Dinsdag 26/05/2020

'We willen allebei absoluut ons gelijk halen'

Leona Detiège nam deze week afscheid van de actieve politiek. Maar wie stiekem hoopte eindelijk van de Detièges verlost te zijn, is er voor minstens nog eens zes jaar aan voor de moeite. Maya zet de dynastie netjes voort, en is niet van plan anoniem het pluche op het Schoon Verdiep te verslijten. Een dubbelgesprek met een hevige, gepassioneerde dochter en een bezadigde, zalvende moeder.

DOOR JEROEN VERELST

Frans, Leona, Maya. Na Nieuwjaar doet de derde generatie Detiège haar intrede in de Antwerpse gemeenteraad. Te oordelen naar het afscheid van moeder Leona maandagavond heeft Maya grote schoenen te vullen. Vanop alle banken - ook die van het Vlaams Belang - weerklonk een daverend applaus voor de gewezen burgemeester, schepen, staatssecretaris en minister.

Zelfs ijskonijn Janssens werd maandag een beetje emotioneel van het onherroepelijke afscheid van Leona Detiège. De populaire pers maakte ons attent op de "nachtzoen" en de "innige omhelzing aan de dienstingang van het stadhuis".

Maya: "Serieus? Wanneer hebben jullie dan nog staan kussen?"

Leona: "Patrick heeft me na de receptie nog een afscheidszoen gegeven toen we naar huis gingen. Staan kussen... Nu niet overdrijven, hé."

Maya, heb je lang getwijfeld om in de politiek te stappen? Je hebt de minder fraaie kantjes van heel dichtbij meegemaakt: de lange dagen, de messen die meedogenloos in je rug worden geplant, de 'man in de straat' die je meent te mogen behandelen als een hond...

Maya: "Met de man in de straat heb ik nooit problemen gehad. Ik heb het altijd mooi gevonden hoe mijn moeder voor de Antwerpenaar 'ons Leona' was. Ze kreeg complimentjes, mensen pakten haar eens goed vast als ze problemen hadden. Heel mooi. Al werd het me ook wel eens te veel. Als ze weer eens de 'moeder van 't stad' werd genoemd, durfde ik wel eens kregelig worden. 'Hola, ze is wel mijn moeder.' Maar 99 procent van de tijd vond ik haar engagement fantastisch."

Leona: "Maar je bleef volhouden dat de politiek niets voor jou was."

Maya: "Ik wilde absoluut niet hetzelfde doen als mijn moeder en mijn grootvader. Ik ben altijd heel zelfstandig geweest. In het parlement is er een collega die het bijzonder grappig vindt om me steevast 'Leona' te noemen. Dan steiger ik, en dat weet hij natuurlijk. (lacht) Ik was ook bang om de stap te zetten omdat ik niet voortdurend op mijn hoede wilde zijn. Ik ben een open persoon, dat wilde ik niet kwijtraken door de politiek. Maar ja, het bloed kruipt waar het niet gaan kan."

Het zit dan toch in de genen?

Leona: "Ik vrees het echt. Bij mij is het immers op exact dezelfde manier gegaan. Ik zag bij mijn vader hoe slopend de politiek was, daar ging ik me nooit ofte nimmer aan wagen. Maar op de duur zat ik er al middenin zonder dat ik het zelf doorhad. Niet tegen te houden."

Heeft de naam Detiège jullie vooruitgeholpen in de politiek? Of juist niet?

Leona: "Het is een mes dat aan twee kanten snijdt. Dat je naam bekend is, helpt natuurlijk. Langs de andere kant duwen mensen je meteen in een hokje."

Maya: "Ja, de 'oude sp.a'. Daar hoor ik helemaal niet bij, ik sta 100 procent achter de partijvernieuwing. Of de 'clan Detiège'. Ik heb me altijd afgevraagd wie daar dan allemaal in zit. Bij mijn weten alleen mijn moeder en ik, nogal weinig om van een clan te spreken. Maar ik begrijp wel dat er wat vooroordelen leven puur op basis van je achternaam. Ik heb er soms zelf last van. Ik betrap me erop dat ik ook wel eens heb gedacht: 'Die Tom Dehaene, wat heeft die nu te zoeken in het parlement?' Terwijl je dan snel merkt dat hij heel bekwaam is. Met een achternaam als Detiège of Dehaene word je meer in het oog gehouden. Ik heb het gevoel dat ik me dubbel zo hard moet bewijzen."

Waarin lijken moeder en dochter op elkaar?

