Donderdag 20/02/2020

Column

We moeten weg van een wereld waarin boeken eendagsvliegen zijn

Beeld UNKNOWN

Jeroen Olyslaegers is schrijver en columnist.

isteren stond het gewoon op de voorpagina van deze krant. Peter Quaghebeur en Erwin Provoost, de toplui van WPG, de belangrijkste uitgever van Vlaanderen, willen veel minder boeken uitgeven. Uw dienaar is schrijver en via de Bezige Bij Antwerpen zijn mijn boeken rechtstreeks onder de hoede van WPG. Mijn roman 'Winst' is net uit en ligt nu in de boekhandel. Dat boek werd tot nog toe goed tot zeer goed onthaald en dat doet deugd na twee jaar hard werken. Uiteraard hoop ik nu dat het ook nog eens goed verkoopt, dat boekhandels het blijven bestellen en dat 'Winst' een lang leven tegemoet gaat.

Schrijfbroers en schrijfzussen weten ongetwijfeld waar ik het over heb. De overdaad aan boeken, deze onophoudelijke stroom die als bij een dijkbreuk boekhandels blijft onderspoelen is in feite de grootste vijand geworden van het boekenvak en het schrijverschap zelf. Niet alleen zorgt dit ervoor dat de houdbaarheidsdatum van je boek zich beperkt tot een tiental weken in de boekhandel, het tast ook het geheugen aan. In dit land krijgt je boek het parfum van een 'klassieker' indien je op de shortlist van een belangrijke literaire prijs komt en is het geheid een 'meesterwerk' indien dat boek dan ook nog eens met de trofee gaat lopen. Een prijs krijgen moet fijn zijn en ik ben blij voor iedere collega die dit te beurt valt. Maar in het huidige klimaat zijn literaire prijzen sluiswachters geworden en dat hoort niet.

Indien je boek niet op deze manier aandacht krijgt, wordt het meegesleurd door de overspoeling en krijg je na een tijdje e-mails van enkelingen die je boek wel willen kopen, maar het bijna nergens meer vinden. Daarin schuilt wat ironie, vermoed ik. Want de overdaad heeft niet gezorgd voor duizenden bloemen die bloeien, maar eerder voor een monocultuur van een handvol boeken die de overstroming overleefd hebben. Een boek uitgeven is een gok en zal altijd een gok blijven. Ik prijs me gelukkig dat ik, zoals nog steeds genoeg andere schrijvers, bij een uitgeverij zit die een hart heeft voor boeken, waar mensen hard werken en met liefde en toewijding hun job doen.

Maar er heerst ook angst in de sector, angst om dat ene boek te missen dat het verschil maakt tussen winst en verlies, tussen break-even of bankroet. Quaghebeur en Provoost stellen voor om de dijken wat te verstevigen, hier en daar wat strengere sluizen te bouwen en vooral meer aandacht te geven aan minder boeken. Ik juich dat alleen maar toe, in de volle overtuiging dat wat ik schrijf boeiend genoeg is om ook te worden uitgegeven binnen de nieuwe strategie die beide heren net hebben aangekondigd. Mijn zelfvertrouwen op dat vlak geeft niet noodzakelijk blijk van arrogantie, maar is simpelweg de motor die elke schrijver heeft. Geloof me, o lezer, schrijven blijft sowieso een gevecht met je eigen onzekerheid. Elke schrijver is een sluiswachter van zijn eigen talent of van het geloof in wat hij of zij doet.

Het zou niettemin heel wat aangenamer zijn indien ook je uitgever wat meer ademruimte heeft om dat geloof om te zetten in meer aandacht en dus meer tijd. We moeten weg van een wereld waarin boeken eendagsvliegen zijn die al dan niet sufgehypt worden en dan vervolgens zo snel mogelijk worden vergeten omdat er weer een andere hype aankomt. Ja, er bestaan ongetwijfeld lezers die als gek al die opeenvolgende hypes volgen en lezen. Een recensent wordt zelfs gedwongen om dat te doen. Maar volgens mij bestaat de grote meerderheid van lezers uit mensen die graag tijd appreciëren, die niet willen worden opgejaagd en die diep zuchten wanneer ze die krankzinnige hoeveelheid aan boeken overschouwen in de boekhandel.

Een lezer neemt graag zijn tijd, het is onlosmakelijk verbonden met wat hij of zij zo graag doet: de tijd stopzetten om een boek te savoureren. Niet alles moet worden opgeofferd aan angst, hypes, en een race tegen de tijd. Wat hier wordt voorgesteld is om tijd als bondgenoot te maken. Dat lijkt me zinnig, want als schrijver doe ik niet anders. Dat dit impliceert dat schrijvers en boeken beter in de markt worden gezet en dat er een kruisbestuiving op gang wordt gebracht tussen verschillende media, deert me niet. Ik ben vooral blij dat er wordt nagedacht en dat de waanzin van de onophoudelijke stroom een halt krijgt toegeroepen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234