Donderdag 08/12/2022

'We noteren twee, mijnheer Jaspers, twee'

Patrick Cusse / Biljartsport heeft nood aan type John McEnroe

Er bestaat nog steeds zoiets als de Wereldbeker driebanden. Ooit genoot het wel wat populariteit in België, vooral toen mensen als Raymond Ceulemans en Ludo Dielis ofwel wereldkampioen werden, of toch tenminste heel dicht eindigden. Tegenwoordig komt er nog nauwelijks een kat kijken, schrijft er nog nauwelijks een kat over, laat staan dat er bij elk groot toernooi radio of televisie aanwezig is. Waarom toch, vroegen we ons af. Zaterdag gingen we een kijkje nemen in Oosterhout, en we vonden het wel gezellig daar, in dat kleine wereldbekerwereldje, waarin haast en drukte absoluut taboe zijn. De gezelligheid duurde toch wel een halfuurtje, en vervolgens vielen we in slaap. En hadden we meteen het antwoord.

Zaterdag, 12.45u, Cultureel Centrum De Bussel in Oosterhout, Nederland, net boven Breda. In de bar, naast de bibliotheek, zitten personeel en officials (zwarte broek, grijze V-pull zonder mouwen, wit hemd, zwarte strik), scheidsrechters (zwart pak, wit hemd, blauwe gordel, blauwe strik, blauwe zakdoek in de borstzak), biljarters (mooie vestjes met afgrijselijk vloekende sponsorlogo's van onder meer Minolta) en een paar dozijn toeschouwers gezellig te praten in afwachting dat de deuren opengaan. De Nederlander Dick Jaspers, die over een kwartiertje de eerste kwartfinale moet spelen tegen de Amerikaan van Zuid-Koreaanse afkomst Sang Chun Lee, concentreert zich op zijn eigen manier: hij staat te lollen met een paar kennissen. Belgen zien we niet meteen, die gingen er overigens allemaal al uit in de kwalificaties of in de eerdere rondes van het eigenlijke toernooi. Ook 's vaderlands beste Frédéric Caudron en Raymond Ceulemans. 'De Ceu' moet de laatste jaren steeds vaker vroeg een toernooi verlaten, nu was een volslagen onbekende Spanjaard de schuldige. Ook de Zweed Torbjorn Blomdahl is er overigens al uit.

Wanneer we de zaal binnen mogen, komt de bediener van het scorebord naast me zitten, aan de voor de rest lege perstafel. "Goeiemoooregeu", rochelt hij, en vervolgens schiet hij even in paniek, want zijn computertje doet het niet meteen. Jaspers en zijn tegenstander zijn zich intussen aan het warmspelen aan tafel 1, de Oostenrijker Kostistansky en de Turk Sayginer doen hetzelfde aan tafel 2. De omroeper, zoals het gros van het hooguit honderd man sterke publiek ook niet meer van de jongste, verontschuldigt zich voor het defecte scorebord, heet vervolgens enkele Bekende Nederlanders welkom (waaronder een acteur uit 'Goede Tijden, Slechte Tijden' waarvan hij meteen toegeeft dat hij hem eigenlijk niét kent), en neuzelt verder de tijd vol terwijl een klein noodscorebordje wordt geïnstalleerd. Wanneer we dan toch kunnen beginnen, tien minuten later dan gepland, bedankt hij het publiek omdat ze niet "zoals op het voetbalveld" beginnen fluiten zijn omwille van de vertraging.

Driebanden, en dan zeker op dit soort gelegenheden, is dan ook niet meteen een bezigheid waarbij 'vertraging' een probleem is. Dit is een sport waarbij de woorden 'tempo', 'haast', 'opwinding', 'ambiance' en 'spektakel', woorden dus die je normaal gezien met sport associeert, compleet uit den boze zijn. Biljarten op een wereldbekertoernooi straalt zodanig veel rust uit dat je er bijna bij vergeet dat hier ook nog iemand hoort te winnen. Het is vermoedelijk een van de redenen voor het bijzonder kleine aantal jonge (en dat nemen we dan nog heel ruim: tot 35 jaar) toeschouwers in de zaal. Driebanden mag op dit niveau dan wel kwalitatief bijzonder hoogstaand zijn en af en toe een hoe-bestaat-het-blik op de gezichten stoten, en het mag sedert de invoering van het setsysteem (best-of-five, telkens naar 15 punten) ook wel een stuk spannender geworden zijn, er zweeft toch een somber sfeertje boven tafels en publiek, alleen onderbroken door de puntentelling van de scheidsrechter. "We noteren twee... mijnheer Jaspers... twee". "We noteren nul... mijnheer Sang Lee... nul".

Kunstmatig is het ook, want iedereen in de zaal doet zijn uiterste best om uiterst stil te zijn. Dat heeft tot gevolg dat iedereen fluistert, wat eigenlijk meer enerveert dan gewoon praten. En wanneer een van de spelers een knappe stoot lukt, wordt er niet in de handen geklapt, maar met de vingers geknipt. Het heeft iets van voetbal kijken vanuit de loge. Voetbal hoort gespeeld te worden met volgepakte staanplaatsen, en zo blijft biljart ook een bezigheid die muziek vereist in plaats van muzak (we waanden ons bij momenten in een Amerikaanse lift), en rook in plaats van zuurstof, lawaai eromheen ook. Tekenend was dat moment waarop Dick Jaspers een belangrijke stoot miste, en hij 'sh..' fluisterde en de '..it' er stilletjes bij dacht. Wereldbekerdriebanden is als een kamerconcert, vol stijfheid en doorgaans emotieloze gezichten. We verwachtten elk moment dat achter ons de cameraploeg van dat Nederlandse society-programma zou binnenstappen en iemand zou vragen: 'Gaat het een beetje, mijnheer Dröge?'

Wil driebanden weer populair worden, wil het grote publiek de namen Kostistansky (een Oostenrijker) of Ceulemans-killer Yeste (een Spanjaard) meteen met driebanden associëren, dan moet het duidelijk over een andere boeg. Een McEnroe in plaats van een Jaspers bijvoorbeeld. Of een groot café in plaats van een cultureel centrum. En Studio Brussel of een jukebox in plaats van instrumentale perronversies van Phil Collins en Joe Cocker. Of misschien T-shirts in plaats van strikjes. En bovenal, de basisvereiste om sport boeiend te maken, zelfs een sport als biljarten, zelfs op televisie: supporters in plaats van toeschouwers. Zie ook snooker, dat stukken minder leuk zou zijn als de fans van Jimmy White tussen twee frames niet 'Come on, Jimmy!' zouden schreeuwen. Zet 'm op, Dick!

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234