Zaterdag 19/10/2019

'We vervangen poëzie door de botte bijl'

Kommil Foo houdt 'Vol Pension' in Leuven tijdens de try-outs voor de nieuwe show 'Wolf'

De broers Raf en Mich Walschaerts, bekend als het cabaretduo Kommil Foo, leggen momenteel de laatste hand aan hun elfde voorstelling Wolf, die in mei in première gaat. Om even aan de stress te ontsnappen zijn ze deze week de gastheren van het 'Vol Pension' in het Leuvense cultuurcentrum 30CC.

door Liv Laveyne

LEUVEN l 'Vol Pension' is een week die 30CC voortaan elk jaar bewust uit handen geeft. Een centrale gast krijgt er carte blanche om zijn/haar favoriete programma samen te stellen. Voor deze eerste editie viel de keuze op Kommil Foo. Niet toevallig, want beide heren zijn dan ook van alle markten thuis. Zo richtte Raf tien jaar geleden mee het jeugdtheaterproductiehuis 4Hoog op en gaat Mich geregeld vreemd met de muziekgroep Living Roots.

"Al onze interesses tonen zich in dit programma: cabaret, kindertheater, chanson, kleinkunst, rock. Het is een breed gamma geworden zonder dat we daar bewust naar op zoek zijn geweest", zegt Mich.

Hebben jullie het niet te druk om met de première van Wolf in het verschiet ook nog eens gastheer van dienst te zijn op Vol Pension?

Raf: "Eigenlijk had 30CC ons drie jaar geleden al gevraagd of we dit wilden doen, maar de voorbereiding en tournee van onze vorige show Spaak stak toen euh... een spaak in de wielen. Nu was het ideale moment. De afgelopen vijf maanden hebben we gelijk zot aan onze nieuwe show gewerkt en daarbij komt behoorlijk wat stress kijken. Mich, gij kunt dat allemaal iets beter loslaten als ge 's avonds thuiskomt na een repetitie of try-out, maar ik kan daar 's nachts echt wakker van liggen: al dat materiaal, wat is goed en vooral wat kan beter, dat blijft maar malen in mijn hoofd. Dankzij Vol Pension worden we gedwongen om eventjes onze Wolf los te laten en dat voelt verfrissend."

Mich: "We beschouwen dit als een weekje verlof in Leuven. We zullen er zelf wel veel spelen, maar ook en vooral genieten van de voorstellingen en concerten die we geprogrammeerd hebben."

Hebben jullie moeite gehad om jullie pension vol te krijgen?

Mich: "Integendeel, we hadden evengoed totaal andere artiesten kunnen programmeren die we eveneens steengoed vinden. Ons Vol Pension wordt nu bevolkt door artiesten die we de afgelopen jaren en route zijn tegengekomen. De singer-songwriter Helder bijvoorbeeld, die ook de cd van onze show Wolf zal producen, of cellist Frans Grapperhaus. Maar evengoed een band als The Nest, die tijdens de Gentse feesten café De Charlatan elke nacht van stomende funk voorziet."

Raf: "Wat cabaret betreft hadden we natuurlijk een naam als Wim Helsen kunnen vragen, die we beiden steengoed vinden, maar die heeft Vlaanderen inmiddels al plat gespeeld. We willen het Vlaamse publiek ook verrassen en dan zijn een fris talent als Katinka Polderman of cabaretier Maarten van Rozendaal de perfecte keuze. Ik heb vorig seizoen zijn voorstelling Barmhart gezien en dat is werkelijk een van de beste cabaretvoorstellingen die de lage landen te bieden hebben. Hij wordt op het podium trouwens geflankeerd door gitarist Marcel de Groot. Jawel, de zoon van. Dus hebben we er maar meteen een familiebijeenkomst van gemaakt en komt ook vader Boudewijn de Groot optreden."

Intussen try-outen jullie in Nederland ook de nieuwe voorstelling Wolf. Daarmee is Kommil Foo toe aan zijn elfde cabaretshow. Dreigt nooit het gevaar van routine?

Raf: "Ik vind het vreemd wanneer mensen zeggen: ik snap niet hoe die van Kommil Foo driehonderd keer dezelfde show kunnen brengen. Dat is nooit hetzelfde. Misschien is dat wel - om een lelijk woord te gebruiken - professioneel zijn: je leert genieten van elke avond dat je op het podium staat en dat doe ik nu veel meer dan tien jaar geleden. Toen we onze eerste grote show Plank speelden, merkten we na de honderdste keer dat er stukken waren waarvan we elke keer blij waren als ze gepasseerd waren. Nu zouden we onszelf dat niet meer toelaten."

Mich (lacht): "Onze lat ligt zo hoog dat we bijna niets meer goed vinden."

Raf: "Dat is de moeilijkheid waarop we nu stoten: een writersblock is eigenlijk het verkeerde woord. We schrijven heel veel, maar we zijn zelden content. We hebben nog nooit zoveel weggegooid als nu. Tijdens onze eerste try-out in december hebben we anderhalf uur gespeeld en daarvan hebben we nog twintig minuten materiaal overgehouden. Van de dertig nummers die we geschreven hebben, spelen we er nu nog zes. Kennelijk hebben we die hele omweg nodig om tot de essentie te geraken. Je kunt absoluut nooit terugvallen op een stramien. Denk je dat je inmiddels wel weet hoe het moet, dan komt de vijand onverwachts wel uit een andere hoek."

Wat waren de omwegen nu?

