Donderdag 22/04/2021

AnalyseMobiliteit

‘We stevenen af op chaos’: steeds meer twijfels over grote Vlaamse mobiliteitshervorming

Een tramlijn in Antwerpen. Onlangs werd de geplande hertekening van het Antwerpse tramnet door de Vlaamse regering ‘on hold’ gezet. Beeld Klaas De Scheirder
Een tramlijn in Antwerpen. Onlangs werd de geplande hertekening van het Antwerpse tramnet door de Vlaamse regering ‘on hold’ gezet.Beeld Klaas De Scheirder

Acht maanden voor de grootste hervorming van het openbaar vervoer ooit gaan er steeds meer stemmen op om die uit te stellen. ‘Dit gaat niet over kinderziekten’, klinkt het bij de Mobiliteitsraad van Vlaanderen.

Het goede nieuws: de Vlaamse regering nam gisteren een belangrijke horde in de hervorming van het openbaar vervoer. Na een aanbestedingsprocedure heeft ze een privébedrijf aangesteld als uitbater voor de ‘Mobiliteitscentrale’, zeg maar de taxicentrale waar we vanaf volgend jaar taxi’s, flexbusjes en allerlei deelsystemen moeten bestellen om op onze bestemming te geraken. Zij vervangen onder andere de belbussen van De Lijn.

Welk bedrijf de opdracht binnenhaalde, wordt halsstarrig verzwegen. Er volgt nu eerst een verplichte ‘standstill’ van vijftien dagen, een periode waarin de vier andere kandidaten die het niet hebben gehaald een bewaar kunnen indienen. Maar één ding is zeker: De Lijn is het niet. De openbare vervoersmaatschappij wilde graag, maar haakte in januari af omdat de overheidsopdracht volgens haar te complex, te duur en te flou is.

Nog veel vragen

De gunning is inderdaad nog maar de eerste schakel in een lang proces. De Mobiliteitscentrale zal straks de reservatie, de facturatie en de afstemming van de ritten – die door een wirwar aan private partijen zullen worden aangeboden – moeten regelen. Reizigers zullen dan online of telefonisch doorgeven waar ze naartoe willen, waarna de centrale aangeeft welk vervoermiddel het meest geschikt is. Iedere rit, ongeacht locatie of aanbieder, wordt via het systeem verrekend.

Maar acht maanden voor de start blijven veel vragen onbeantwoord. Welk tarief wordt er straks aangerekend voor een rit? Zal die even duur zijn met de flexbus als met de deelstep? Zullen reizigers met hun abonnement van De Lijn mogen betalen? Tegelijk is het aanbod van het ‘vervoer op maat’, dat de gaten in minder dichtbevolkte gebieden moet dichten, nog zeer beperkt. Van de beloofde overstappunten, een cruciale schakel, zijn er nog maar weinig gerealiseerd. Het bestek voor de aankoop van de deelfietsen moet nog worden uitgeschreven.

Dat is de reden waarom de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) pleit voor een uitstel van zes maanden, tot 1 juli 2022. Dat is opmerkelijk, want de lokale besturen krijgen door deze hervorming net extra zeggenschap over het openbaar vervoer. “Het zal sowieso niet eenvoudig zijn om het aanbod van alle vervoersaanbieders op elkaar afgestemd te krijgen”, zegt VVSG-woordvoerder Nathalie Debast. “De dienstverlening moet helemaal goed zitten of mensen haken af.”

Ook de Mobiliteitsraad van Vlaanderen, de ‘MORA’, pleit voor uitstel. In die adviesraad zetelen onder andere de vakbonden, de werkgeversorganisaties en allerlei mobiliteitsorganisaties. “Wij vrezen dat we 1 januari niet zullen halen”, zegt Wies Callens, voorzitter van de Commissie Personenmobiliteit. “Het vervoer op maat ligt nog lang niet vast, laat staan dat de ritten op elkaar zijn afgestemd. Dan spreek je niet meer over kinderziekten, maar over een fundamenteel probleem.”

Antwerpen ‘on hold’

Uit een onderzoek van De Morgen, begin februari, bleek dat de hervorming grote uitdagingen met zich meebrengt. Onlangs werd de geplande hertekening van het Antwerpse tramnet – die zwaar onder vuur ligt – door de Vlaamse regering ‘on hold’ gezet. De twijfels over de deadline van de hervorming, die al eens een jaar werd uitgesteld, komen daar nu bovenop.

“We stevenen af op chaos”, klinkt het bij reizigersvereniging TreinTramBus, die vreest dat een halfbakken hervorming reizigers zal wegjagen.

Maar Vlaams minister van Mobiliteit Lydia Peeters (Open Vld) veegt de twijfels voorlopig van tafel. “Dat er hier en daar iets moeilijk zal verlopen, dat is onvermijdelijk. Maar ik blijf erbij: dit is mogelijk. Op 1 januari maken we samen de switch.” De minister wenst geen commentaar te geven op de gunning van de Mobiliteitscentrale.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234