkele dagen van de première - de première van een debuterend operagezelschap, nota bene.

Een operagezelschap stichten, wie waagt zich daar nog aan, in tijden van cultuurbezuiniging?

Hamers:"Misschien is The Ministry of Operatic Affairs wel een antwoord op dat crisisverhaal. We hebben geen kapitaal, maar ons credo luidt 'niet zeuren, gewoon doen'. Vanuit die drive is Bart twaalf jaar geleden met Octopus begonnen en hebben mijn vrienden en ik SKaGeN(het theatercollectief waarbij Hamers speelt, EC)gesticht.Don Giovanniwordt een volwaardige opera gemaakt met extreem weinig geld, zonder dat dat eraan te zien is.'

Van Reyn:"Ik heb twaalf jaar rondgelopen in operahuizen, ik weet wat nodig is. We nemen met een beperkt groepje mensen alle facetten van het operabedrijf voor onze rekening, van decor en belichting over dramaturgie tot boventiteling. Dat is dag en nacht werken, ja, maar het kan efficiënter werken dan een logge structuur met allemaal afzonderlijke departementen."

Jullie benadrukken datDon Giovannigeen concertante is - maar het decor 'past wel in een Kangoo'. Hoe spelen jullie dat klaar?

Hamers:"Het hedendaagse theater is net daarin afgetraind: het zoeken naar minimalistische tekens met een maximaal effect. Met een zwart lint van anderhalve meter kan ik vier scènes verder. Bovendien is onze vormgeversploeg erg creatief. Je hoeft bijvoorbeeld helemaal niet breed te gaan om indruk te maken, hoogte is veel belangrijker, dus werken we met smalle hoge objecten. We bezorgen het publiek geen indigestie aan grootse effecten, maar het krijgt wél waar voor zijn geld: een volwaardige Mozartopera in volledige bezetting. Opgebouwd in drie uur tijd, terwijl elke ander operahuis twee dagen nodig heeft."

Geldt dieless is more-gedachte ook voor de partituur, Bart? Wordt daarin geknipt, zoals het hedendaags theater dat vaak met repertoireteksten doet?

Van Reyn:"Neen, de partituur is heilig - we hebben hier en daar gekort in de recitatieven, daar waar er te veel 'geleuterd' werd, maar dat is niet abnormaal. Van de muziek zelf, die briljant is, blijven we af. Belangrijk is vooral dat we het orkest uit de orkestbak hebben gesleurd en het zichtbaar op scène hebben gezet, zodat de muziek meteen het publiek bereikt, zonder eerst langs het plafond te gaan. Le Concert d'Anvers gebruikt bovendien authentieke instrumenten, wat de klank lekker rauw maakt. Ik probeer steeds een dynamiek te creëren volgens de persoonlijkheid van de componist, en ik geloof dat Mozart een behoorlijk energiek kereltje was - in elke aria voel je zijn drive. We hebben creatieve zangers gevonden die daarin mee willen gaan, en niet in hun stoel zitten wachten tot ze aan de beurt zijn. Dat kan ook niet, want solisten en koor worden ingezet om mee de decorelementen te verslepen."

Jullie zijn een reizend operagezelschap, dat culturele centra en schouwburgen bezoekt. Zit er een spreidingsmissie achter dat reizen?

Van Reyn:"Er bestaat zeker een lacune in het operalandschap wat betreft de culturele centra en concertzalen - een lacune die op dit moment wordt opgevuld door schimmige gezelschappen uit Tatarstan. Met alle respect, maar ik denk dat wij beter kunnen. De spreidingsgedachte speelt dus mee, we willen opera uit het pluche tillen. Maar ook inhoudelijk zorgt een nomadisch gezelschap voor een ander soort energie: je productie mag vooral niet log zijn. Een reizende voorstelling moet licht zijn, open, flexibel."

Hamers:"Die openheid geldt ook voor de communicatie met het publiek. Ik denk dat we een erg transparante analyse hebben gemaakt van het prachtige kluwen datDon Giovanniis. De vierde wand is verdwenen, zangers, orkest en techniek zitten samen op scène, er zijn geen coulissen. Ik vraag expliciet van de zangers dat ze niet over de koppen heen zingen, maar het publiek in de ogen kijken. Daar draait opera volgens mij ook om - het is persoonlijk."

In theater zijn die codes intussen de normaalste zaak van de wereld.

Hamers:"Dat klopt, maar we hebben veel in Berlijn vertoefd - hét mekka van de opera - en we merkten daar dat zelfs de esthetiek van de moderne opera toch nog vaak boogt op illusie."

Van Reyn:"Toen we op de Cultuurmarkt in Antwerpen stonden, werd ons door bezorgde operafans gevraagd 'of het toch niet met naakt was en zo'. Die mensen kan ik geruststellen: we maken een hedendaagseDon Giovanni, maar we zijn Fabre niet."

Hamers: "Ik denk dat wij gewoon smaak hebben."(lacht)

Don Giovanni, op zondag 6 oktober om 19u in deSingel, Antwerpen, op 9 oktober om 20u in het PSK, Brussel, daarna op tournee. Info: www. ministryofoperaticaffairs.be.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234