Woensdag 02/12/2020

Zelfdoding

"We kunnen meer zelfdodingen voorkomen"

Hoofd­verpleeg­kundige Christophe Peirsman (PC Sint-Hiëronymus) vraagt dat de overheid de zorg niet verder uitholt.Beeld Jonas Lampens

Als hoofdverpleegkundige in een psychiatrische instelling probeert Christophe Peirsman (43) patiënten met suïcidale gedachten zo goed mogelijk bij te staan. Na meerdere opnames stapte de broer van Bart Schepens (55) uit het leven. Beiden zijn ervan overtuigd dat een goede richtlijn kan helpen.

Hoe ga je als hulpverlener een gesprek aan over leven en dood? Hoe help je iemand die aangeeft dat het leven te zwaar is? Een moeilijke evenwichtsoefening, geeft Christophe Peirsman (43), een van de hoofdverpleegkundigen van het Psychiatrisch Centrum Sint-Hiëronymus in Sint-Niklaas toe.

Ook deze instelling kreeg van de Zorginspectie een onvoldoende voor suïcidepreventie. “Hun opmerkingen waren terecht”, zegt Peirsman. “We bevragen het wel en we gaan het gesprek zeker niet uit de weg. Maar op dit moment ontbreekt een geijkte procedure. We proberen hier nu zo goed mogelijk werk van te maken.”

De voorbije twintig jaar zag hij de hulpverlening op dit vlak sterk evolueren. “Vroeger was de regel om zelfdoding zo min mogelijk aan te kaarten. ‘Als je er niet over spreekt, zullen ze het wel niet doen.’ Onzin natuurlijk. Onderzoek heeft aangetoond dat je het zo concreet mogelijk moet bevragen. Soms is er schroom, zeker bij jonge collega’s. Maar ik merk dat er in de opleidingen steeds meer aandacht voor is. Zo’n richtlijn kan daar verder bij helpen.”

Dat het op dit moment nog te vaak spaak loopt, ondervond Bart Schepens (55). Zijn jongere broer stapte midden februari uit het leven, na verschillende suïcidepogingen en een resem opnames in psychiatrische ziekenhuizen. “Na een ontslag verdween meestal ook alle ondersteuning. Indien hij dat wou, kon hij wekelijks terug naar een ziekenhuis voor opvolging. Maar dat was op vrijwillige basis. Terwijl hij eigenlijk een veel meer aanklampende zorg nodig had.”

Therapiemoe

Ook zag hij hoe er tussen ziekenhuizen veel te weinig communicatie was. Belandde zijn broer in een andere instelling, dan moest hij daar steeds van nul herbeginnen. “Toen zijn psychomedisch dossier van Leuven naar Kortenberg moest, heeft dat een maand geduurd. Die moeilijke doorstroming van informatie heeft er zeker toe bijgedragen dat mijn broer therapiemoe was.”

Zijn familie ging het onderwerp zelfdoding nooit uit de weg. “We hebben het daar uitgebreid met hem over gehad. En eigenlijk had ik wel de indruk dat het ook in de instellingen werd besproken. Wat mij wellicht het meest frustreerde, is dat wij als familie nooit zijn betrokken. Werd hij uit het ziekenhuis ontslagen, dan werden wij daar – ondanks herhaaldelijk aandringen – niet eens van op de hoogte gebracht. Ik hoop oprecht dat zo’n richtlijn daar verandering in kan brengen.”

Leven weer op de rails krijgen

Hoofdverpleegkundige Christophe Peirsman moest tijdens zijn carrière al meermaals afscheid nemen van een patiënt. “Dat blijft je beroeren, hoe dan ook. Toch heb ik de voorbije jaren veel meer het omgekeerde zien gebeuren: mensen die weer hoop krijgen en erin slagen hun leven op de rails te krijgen. Het bewijst dat je suïcide kunt voorkomen. Al ben ik ervan overtuigd dat we de aantallen nog serieus kunnen doen dalen.”

Peirsman vraagt zich wel af hoe dat in de praktijk precies moet gebeuren. “Dit soort hulpverlening vergt veel tijd en middelen, iets waar het nu vaak aan ontbreekt. Wil de overheid écht inzetten op deze levens, dan moet ze de zorg niet verder blijven uithollen.”

Wie vragen heeft over zelfdoding, kan telefonisch terecht bij de Zelfmoordlijn op het gratis nummer 1813 en op de website www.zelfmoord1813.be.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234