Maya: "Vooral op ethisch vlak houden we er dezelfde standpunten op na. Dat komt door mijn opvoeding. Mijn moeder heeft me alleen opgevoed, ik denk dat ik daardoor een bredere kijk op de wereld heb. Neem een thema als holebiadoptie. Ik weiger holebi's in een bepaalde hoek te drummen. Ik heb geen vader, maar dat maakt me ook niet anders dan de rest van de wereld."

Leona: "Je ziet ook duidelijk dat Maya mijn dochter is doordat ze geen seconde kan stilzitten."

Maya: "En we zijn allebei moedwillig."

Leona: "Jij bent de enige van ons twee die moedwillig is, hoor (lacht)."

Maya: "Oké, foute woordkeuze. Maar we willen wel allebei ons gelijk halen. Alleen doen we dat op een verschillende manier. Ik zoek het conflict op, ik daag mensen graag uit. 'Komaan, wat denk je echt? Draai niet rond de pot.' Jij doet dat op een rustigere manier."

Leona: "Behalve als ik echt kwaad word, dan kan ik me ook niet meer inhouden. Toen ik in debat ging met Alexandra Colen, ja, toen hield ik het niet meer. Dat blijven echter uitzonderingen. Maar die rustigere houding is vooral een kwestie van leeftijd en ervaring. Je leert dat je niet moet willen lopen vooraleer je kan kruipen."

Maya: "Ik denk dat de tijden veranderd zijn. Het is steeds moeilijker om als parlementslid echt een rol te spelen. Om nog op te vallen moet je wel op je strepen staan. Wie springt er tegenwoordig nog uit in het parlement, buiten misschien een Jean-Marie Dedecker?"

>14>13

Fraai voorbeeld.

Maya: "Akkoord, dat is nu wel een extreem geval. (lacht) Ik bedoel maar dat je af en toe je kop moet durven uit te steken en initiatief moet durven te nemen. Maar ik ben ook wel wat ongeduldiger dan de gemiddelde parlementariër. Ik heb het heel moeilijk met de traagheid der dingen. Laatst heb ik nog eens alle wetsvoorstellen waar ik mee bezig ben op een rijtje gezet. Bij 90 procent daarvan stond vermeld 'hangende in het parlement'. Hoelang gaat dat daar in godsnaam nog blijven hangen?"

Leona: "Het gaat nochtans allemaal veel sneller dan vroeger, hoor. Wij hebben twintig jaar nodig gehad om een fatsoenlijke abortuswet uit de grond te stampen. Over euthanasie was er veel sneller een consensus. De papiermolen blijft traag malen, maar de weerstand tegenover bepaalde evoluties in de samenleving is kleiner geworden."

Wat heb je geleerd van je moeder, Maya?

Maya: "Ze heeft me altijd de keerzijde van de medaille leren kennen. Niet alleen de Grote Markt en de Groenplaats, maar ook de vergaderingen in achterzaaltjes in de Seefhoek, waar de mensen elke dag vechten om te overleven.

Nu ben ik heel blij met die realiteitszin. Als ik in commissies over armoede of werkloosheid soms zie in wat voor droomwereld bepaalde collega-kamerleden leven..."

Leona: "Mijn vader heeft juist hetzelfde gedaan met mij. Hij heeft nooit gewild dat we opgroeiden in een beschermd milieu."

Leona, heb je ook fouten gemaakt waar je Maya voor wilt behoeden?

Maya: "Ze hamert er de laatste jaren fel op dat ik niet te bescheiden mag zijn. Heel wat realisaties van de ploeg van Patrick Janssens zijn eigenlijk op de rails gezet door mijn moeder. Ze heeft daar veel te weinig mee durven uitpakken. Durf je af en toe op de borst te slaan. Maar dat moet natuurlijk in je aard liggen."

Leona: "Het was voor mij vooral belangrijk dat de dingen gedaan werden."

Hoe moeten we ons een kerstfeest ten huize Detiège voorstellen? Hoogoplopende discussies boven de kalkoen over de federalisering of het cordon sanitaire?

Maya: "Nee hoor. Eten, eten en nog eens eten. (lacht) Nee, alle mogelijke gespreksonderwerpen passeren de revue. Maar af en toe wordt er wel eens stevig gediscussieerd over politiek. Meestal vooral door de nonkels en tantes, die het allemaal beter weten dan mijn moeder of ik. Ze hebben ook altijd goede raad klaar."

Leona: "Dat heb ik nooit gedaan, hé?"

Maya: "Nee, ik heb altijd mijn eigen weg mogen zoeken. Moeten zoeken. Alleen toen ik naar de universiteit ging, heb je me aangeraden om handelswetenschappen te gaan studeren. Omdat je met dat diploma altijd werk vindt. Maar dat vond ik net een geweldig stomme reden. (lacht) Daarna heb je me dan nog proberen te overtuigen geneeskunde te gaan studeren in plaats van farmacie, maar ook die goede raad heb ik vrolijk aan mijn laars gelapt."

