Zondag 01/08/2021

Hologrammen

"We willen het beter doen dan de hologrammen die je kent uit Star Wars"

Vroeger in 'Star Wars', binnenkort wellicht realiteit: holografische video's. Beeld rv
Vroeger in 'Star Wars', binnenkort wellicht realiteit: holografische video's.Beeld rv

Jan Genoe, een prominente onderzoeker van het innovatiecentrum Imec, krijgt 2,5 miljoen euro van de Europese Commissie om de technologie achter holografische video's op punt te zetten. "We willen het beter doen dan de hologrammen die je kent uit Star Wars."

Fans van de overleden Michael Jackson zullen meteen opmerken: hologrammen, die bestaan toch al lang? Hoe kon de King of Pop vijf jaar na zijn dood anders zo levendig ‘Slave to the Rhythm’ brengen tijdens de Billboard Music Awards in 2014?

“Dat waren geen echte hologrammen”, moet Genoe iedereen teleurstellen. “In de 19de eeuw trokken er al circussen rond die door het spelen met lichtinval, projecties en spiegels een drie­dimensionale weergave konden produceren.” Michael Jackson is trouwens niet de enige die – letterlijk – met truken van de foor en digitale slimmigheid leek te herrijzen. Onder anderen Elvis Presley en Tupac Shakur deden het hem voor. “Echte hologrammen laten je toe om vanuit een heel brede hoek naar een scène te kijken, dat was hier niet het geval.”

Genoe en zijn collega's ontwikkelen al enkele jaren aan een technologie die glazen schermen van smartphones zou kunnen vervangen door plooibare folie. “Alles moet altijd sneller, lichter en in een hogere kwaliteit. Hologrammen zijn een logische volgende stap.”

Rood, blauw en groen

Ondanks wereldwijde inspanningen bestaan er vandaag nog geen projectoren die toelaten om complexe, elektronisch gegenereerde holo­grammen te projecteren met videosnelheid. Dat heeft te maken met het licht. “De interferentie, die je opvangt op een fotografische plaat wanneer je een object met een laser belicht, moet in een analoog proces steeds ontwikkeld worden. Daar kruipt heel wat tijd in”, weet Genoe. Dat is niet handig als je weet dat je ongeveer honderd beelden per seconden nodig hebt om je brein te doen geloven dat het naar bewegend beeld kijkt.

Je kunt het proces vergelijken met wat er in de bioscoop gebeurt. De beamers hebben een rode, een blauwe en een groene lichtbron die verschillende kleurencombinaties met een hoge snelheid projecteren. Hierdoor krijg je als bezoeker alle kleuren van de regenboog te zien, die samen hopelijk een goede film vormen.

Diezelfde snelheid is nodig om hologrammen in hoge resolutie te kunnen projecteren. Daar heb je digitale, elektronische verbindingen voor nodig. Die geleiders bestaan uit metaal, wat de vervelende eigenschap heeft om licht te weerkaatsten in plaats van het door te laten of te filteren – essentieel in het vastleggen en projecteren van hologrammen. Bij Imec beschikken ze over de basistechnologie en de expertise om die hordes weg te nemen.

“Dankzij geavanceerde chiptechnologie waar laserlicht doorheen kan en halfgeleidende materialen hopen we beter te doen dan de hologrammen die iedereen kent uit de Star Wars-films”, zegt Genoe. De chip waarmee je projecteert, zou op termijn ingebouwd kunnen worden in een smartphone. Al zul je in het begin nog een soort scherm nodig hebben waarop je het hologram projecteert.

Baanbrekende gevolgen

Of dat lukt, valt nog af te wachten. Bij de European Research Counsil (ERC) hebben ze er alleszins goede hoop op. Genoeg en co. krijgen 2,5 miljoen euro. Het orgaan van de Europese Unie deelt alleen maar geld uit aan wetenschappers die regelmatig geciteerd worden in opvolgwerken van collega’s. Bovendien moet een onderzoek dat in aanmerking komt voor de beurs potentieel baanbrekende gevolgen in zich dragen.

De toepassingen van de technologie zijn alleszins legio. In de eerste plaats denk je aan een nieuwe cinema-ervaring: een 3D-film zonder de vervelende brilletjes behoort tot de opties. “Maar holografie-video’s kunnen ook helpen bij maatschappelijke uitdagingen zoals eenzaamheid bij weduwen en verkeersveiligheid bij slecht weer.”

Mogelijke toepassingen

• Videoconferenties zullen in geen tijd tot het verleden behoren. Tv- of computerschermen waarop zes gezichten tegelijkertijd tegen jou zitten te praten, zijn vandaag een noodzakelijk kwaad. Het wordt veel overzichtelijker als je dankzij hologrammen met je gesprekspartners aan tafel kunt zitten. Denk bijvoorbeeld aan hoe de Jedi in Star Wars met elkaar overleggen in de Jedi-raad.

• Bij hevige mist of zware regen is het soms heel lastig om in de wagen de weg nog goed te zien. Dat leidt tot gekke manoeuvres en te vermijden ongevallen. Zeker als je dankzij de technologie de weg op je voorruit kunt projecteren. De projectie kan bijvoorbeeld perfect gegenereerd worden dankzij de data van Google Street View. De holografische techniek is vooral belangrijk om het juiste dieptezicht te tonen, anders gebeuren er alsnog ongevallen.

• Japan heeft te kampen met een enorm verouderde bevolking, iets waar Europa binnenkort ook mee te maken zal krijgen. Een van de grootste problemen is de eenzaamheid die daarmee gepaard gaat. De kans dat je op oudere leeftijd weduwe of weduwnaar wordt, is nu eenmaal redelijk groot. Het Japanse bedrijf Panasonic zou hologrammen van overleden echtgenoten en echtgenotes willen gebruiken om dat gevoel van eenzaamheid te counteren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234