Mich: "Onze eerste try-outs waren alleen maar verhalen die ofwel Raf of ofwel ik vertelde, maar we deden niets samen. We wilden niet in het spel gaan, niet acteren, niets gratuit doen. Sommige mensen die ons werk goed kennen, waren op zoek naar een code: wat willen de Kommil Foos zeggen met het feit dat ze niets samen doen? Symboliseert het een oorlog? Iemand suggereerde zelfs dat we een muur tussen ons op scène moesten zetten! (lacht) Pas toen beseften we: ja maar, dit is Kommil Foo niet, Kommil Foo is samenspel."

Raf: "Het vreemde is dat we dat niet voelden in de repetitieruimte. Pas op het podium voor een publiek merkten we hoe bepalend de chemie tussen ons tweeën is."

Voor jullie vorige show Spaak kregen jullie de hoogste cabaretonderscheiding in Nederland, de Poelifinario. Verhoogt dat nog eens de druk?

Raf, Mich (twee tuitmondjes in koor): "Nee hoor, absoluut niet!"

Raf: "Ach, we zeggen wel dat het niets uitmaakt, maar je voelt dat de verwachtingen hoog gespannen zijn en zelf wil je natuurlijk ook altijd beter. Spaak was een voorstelling waardoor veel mensen echt gepakt waren. Dat verpletterende effect van een goede afgewerkte show hebben we nu tijdens de try-outs van Wolf nog niet bereikt. Logisch, omdat je zelf de kracht nog niet hebt, nog niet volledig weet waar je echt voor gaat en dat kan soms frustrerend zijn. Daarom dat we ook geen try-outs in Vlaanderen doen: ik doe dat niet graag voor mensen die ik goed ken, in onze thuisstad Gent wil ik fluitend het podium kunnen opstappen met een voorstelling waarvan ik tevreden ben. Dus try-outen we liever zo ver mogelijk, in pakweg Groningen."

Mich: "We zijn nog zeer onzeker over het materiaal, maar tegelijk zijn we er allebei wel van overtuigd dat Wolf in potentie het rijkste is wat we de afgelopen twintig jaar al geschreven hebben."

Raf: "Ik heb nog nooit het gevoel gehad dat alles wat ik wil zeggen, over alle dingen des levens, ooit zo samen in een voorstelling is beland."

Mich: "En net dat bezorgt ons momenteel kopzorgen: hoe krijg je een samenhangende voorstelling als het net over zoveel gaat?"

Spaak was een voorstelling over de liefde, waarvoor jullie de inspiratie haalden uit jullie persoonlijke leven. Hoe zit dat met Wolf?

Mich: "Vijf shows geleden zongen we nog een liedje over een verliefde aap in plaats van het over onszelf te hebben, maar inmiddels deinzen we er niet voor terug het écht over ons te hebben. Wolf ligt even dicht bij ons hart als Spaak maar is ethischer, meer voet vooruit."

Raf: "Er zit meer verontwaardiging in, eenduidiger woede ook. We zijn al ons hele leven verontwaardigd over bepaalde dingen maar het is voor het eerst dat we dat concreet uitspreken. Zo hebben we het over Irak, over moslimfundamentalisme. De titel Wolf slaat op de mens die een wolf in schaapskleren is. Het gaat in belangrijke mate over verraad en wat een mens doet als hij oog in oog komt te staan met het kwade: steek je je nek uit of je kop in het zand? En dat gaat van de liefde tot de grote wereldproblemen. We willen geen straight protesttheater brengen à la Vuile Mong en de Vieze Gasten maar evenmin mag het gratuite humor worden."

Mich: "In onze vorige show Spaak was het nummer 'Worsten' (een antiracismelied) nog een buitenbeentje waarin we op een ludieke manier ons engagement toonden, maar dat ludieke is er nu zelfs een beetje af. Wolf wordt een bottere Kommil Foo."

Serieuzer ook?

Raf (lacht): "Dat zou niet mogen. Waar we nu ongelooflijk voor moeten vechten is de humor en de lichtheid. Soms ben ik jaloers op mensen die zomaar de grappen uit hun mouw schudden. Dat is iets wat wij eigenlijk niet kunnen. De grappen komen bij ons uit het materiaal naar boven."

Mich: "De grote worsteling bij Wolf is: hoe ons engagement koppelen aan evengoed gewoon onnozel doen? We willen ook niet de heilige uithangen, het moet kloppen met wie we zijn."

Waarom kiezen jullie ervoor om net nu heel duidelijk ethische standpunten op het podium in te nemen?

Raf: "Het heeft te maken met de fase waarin het cabaret zich momenteel bevindt. Veel cabaret houdt zich ofwel angstvallig ver van maatschappijkritiek of gaat er heel cynisch mee om. En dat cynisme raakt zo'n beetje uitgeput. Ooit was het zinvol en gedurfd maar ik vind het te gemakkelijk om je vandaag de dag nog daarachter te verschuilen."

Het nummer 'De volgende' wordt nu alvast geprezen door degenen die de try-outs hebben gezien.

Raf: "Het is het meest extreme boze nummer van de show, waarin al ons engagement en woede samenkomt."

Mich: "'De volgende' is een ongelooflijke tirade, een rapsong van acht minuten. De poëzie die onze teksten doorgaans kenmerkt, wordt daar vervangen door de botte bijl. Ja, we schrikken van ons eigen, en ook het publiek, zo hebben we gemerkt aan de reacties."

Vol Pension, tot 22 maart in 30CC Leuven. Wolf, vanaf 14 mei op tournee in Vlaanderen en Nederland. www.kommilfoo.be.

Mich Walschaerts:

De grote worsteling bij Wolf is: hoe ons engagement koppelen aan evengoed gewoon onnozel doen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234