Leona: "Ach, dat horen dochters te doen. Ik wilde gewoon dat je een beetje zekerheid had."

Dat je in de politiek nooit zeker bent, is pijnlijk gebleken bij de Visa-affaire van drie jaar geleden. Het zwartste hoofdstuk uit je politieke carrière?

Leona: "Het was heel zwaar. Vooral omdat het onherroepelijk gedaan was. Er zijn genoeg politici die op de hoogste niveaus wel eens opzijgeschoven zijn, maar die wisten dat ze vroeg of laat door de grote poort weer binnengehaald zouden worden. Bij mij was het anders. Ik wist dat ik wegging om nooit meer terug te keren."

Maya, hoe pijnlijk is het als je moeder plots aangeschoten wild wordt?

Maya: "Het voordeel is dat ik in 2003 de politiek op haar allerslechtst heb gezien. Erger dan wat ze mijn moeder toen hebben aangedaan kan gewoon niet. Dat maakt de vrees ook veel kleiner om zelf op mijn gezicht te gaan. Ik heb alles al gezien en meegemaakt."

Leona: "Blij dat die affaire toch voor iemand iets positiefs heeft betekend (lacht)."

Maya: "Pas op, in die periode was ik woest. Wekenlang. Ik heb de betrokkenen daar ook allemaal mee geconfronteerd. 'Voel je je nu goed bij wat je gedaan hebt?' Dan kwamen ze een voor een sorry zeggen, zelfs een partijvoorzitter. Ze kwamen allemaal uitleggen dat ze nooit hadden gedacht dat die affaire zo'n impact zou hebben."

Leona: "Dat geloof je toch niet?"

Maya: "Nee, natuurlijk niet. Ik heb gemerkt dat ze dat in de politiek niet gewoon zijn. Meestal gaat alles heel snel weer zijn gewone gangetje, na twee weken doet iedereen alsof er nooit iets gebeurd is. Ik kon mijn kop niet in het zand steken."

Gaat 'de moeder van 't stad' zonder de politiek kunnen?

Maya: (schudt heftig het hoofd) Dat geloof ik nooit. Ik heb het gemerkt toen ze pas burgemeester af was. Mijn grootste angst was dat mijn moeder in een zwart gat zou vallen, ze zou de eerste politica niet zijn. Maar amper een paar dagen nadat ze de sjerp had afgestaan, was ze weer onmogelijk te pakken te krijgen omdat ze non-stop van de ene vergadering naar de andere holde. Ze heeft ontelbare uren aan de politiek gewijd, die microbe raak je niet zomaar kwijt."

Leona: "Ik moet ze ook niet helemaal kwijtraken. Ik ben nog bestuurslid van het Ballet van Vlaanderen, ik blijf internationaal actief bij de socialisten, ik ben voorzitter van S-Plus, de socialistische gepensioneerden. Pas op, niet om koffiemiddagen te organiseren, maar om echt deel te nemen aan het beleid."

Maya: "En om voordrachten te geven over 'seks na de vijftig'. (ziet onze lichtjes verbaasde blik) Echt waar! We waren van plan om met de hele familie te komen luisteren, iedereen was benieuwd."

Leona: "Och gij. Bo Coolsaet heeft die voordracht gegeven, ik heb alleen de inleiding voor mijn rekening genomen."

Maya: "Dat heb je er nooit bij gezegd."

Leona: "Jawel. De zaal zat toen trouwens stampvol. Maar ik blijf dus politiek actief. Ik ga ook de partijvergaderingen blijven bijwonen, en ik ga daar zeker niet alleen maar luisteren. Als het nodig is, zal ik mijn gedacht wel zeggen. Maar ik ga nooit een schoonmoeder worden. Ik heb die types zelf nooit kunnen uitstaan, dus ben ik niet van plan me ook zo te gaan gedragen."

Zal het Schoon Verdiep het ooit zonder Detièges moeten stellen?

Maya: "Een van mijn twee dochters heet Detiège. En het ziet er niet goed uit, ze heeft net hetzelfde temperament als haar moeder. (lacht) Maar dat ze maar iets anders met haar leven doet. Anders blijft de politiek me achtervolgen van mijn kraambed tot mijn sterfbed. O nee."

Leona: (plagend) "Je mag je niet bemoeien, Maya. Nooit."

Maya:

De betrokkenen kwamen allemaal uitleggen dat ze nooit hadden gedacht dat de Visa-affaire zo'n impact zou hebben

Leona:

Dat geloof je toch niet?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234