Vrijdag 22/01/2021

'We kunnen niet meer wachten op werk'

Maarten Rabaey/ Nummertje trekken aan het stempelkantoor van Rijsel

'Waarom zou je niet overal het schijt aan mogen hebben als je slechts veertig francs per dag hebt...?,' vraagt Serge Havet zich luidop af, naast de rij wachtenden in de antenne Assedic, het bezette uitkeringskantoor van de werklozenverzekering in de Rijselse Rue Gosselet . 'Als je moet rondkomen met 2100 francs per maand en daarvan 1200 francs moet uitgeven aan je huur, voor een vrouw en een kind moet zorgen. We kunnen niet meer wachten op werk.'

Dertig leden van Agir ensemble contre le chomage (AC!, of Genoeg!) houden sinds een week het Assedic-kantoor bezet. Hoewel ze overdag de werking ervan niet hinderen, zijn ze 's avonds al vier keer door de oproerpolitie verwijderd. Bezetter Stéphane hield aan de onzachte botsing met de wapenstok een oogwond over.

"Hebben we daarvoor een minister van arbeid en solidariteit?," foetert Serge Havet op de socialiste Martine Aubry. Ze werd hier verkozen door campagne te voeren voor het terugdringen van de werkloosheid. "Ze zou zich beter inleven in onze situatie. Haar rekeningen blokkeren, wat geld op zak en dan de maand doorkomen zoals de meesten van de 300.000 werklozen in de regio Nord-Pas-de-Calais. Haar zie ik niet zo snel naar de Resto du Coeur hollen, zoals de inwoners van Villeneuve d'Ascq." In de verpauperde wijk heerst een recordwerkloosheid van 50 procent.

Toch zijn lang niet alle werklozen hier aanwezig om hun onvrede te uiten. De beweging die zich profileert als de spreekbuis van de 3,1 miljoen Franse werklozen lijkt op het eerste gezicht dan ook niet representatief, maar dat vermoeden wordt snel gepareerd. "Omdat je als werkloze je toestand niet snel durft te uiten kom je niet op straat. Het is als een ziekte. Eenmaal als je beseft dat je ziek bent, kom je moeilijk uit bed. Het grootste gevaar is dat je als langdurig werkloze een levende dode wordt. Voor je het weet sta je dan op straat."

Zij die aanschuiven - "Ze geven ons een volgnummertje om te vergeten dat we mensen zijn" - beamen die woorden. "We leven om te overleven, niet om te leven," zegt Rédouane, twintig jaar. Werkloze 698. "Enkel mijn vader heeft werk. Voor de rest hebben we geen recht op een uitkering. Ik ben in september begonnen met studies aan de universiteit, maar dat was te duur. Nu doe ik hier en daar kleine klusjes. Ik ben nog gemotiveerd, maar driekwart van mijn vrienden is werkloos. Ze wachten op een mirakel, quoi."

De Assedic belooft geen wonderen. "Het enige wat ze doen is met ons sollen," zucht Chantal, met een baby in een buggy. Nummer 703. "Al vier maanden lang kom ik hier om een administratieve fout recht te zetten. Ze schrijven dat ik me tot een andere dienst moet wenden omdat ik invalide zou zijn , maar dat is niet zo. Ondertussen heb ik geen uitkering. Het lijkt alsof ze bewust fouten maken. Vorige maand stond een zestigjarige man voor ons die volgens hun papieren zwanger was," zegt ze wrang, voor ze zich naar huis spoedt. "Ik moet met mijn uitkering van 2000 francs een huur van 2300 francs betalen, waarvoor ik een subsidie voor van 1000 francs. Reken maar uit wat er overblijft voor de baby."

Wie zich ook met sommetjes maken bezighoudt is de communistische CGT, tot dusver de enige vakbond die de acties steunt. "De statistieken worden gemanipuleerd. Er zijn in Frankrijk zeven miljoen werklozen," zegt Raymond Legrand. "Bijna vier miljoen mensen zijn verborgen werklozen die rondkomen met p'ti boulots waarmee je nauwelijks het bestaansminimum (RMI) van 2.700 francs haalt. Daarom is onze strijd er ook een voor de loontrekkenden die recht hebben op het minimumloon (SMIC) van 5.200 francs per maand. We eisen dat alle werklozen daarvan 80 procent krijgen, samen met de teruggave van twee procent noodhulp die Jospin ons begin oktober afnam. Het bedrag lijkt niet veel, maar het was noodzakelijk om de armste gezinnen te helpen de maand door te komen. Nu moeten ze lenen om te betalen, wat voor ons de deur dichtdeed."

Door het protest dreigen de positieve resultaten sinds het aantreden van de regering Jospin te worden vergeten. Maar het signaal dat de werkloosheid sinds november al van 12,8 naar 12,4 procent daalde en dat die trend zich doorzet is nog lang niet vertaald naar de kiezer, evenmin als het plan om 350.000 jobs in de openbare sector te creëren en de werkweek vanaf 2000 van 38 uur in te korten tot 35 uur.

"We zijn wel voor die plannen te vinden, maar wat baten ze als ze te traag worden uitgevoerd," zegt Kader. Nummer 714, vijf jaar werkloos. Als Jospin er niet in slaagt om het leger werklozen een perspectief te bieden ziet hij de toekomst zwart in. "We zijn bang voor extremisten zoals het FN, die nu al in onze wijken campagne voeren. Vergeet niet dat er in totaal 25 miljoen werklozen zijn. We zijn nog maar met een paar tienduizend die nee zeggen, maar al de rest denkt nee. Wat zal er gebeuren als zij op straat komen?"

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234