Zaterdag 24/10/2020

Zonnebanken

‘We moeten af van het belachelijke idee dat bruin worden gezond is voor een blanke’

Beeld Thinkstock

De zonnebank werd groot in de jaren 80, maar ligt steeds vaker onder vuur. ‘Gewoon afschaffen’, zegt een Nederlandse kankerexpert, en hij is niet de eerste. Is het solarium straks voltooid verleden tijd?

“Of ik zelf onder de zonnebank ga? Wa denkte zelf?”, glimlacht Sarah De Laet terwijl ze haar gebronzeerde voorarm als bewijsstuk voorlegt. Al zestien jaar baat zij op een steenworp van het Zuid in Antwerpen Indrasun uit, haar eigen zonne- en beautycenter. “Ik ga er nog één keer per week onder. Heerlijk, ik zou het niet kunnen missen.”

Het fenomeen zonnebank ligt dan wel al een tijdje onder vuur, De Laet laat het niet aan haar hart komen. Al ligt dat bij haar klanten soms anders. “Na een moeilijk begin werd dit een bloeiende zaak. Het zat hier altijd vol. Maar hoe meer er wordt gesproken over zonnebanken, hoe vaker de klanten wegblijven. Mijn klantenbestand is ongeveer gehalveerd en zij die wel nog komen, denken er duidelijk meer over na. Ik heb zelfs al een zonnebank verkocht en richt me nu ook op andere activiteiten als schoonheidsspecialist. Dat is broodroof, maar ik heb me er intussen bij neergelegd. Al zal ik altijd een zonnebank overhouden. Voor mezelf.”

Het debat over de zonnebank wordt nu nog extra aangewakkerd door de Nederlandse kankerexpert Peter Huijgens. De man stopt als voorzitter van het toonaangevende Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL). “We moeten af van het belachelijke idee dat bruin worden gezond is voor een blanke”, zegt hij in een afscheidsinterview in het Algemeen Dagblad. “Zonnebanken kunnen we best verbieden.”

Een helder statement, maar allesbehalve nieuw. Het fenomeen ligt al enkele jaren onder vuur. Het startpunt van die discussie is het monster genaamd huidkanker. Het aantal gevallen van die ziekte blijft toenemen, zeker in ons land. Tussen 2004 en 2016 steeg het aantal gevallen van huidkanker met maar liefst 350 procent. De melanomen, de gevaarlijkste vorm van huidkanker, namen in die periode met 200 procent toe. Tegenwoordig komen er elk jaar 39.000 nieuwe patiënten bij. Een fenomenaal probleem, al is de zonnebank daarvoor niet de enige schuldige. 

Sarah De Laet in haar zonne- en beautycenter: ‘Ik zal altijd één zonnebank overhouden. Voor mezelf.’Beeld Aurélie Geurts

Natuurlijke zon

De doorsnee Belg ziet vaker de zon dan een in een solarium. Ook die natuurlijke stralen zijn schadelijk, zonder goede bescherming. De zon is de hoofdverdachte, terwijl je de man in de straat schuldig verzuim kunt verwijten. Uit een bevraging van Euromelanoma, het netwerk van Europese dermatologen, blijkt dat 93 procent van de Belgen inziet dat te veel zon schadelijk kan zijn, terwijl slechts 6 procent zich het hele jaar door beschermt. Al pleit dat de zonnecentra niet vrij. Volgens de meest recente cijfers (2015) gaat 14 procent van onze landgenoten minstens een keer per jaar onder de zonnebank. Het is onmogelijk in te schatten welk aandeel de zonnebanken hebben in deze gezondheidskwestie, maar ze zijn zeker een deel van het probleem, zeggen experts.

Dat doet dan weer de vraag naar een verbod rijzen. Een kleine drie jaar geleden legde de Hoge Gezondheidsraad die vraag formeel op tafel. In een advies aan de regering gaf het een dozijn redenen waarom de zonnebank verboden dient te worden. Het bevoegde ministerpaar Maggie De Block (Open Vld, Volksgezondheid) en Kris Peeters (CD&V, Economie en Consumentenzaken) ging daar toen niet op in. Wel worden de solaria sindsdien aan strengere voorwaarden onderworpen. Zo mogen ze geen nieuwe klanten een zonnebeurt laten nemen zonder een doktersattest of een uitvoerige procedure met paspoort, e-reader en een resem formulieren.

Mallemolen

Geen verbod, wel een mallemolen. De gezondheidsoverwegingen bleken minder zwaar door te wegen dan de andere argumenten. “Een zonnebankverbod zou de komende vijftig jaar 4.000 huidkankersterftes kunnen voorkomen en de gezondheidszorg 176 miljoen euro besparen, blijkt uit onze berekeningen”, zegt professor Lieve Brochez, dermatoloog aan het UZ Gent. Die berekeningen werden ook meegenomen in het advies van de Hoge Gezondheidsraad. “Naar aanleiding van deze cijfers kregen we de vraag of onze berekeningen wel rekening hielden met de inkomstenderving in de zonnebankindustrie. Terwijl onze gezondheid toch prioritair zou moeten zijn.”

Dat vindt ook Thomas Maselis, Belgisch voorzitter van Euromelanoma. “Als dermatoloog kan ik niet anders dan een verbod steunen, maar als mens begrijp ik dat het niet evident is. Er wordt al zoveel verboden. Maar sowieso mogen we niet niets doen. We moeten het alleszins erg sterk ontraden. Als mensen zelf de keuze maken om iets wel of niet te doen, zullen ze er veel sterker in geloven, wat iedereen ten goede komt.”

De argumenten zijn zonneklaar en gaan niet meer van tafel. Dan is de vraag wat de politiek van plan is. Dit dossier ligt vandaag op het bureau van Nathalie Muylle (CD&V), minister van Economie en Consumentenzaken. Volgende week staat een onderhoud met de zonnebanksector in haar agenda. “Daar wordt alles besproken”, laat haar woordvoerder weten. “De minister zal daarna haar conclusies trekken, maar wil voorlopig niet vooruitlopen op de feiten.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234