Vrijdag 23/07/2021

Expo

"We willen mensen niet voor de gek houden, maar creëren wel een bepaalde sfeer: zou dit echt kunnen zijn?"

Claiming territory van Linah Dalifa. De kunstenares gebruikt de symboliek van de vlag om ideeën van niet-westerse denkers te propageren. Beeld rv
Claiming territory van Linah Dalifa. De kunstenares gebruikt de symboliek van de vlag om ideeën van niet-westerse denkers te propageren.Beeld rv

Twee Poolse gonzo curators hebben in de Antwerpse Kunsthal Extra City een expo over diversiteit, invasie en bedreigingen overgenomen. "Je moet het serieus nemen, je mag het niet als grap brengen."

Een houten Lamborghini met daarop zonnepanelen, een trampoline met basketbalnet, blikjes Red Bull ontdaan van alle kleur: Pieterjan Ginckels, een zelfverklaarde 'archeoloog van de westerse cultuur' zet in Kunsthal Extra City al sinds maart de symbolen van de westerse middenklasse te kijk. Maar wie nu nog eens gaat kijken, krijgt iets helemaal anders te zien.

De originele expositie, Eating Each Other, gaat over de diverse samenleving en hoe dat kan werken. "In Antwerpen kantelt dit jaar officieel de verhouding tussen de minderheden en de meerderheid, de etnische Vlaming. Antwerpen is geen homogene stad hier, dus wat betekent samenwonen vandaag", legt curator Michiel Vandevelde uit. Het gaat over eten en opgegeten worden, over de vraag of die zogezegde invasie per se bedreigend hoeft de zijn en of daar niet iets nieuws uit kan ontstaan. Re-appropriatie, heet dat met een duur woord.

Lebos

Tegenover de trampoline staat de film INFINI#1 van Arkadi Zaides. Met een computer bakent hij de grenzen van het Griekse eiland Lesbos af, een plek die symbool staat voor de vluchtelingencrisis. Dit is de lijn waar de rijkdom stopt, stelt Vandevelde. En ook: "Dit is steeds vaker de realiteit: de digitalisering en robotisering van grensbewaking en de omgang met mensen."

Een verdieping hoger heeft Linah Dalifa vlaggen geposteerd als was het een of ander belangrijk internationaal instituut. Ook zij speelt met het concept van toe-eigening: ze gebruikt de symboliek van de vlag om allerlei ideeën van niet-westerse denkers te propageren.

Ondertussen staat in het pand een raam open. De bezoeker zou daar achteloos voorbij kunnen wandelen, maar sinds dit weekend hoort dat raam een andere expo toe: BREACH. En zo is Eating Each Other zelf opgegeten, toegeëigend en/of gekaapt door twee nieuwe curatoren.

NO PEAKS van Pieterjan Ginckels. Met een houten Lamborghini zet Ginckels de symbolen van de westerse midden­klasse te kijk. Beeld rv
NO PEAKS van Pieterjan Ginckels. Met een houten Lamborghini zet Ginckels de symbolen van de westerse midden­klasse te kijk.Beeld rv

Gonzo curating: het Poolse duo Aneta Rostkowska en Jakub Woynarowski deed het voor het eerst in Krakau, in een oud kasteel waar ze een hedendaagse kunstshow wilde brengen maar op een njet stootte. "In Polen geldt één verhaal: katholiek, nationalistisch en conservatief", vertelt Rostkowska. "Dus hebben we het kasteel imaginair veroverd."

Rostkowska en co organiseerden in het kasteel een zogezegde tentoonstelling met ready mades of reeds bestaande dingen: een streep op de muur, een object uit het kasteel. Ze namen mensen mee op rondleiding, toonden de 'kunstwerken' en gaven er uitvoerig uitleg bij. "Je moet het serieus nemen, je mag het niet als grap brengen." Ze doopten het idee gonzo curating omdat het een beetje invasief is – ze kregen geen toestemming van het museum.

De expo Eating Each Other krijgt dus ook zo'n behandeling, onder de noemer BREACH. De luchtstroming tussen het open raam en de plastic flappen aan de ingang van de tentoonstellingsruimte, de graffiti op de buitenmuur, de houten cubes waarin projecties getoond worden, de expo zelf: allemaal krijgen ze een nieuw verhaal, een nieuwe interpretatie en worden ze samen een nieuwe tentoonstelling.

Door het duo uit te nodigen wil Vandevelde zijn eigen macht en rol als curator op de weegschaal leggen, zijn perspectief als blanke, westerse man. "Waar zitten de barsten in mijn verhaal?", stelt hij.

Twee steden op één plek

Het verhaal van BREACH, de nieuwe tentoonstelling, is dan weer opgehangen aan een boek, The City & the City van China Miéville: een urban fantasie over twee steden op één plek en waarin mensen getraind worden om inwoners van de andere stad niet op te merken. Een goede metafoor, jawel, over de manier waarop diverse groepen naast elkaar leven, ook in Antwerpen. "We bouwen voort op het oorspronkelijke thema, en hebben het over de noodzaak om geïnteresseerd en open te staat voor verschillen", zegt Rostkowska.

Nieuwe tentoonstellingsgidsen leiden de bezoeker langs dat verhaal, maar verwacht u aan heel wat twijfel. Rostkowska: "We willen mensen niet voor de gek houden, maar creëren wel een bepaalde sfeer: zou dit echt kunnen zijn?"

Tot 1/7 in Kunsthal Extra City, Antwerpen. extracitykunsthal.org

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234