Maandag 20/09/2021

'We laten onze arme landgenoten in de steek'

In België leven 1,3 miljoen mensen in armoede. En die armen wensen we niet te zien, beweert auteur Bart Demyttenaere. "We betuttelen armen, we stigmatiseren ze en we geven ze net genoeg geld om niet dood te gaan", zegt Demyttenaere vanavond in het Canvas-magazine Nachtwacht. Een striemende aanklacht tegen burgers en beleid dus, waarop minister Frank Vandenbroucke een antwoord formuleert.

Bart Demyttenaere publiceerde onlangs het boek In vrije val. Armoede in België. Daarvoor dook hij een tijdlang onder in de marge van onze samenleving en noteerde er het verhaal van de armen die we niet kennen en niet willen zien. Eerder schreef hij al ophefmakende boeken over zelfdoding en het leven achter tralies. Zijn nieuwe boek is een regelrechte aanklacht geworden: volgens Demyttenaere laten we onze arme landgenoten schaamteloos aan hun lot over.

Demyttenaere keert zich zich heftig tegen de betuttelende manier waarop de gezapige middenklasse armen stigmatiseert. Armen zijn niet 'te lui om te werken', het is hun uitsluiting op elk vlak die het hen onmogelijk maakt om zich in te schakelen. En armen met een gsm of een dure fiets zijn geen geldverkwisters, ze doen gewoon hun best om er toch een beetje bij te horen, via een paar van de statussymbolen die ook hen door media en reclame opgedrongen worden.

Die hele middenklassementaliteit bepaalt ook het armoedebeleid in ons land, zegt Demyttenaere, en net daarom haalt dat beleid nauwelijks wat uit. Het leefloon bijvoorbeeld, is net voldoende om te overleven. Daarmee trek je jezelf nooit uit je structurele miserie. Dus blijft de uitsluiting duren.

Demyttenaere gaat in debat met SP.A-minister Frank Vandenbroucke. Hij is immers bij uitstek de man die van ons land een 'actieve welvaartsstaat' wil maken, een gemeenschap waarin iedereen welvaart kan bereiken door actief deel te nemen aan het arbeidsproces. Volgens Vandenbroucke doet de overheid wat ze kan: het leefloon kan onmogelijk nog opgetrokken worden, en bovendien moet je mensen in de actieve leeftijd nu eenmaal een duwtje geven om ook naar werk te zoeken.

Maar is het al niet veel te laat eenmaal armen die actieve leeftijd hebben bereikt? Steevast beweren armoededeskundigen dat het al fout loopt in het onderwijs. Het onderwijs, dat nochtans bestookt wordt door projecten voor kansarmen, stigmatiseert armen net, beweert Demyttenaere.

Jan Leyers praat in Nachtwacht ook met socioloog Koen Pelleriaux. Het opleidingsniveau is zo ontzettend belangrijk geworden in onze samenleving dat laaggeschoolden het haast mogen vergeten om er nog ooit volwaardig deel van uit te maken. En het onderwijs faalt volledig in zijn taak om die ongelijkheid tegen te gaan: al van in het lager onderwijs worden kinderen opgedeeld in hogere en lagere klasse, in winners en losers.

Nachtwacht

Canvas22.40

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234