Dinsdag 11/08/2020

OpinieReginald Deschepper

We kunnen ons optimaal voorbereiden voor het geval we besmet worden

Fietsers en wandelaars in het Rivierenhof, Antwerpen. Bij voldoende matige beweging vermindert het risico op virale infecties met 40 tot 50 procent. Beeld Benoit De Freine

Reginald Deschepper is hoogleraar medische antropologie aan de VU Brussel.

Vandaag beslist de Veiligheidsraad over de exit uit de lockdown. Alle aandacht zal gaan naar de heropening van scholen en bedrijven. Maar het verschil tussen succes en falen hangt ook af van onze levensstijl. 

Zelfs met de succesvolle maatregelen om de coronacurve af te vlakken verwacht men dat een groot deel van de bevolking uiteindelijk wel zal worden besmet. Hoe gaan we om met deze ongemakkelijke waarheid? Blijven we angstig afwachten en hopen dat wij niet tot die groep zullen behoren bij wie ziekenhuisopname en intensieve zorg nodig is, of erger nog, bij wie de ziekte fataal afloopt? Het tegendeel is waar. We kunnen ons optimaal voorbereiden voor het geval we besmet worden.

Levensstijl blijkt de beste manier om chronische aandoeningen terug te dringen. Daarmee dring je ook de risico’s van Covid-19 terug. Het effect van levensstijl op onze immuniteit is echter minder bekend en onderbelicht. Ten onrechte. Dat wordt vooral aangetoond als men niet gezond leeft.

Zo resulteert een nacht ernstig slaaptekort, bijvoorbeeld vier uur in plaats van de aanbevolen zeven à acht uur, de volgende dagen in een drastische daling van de immuniteit en een grotere vatbaarheid voor virale infecties, zoals een verkoudheid en griep.

Bij voldoende matige beweging, bijvoorbeeld een halfuur tot een uur stappen of fietsen, vermindert het risico op virale infecties met 40 tot 50 procent. Opgelet: heel hard sporten verdubbelt tot verzesvoudigt het risico op infecties van de bovenste luchtwegen.

Hoe meer aanhoudende stress, hoe minder goed ons immuniteitssysteem functioneert. Dat leidt tot meer infecties door virussen zoals het rinovirus, het RS-virus en een coronavirus (voor het huidige coronavirus werd dat nog niet onderzocht). Volgens een studie hadden de mensen met de meeste stress vijf keer meer kans op een virale infectie.

Sociale relaties, dus liefde, genegenheid en waardering, spelen eveneens een belangrijke rol. Dat klinkt soft, maar de data die dit ondersteunen zijn hard: mensen die sociaal geïsoleerd zijn, lopen 50 procent meer kans om vroegtijdig ziek te worden (door diverse aandoeningen) en te sterven. Bij een onderzoek naar mensen met een rinovirus, dat verkoudheden veroorzaakt, bleek dat wie goede sociale relaties had tot viermaal minder kans maakte om een verkoudheid te krijgen dan personen met gebrekkige sociale relaties. En als ze ziek werden, waren de symptomen minder erg.

Voeding is een complex onderzoeksdomein. Het is aangetoond dat ongezonde voeding zoals suikerrijke snacks waar men naar grijpt als ‘troostvoeding’ of een overmatig gebruik van alcoholrijke drank quasi onmiddellijk negatieve effecten hebben op onze algemene conditie en onze immuniteit in het bijzonder. Je kunt maar beter niet verzwakt door junkfood de strijd aangaan met het coronavirus.

Fastfood vermindert de immuniteit en de algemene conditie.Beeld Eric de Mildt

Ook de omgeving waarin wij leven oefent op diverse manieren een effect uit op onze gezondheid. Steeds meer studies wijzen op een negatieve impact van luchtvervuiling op het goed functioneren van onze immuniteit. De strijd hiertegen vereist een collectieve aanpak, maar je kunt wel de luchtvervuiling in jouw directe omgeving aanpakken door te stoppen met roken en voor anderen een rookvrije omgeving te garanderen.

Ook een positieve mindset en emoties gaan samen met een betere weerstand tegen infecties. Veel studies die werken met een placebo tonen aan dat de placebo zelf een effect heeft op de genezing of resulteren in minder last van pijn. De placebo creëert immers de positieve mindset zodat men gelooft dat men kan genezen.

Tijdens deze blijf-in-uw-kotperiode worden alle bovenstaande levensstijlfactoren op de proef gesteld. Meer stress en zorgen zijn nefast voor onze slaap. We dreigen minder te bewegen door thuis te blijven en grijpen meer naar troostvoeding, alcohol of andere drugs. Onze sociale contacten worden beperkt en de aanhoudend negatieve berichtgeving met hoge sterftecijfers creëren een negatieve mindset.

Als u overweegt om ‘ooit eens te beginnen’ met een goede levensstijl, dan is het dus nu of nooit. Want elke stap in de goede richting heeft impact op uw immuniteit. Begin daarom met levensstijlaanpassingen die u haalbaar vindt. De rest volgt dan wel.

Beeld EPA
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234